Sunday, November 3, 2019

మిథ్య ఎగ్జిబిషన్


మిథ్య ఎగ్జిబిషన్




సాహితీమిత్రులారా!


“అన్యాయం! అక్రమం!! లోపల ఘోరం జరిగి పోతోందక్కడ… కానీ లోపలికి వెళ్ళాల్సిందే! అన్యాయాలు అరికట్టాల్సిందే!”

ఏటీవీ, బీటీవీ, సీటీవీ, డీటీవీ… ఇలా పేర్లు రాసి వున్న రకరకాల మైకు గొట్టాలు పట్టుకుని అరుస్తూ వున్నారు కొందరు పూనకం పట్టినట్టు. కింద మెత్తటి పట్టలు, పైన షామియానాలు, మధ్యన నీడలో గుంపులు గుంపులుగా మైకుల్లో మాట్లాడుతున్న వారి చుట్టూ జనాలు మూగివున్నారు. ‘వాళ్ల మాటలు నమ్మకండి. లోపల ఏం జరిగినా అది మన మంచికోసమే’ అంటూ నవ్వుతూ ప్రేమగా ఆహ్వానిస్తున్నారు మైకుల్లో మాట్లాడుతున్నవారు. జనాలు దగ్గరకు రాగానే లాగి ఎగ్జిబిషన్ గుమ్మం దగ్గరికి వారిని నెడుతున్నారు.

దేశంలోని ప్రజలందరికీ అదొక పెద్ద పండుగ. ఆరోజు గుమ్మం దగ్గరకి నెట్టబడ్డ వారందరికీ నమస్కరించి ఒక పూలగుత్తి అందించి ఆ ఎగ్జిబిషన్ కాంపౌండ్ లోపలికి పోనిస్తారు. ప్రతి నగరంలోనూ ఆరోజు అక్కడక్కడ ఎన్నిక చేసిన ప్రాంతాల్లో ఎన్నో తళుకుబెళుకులతో కాంపౌండ్లు కట్టి ప్రభుత్వం ఆ పండుగ నిర్వహిస్తుంది. ప్రజల్లో చాలామంది ఆ పండుగలో ఆసక్తిగా పాల్గొంటారు. వింత వింత అలంకారాలతో భారీగా నోరు తెరుచుకుని అదేమిటో అర్థంకాని ఒక జంతువు నోటిద్వారం గుండా కాంపౌండ్ లోపలికి వందలాది మంది జనం క్యూలో నిలబడి పోతూ వున్నారు. అలాగే అవతల ఆ జంతువు ఇంకో ద్వారం నుండి గుంపులు గుంపులుగా మరికొందరు బైటకి వస్తూ వున్నారు. అక్కడక్కడా అంగట్లో బొమ్మలు, ఆటవస్తువులు, పిల్లలు పెద్దలతో వాతావరణమంతా కోలాహలంగా వుంది.

ఆ భారీ ప్రాంగణంలో రకరకాల ఎంబ్లమ్స్ వున్న బనీను ఒకటి వేసుకుని, ఒక తురాయి చెట్టుకింద టేబుల్ పైన పట్ట పరుచుకుని వున్నాడు ఒక వ్యక్తి. కాంపౌండ్ అంతా రంగు రంగుల పట్టలు పరుచుకుని ఎక్కడ చూసినా అలాంటివారే కనిపిస్తున్నారు. ప్రతి టేబుల్ చుట్టూతా పది పదిహేను మంది గుమిగూడి వున్నారు. టేబుల్ మీద పరిచివున్న గుడ్డపై మూడు రంగుల ముక్కలని అటూ ఇటూ మార్చి మార్చి పరుస్తున్నాడు ఒక వ్యక్తి. అలా మూడు ముక్కలని మార్చుతూనే, “రండి బాబూ రండి! మాయా లేదు, మర్మం లేదు! ఒకటికి పది, పదికి వంద, వందకి వెయ్యి! రండి బాబూ రండి!” అని అరుస్తూ జనాలని పిలుస్తూ వున్నాడు. ఒక్కో టేబుల్ దగ్గర ఒక్కో భాషలో అరుపులు. ఏ ప్రాంతం ప్రజలని ఆ ప్రాంతపు భాషల్లో పిలుస్తున్నారు.

అక్కడ ఆడా మగా తేడా లేదు, ఆట నిర్వహిస్తున్న వాళ్ళలోను, ఆట ఆడుతున్న వాళ్ళలోను. అందరూ ఉత్సాహంగా పాల్గొంటున్నారు.

“ఏంటిది?” ఒక టేబుల్ దగ్గర ఆగి అక్కడ వున్న ఒక మనిషిని అడిగాడో యువకుడు. వయసు ఓ ఇరవై ఏళ్ళు ఉండొచ్చు.

“జాగ్రత్తగా గమనించు. కింద జోకరున్న ముక్క మీద పందెం కాయి. చాలా ఈజీ. ఇవన్నీ నేను సంపాదించిన డబ్బులే! చూడు!” సగం మడిచిన యాభైలు, వందలు, ఐదొందలు కాగితాల బొత్తిని జేబులోంచి తీసి చూపించి డబ్బుని మళ్ళీ జేబులోకి తోసుకున్నాడు ఒక మనిషి.

“అసలు నీదగ్గర ఎంట్రీ కార్డు ఉందా?” అడిగాడు ఇంకో వ్యక్తి.

“ఉంది. ఎందుకు?”

“అదుంటేనే ఆడనిస్తారు. అందుకు.”

“రా… రా… ఇటు చూడు. ఈ ముక్కమీద పెట్టుకో! నేను కూడా వంద కాస్తున్నాను,” అంటూ 100 నోటుని మధ్య ముక్కపై వేశాడు ఇంకో వ్యక్తి.

యువకుడు సందేహంలో పడ్డాడు.

“ఏంటి? ఆలోచిస్తున్నావా? అక్కడ చూడు! ఇక్కడ చూడు! ఇటు చూడు! ఎక్కడ చూసినా ఆడేవాళ్ళు నీకు కనపడుతుండారా- లేదా?” ఎగదోశాడు ఒక మనిషి.

ఆ పక్కన ‘ముక్క తెరు, ముక్క తెరు!’ తొందరపెడుతున్నారెవరో.

ముక్కలు మారుస్తున్న ఒక వ్యక్తి ముక్కలు తెరిచాడు. ఆశ్చర్యంగా వంద నోటున్నచోట జోకర్ బొమ్మ. జోకర్ బొమ్మపై వున్న వంద తీసుకుని రెండు ఐదొందల కాయితాలు అక్కడ పడేశాడు ఆట నడుపుతున్న ఒక వ్యక్తి. వందకి వెయ్యి రూపాయలు తిరిగి ఇస్తున్నా ఇసుమంతైనా విచారం మొహంలో కనపడలేదు. ఎందుకన్నది ఈ యువకుడికి అర్థంకావడం లేదు. డబ్బు సంపాదించడం ఇంత సులభమా! ఆశ్చర్యం!

“ఈసారి కట్టవోయ్!” ప్రోత్సహించాడు ముందు పలకరించిన ఒక మనిషి.

యువకుడు సంశయిస్తూ పది రూపాయల కాగితం తీసి ఒక ముక్కపై పెట్టాడు.

వందొచ్చింది.

ఇరవై వేశాడు.

రెండొందలు వచ్చింది.

వంద కట్టాడు.

వెయ్యొచ్చింది.

ఇంక చాలు వెళ్ళిపోదామని వెనక్కి తిరిగాడు యువకుడు.

“అదృష్టం మనపక్క ఉన్నప్పుడే ఆట ఆడాలి.” ఇంతలో ప్రోత్సహించిన ఇంకో వ్యక్తి అందుకున్నాడు.

“మంచి ముక్కని ఎన్నుకోవడంలోనే వుంది మన భవిష్యత్తు!” మేధావి అని రాసుకున్న బనీను వేసుకున్న మరో వ్యక్తి అప్పుడే వచ్చి చిరునవ్వుతో కొందరికి సూచనలు ఇస్తున్నాడు.

కాంపౌండు బయట మైకుల గోల. లోపల కాయ్ రాజా కాయ్ గోల. రకరకాల భాషలలో పాటలు వినపడుతున్నాయి. విలేఖర్లు, కెమేరామన్లు రకరకాల వ్యక్తులను ఇంటర్‌వ్యూలు చేస్తున్నారు. బహుశా వాళ్ళు లోపలున్న స్టాల్స్ యజమానులు కావచ్చు.

యువకుడు ఐదొందలు కట్టాడు.

పోయింది.

సరిగ్గా కనపడలేదు ఆ ముక్క… తనలో తనే గొణుక్కున్నాడు. వచ్చిన డబ్బే కదా పోతే పోయిందిలే అందుకున్నాడు.

ఈ సారి వెయ్యి కట్టాడు. లక్కీ. పదివేలు వచ్చాయి.

మళ్ళీ ముక్కలు మంత్రించినట్టు అటూ యిటూ వేగంగా మారిపొయ్యాయి.

“మంచి ముక్క చూసి జాగ్రత్తగా ఎన్నుకోండి! మన భవిష్యత్తు, మన జీవితం బాగుండాలంటే మంచి ముక్కని ఎన్నుకోవాలి!” అంటూ ఇంతకుముందు అరుస్తున్న బనీను మేధావి ఇప్పుడు కరపత్రాలు పంచుతున్నాడు.

మధ్యలో కొందరు మోటర్‌సైకిళ్ళపై బీప్ బీప్ మనే హారన్లతో వచ్చి హెచ్చరిస్తున్నారు.

“ఎవ్వరూ డబ్బు పెట్టి ఆడకండి! ప్రలోభాలకు లొంగకండి!” అరుస్తూ అంతే వేగంగా వెళ్ళిపోతున్నారు.

ముక్కలు మార్చే ఒక వ్యక్తి యథావిధిగా వేగంగా మంత్రించినట్టు ముక్కలు మారుస్తున్నాడు. కొందరు అయిదువందలు, వంద కాగితాలు ముక్కలపై పందెంగా విసురుతున్నారు.

ప్రోత్సహించిన ఇంకో వ్యక్తి హఠాత్తుగా, “ఇదే ఇదే!” అంటూ ఎడమ వేపున్న ముక్కపై తన జేబులోని డబ్బులకట్ట అంతా తీసి పెట్టేసి, ఇతడికి కన్నుకొట్టి, “అంతా పెట్టు నువ్వు కూడా,” అని తొందర పెట్టాడు.

ఇంకో వ్యక్తి కన్నుకొట్టి సైగచేయడంతో యువకుడికి నమ్మకం పెరిగింది. జేబులోని మొత్తం అంతా తీసి చివరి ముక్కపై పెట్టాడు, ఈ దెబ్బతో రాత మారిపోవాలి… అనుకుంటూ. డబ్బు సంపాదించడం సులభమే, అని మనసులో క్షణకాలం అనుకున్నాడు కూడా.

ఒక వ్యక్తి ముక్క తెరిచాడు. తెల్లగా వుంది తెరిచిన ముక్క. యువకుడి కళ్ళు మసకబారాయి. పగలే రాత్రిలా చిక్కటి చీకటి. ఏదో లోతైన లోయలోకి జారిపోతున్నట్టనిపించింది. కళ్ళముందే మోసం జరిగినట్టయింది. ఏడుపు వస్తుందా? రావడం లేదు. కాని వస్తున్నట్టే వుంది. తన డబ్బుతో పాటు ఇచ్చినట్టే ఇచ్చి వాడి డబ్బు కూడా వాడు గుంజేసుకున్నాడు. ప్రోత్సహించిన ఇంకో వ్యక్తి డబ్బు కూడా ఆడిస్తున్న ఒక వ్యక్తి రెండు చేతులతో ముందుకు లాక్కున్నాడు.

ప్రోత్సహించిన వ్యక్తికి బాధలేదా? నవ్వుతున్నాడు! అవును… లోపల సంతోషం… ఉన్నట్టుంది సన్నగా…

“నీ మాట విని మొత్తం పోగొట్టుకున్నాను.” యువకుడు గొణిగాడు.

“నా డబ్బు పొయ్యి నేనేడుస్తుంటే నీ ఏడుపొకటి! పోరా అవతలకి! ” ఇంకో వ్యక్తి కొట్టబోయాడు, ఒక వ్యక్తిని చూసి కన్నుకొడుతూ.

అన్యాయం… దారుణం… మోసం… ఘోరం…

కాంపౌండ్ బయట నుంచి బీప్ బీప్ మని చప్పుళ్ళు. ‘ఎవరూ డబ్బు పెట్టి ఆడకండి. నిజాయితీగా ఆడుకోండి. సరదాగా ఆడుకోండి. డబ్బు పోగొట్టుకుని జీవితాలను నాశనం చేసుకోకండి.’ అంటూ హెచ్చరికలు.

యువకుడి కళ్ళముందటి చీకటి తెరలు మెల్లగా మాయమయ్యాయి. కళ్ళు తడిబారాయి. కన్నీరు చుక్కలుగా రాలిపడింది.

బనీను మేధావి ఎదురయ్యాడు.

తన విషయం మొత్తం చెప్పాడు మోచేత్తో కన్నీళ్ళు తుడుచుకుంటూ.

“పోయిందా! అరరే… మొత్తం పోయిందా? అయ్యయ్యో! పోతుంది. ఎందుకుపోదూ? ఇది అయిదేళ్ళకి ఒకసారి వచ్చే పెద్దపండగ కదా! జాగ్రత్తగా మంచి ముక్కని గుర్తించి ఎన్నుకోవాలి. అప్పుడే కదా మనకి ఫ్యూచర్ బాగుండేది.” అన్నాడు బనీను మేధావి.

“ఇప్పుడెలా సార్? నా బతుకు బజారున పడిపోయింది.”

“నీదేకాదు. నీలాంటి చాలామందే ఉన్నారు మరి. నేనింతకు ముందే చెప్పాను గదా! ఇప్పుడిక ఏమీ చేయలేం! అయిదేళ్ళు ఆగాల్సిందే. తప్పదు. అప్పుడు గెలువు నువ్వు! ఇంతకింత గెలువు! గుర్తుంచుకో! మంచిముక్కపై పందెం కట్టు! నాకు చాలా పనులున్నాయి. నేను అందరినీ హెచ్చరించాలి!” బనీను మేధావి వేగంగా వెళ్ళిపోయాడు.

ఇంతలో బీప్ బీప్ మని సైరను మోతతో ఒక జీపు వచ్చి ఆగింది. అందులో కూర్చున్న వ్యక్తి అడిగాడు. “ఎందుకేడుస్తున్నా?”

యువకుడు చెప్పాడు.

“ఒకపక్క అరుస్తూనే వున్నాం గదరా బాడుకోవ్! డబ్బులు పెట్టి ఎందుకాడినవ్? మీరు బాగుపడర్రా? గొంతు పొయ్యేట్టు బైకుల్లో, జీపుల్లో అరుస్తూ తిరగతానే వుండాం గదరా?”

కూర్చున్న వ్యక్తి అడిగాడు, “ఎక్కడ ఆడావో గుర్తుందా?”

“గుర్తుంది సార్. 79 నెంబరు.” చూపించాడు యువకుడు.

కూర్చున్న వ్యక్తి వేగంగా అక్కడికెళ్ళాడు. కర్ర పైకెత్తాడు అరుస్తూ. “డబ్బులతో ఆడతా వుండార్రా మీరు? ఎన్నిసార్లు జెప్పాల్రా మీకు? వీడి డబ్బులు పోయింది మీకాడేనా?”

“వీడెవడో నాకేం తెలుసు సార్? ఇక్కడెవరూ డబ్బులు పెట్టి ఆడ్డంలేదు సార్? ఇవి ఉత్త టోకెన్లు సార్!” ఎర్రగా వున్న టోకెన్లు తీసి బయటపెట్టాడు ఒక వ్యక్తి.

“లేదు. డబ్బులు పెట్టే ఆడాను నేను. టోకెన్లు గురించి నాకు అసలు తెలీదు.” ఒక మనిషిని చూపించి, “ఇతని డబ్బులు కూడా పొయ్యాయి.” అన్నాడు యువకుడు.

ఒక మనిషి “ఎవుర్రా రేయ్? నేను డబ్బులు పెట్టి ఆడానా?” అంటూ చెయ్యి పైకెత్తాడు.

“సరే మర్చిపో ఏమయిందో. నువ్వు ఇలారా…” అంటూ దూరంగా తీసుకెళ్ళి పర్సులోంచి ఐదు వందల కాగితం ఒకటి తీసి చేతిలో పెట్టాడు కూర్చున్న వ్యక్తి.

“ఇక్కడొక పక్కన మీరు చెప్తూనే వున్నా అందరూ డబ్బులు పెట్టి ఆడుతూనే వున్నారు సార్!”

“రేయ్! ఆ అయిదొందలు ఇటివ్వరా!”

“వద్దు సార్! నీను ఊరికి పోవాల సార్! ఇంకేం మాట్లాడను సార్!”

“అయితే ఇంకేమీ మాట్లాడకుండా నోర్మూసుకునే వెళ్ళు!”

యువకుడు అటు తిరిగి జంతువు ఇంకో ద్వారం వేపు నడిచాడు.

బనీను మేధావి వచ్చి భుజమ్మీద చెయ్యి వేసి అన్నాడు,” ఐదేళ్ళ తర్వాత ఇంతకింత డబ్బు తెచ్చి నమ్మకమైన ముక్కమీద పందెం కాయి! ఇంతకింతా సంపాదించు! తప్పదు!”

అతడిని ఏవేవో ఆలోచనలు కమ్ముకుంటున్నాయి. ‘నీకంతా తెలిసిపోయింది, నువ్వెళ్ళు. ఇక మళ్ళీ రాకు,’ అంటూ ఎవరో తరుముతున్నట్టుగా వుంది. జంతువు నోటిద్వారం నుంచి ఇంకా గుంపులు గుంపులుగా జనం వస్తూనేవున్నారు. యువకుడు పెద్దగా “అంతా మోసం! ఎవరూ డబ్బులుపెట్టి ఆడకండీ!” అని పెద్దగా అరిచాడు. ఎవరికీ వినపడలేదు.

యువకుడు జంతువు ఇంకో ద్వారం నుంచి బయటకొచ్చి వెనక్కి తిరిగి చూశాడు. లైట్ల వెలుగులో లోపల తెలియలేదు గాని బయట అంతా చీకట్లు ముసురుకుని వున్నాయి. ఆకాశం నల్లగా వుంది.

వింత వింత అలంకారాలతో భారీగా నోరు తెరుచుకున్న అర్థంకాని జంతువు నోటిద్వారం పైన పెద్దక్షరాలతో ‘మిథ్య ఎగ్జిబిషన్’ అని రాసి ఉంది. ఆ జంతువు నోటిద్వారానికి అటూ ఇటూ వరుసగా భీకరంగా తెల్లటి బట్టల్లో రాక్షసుల బొమ్మలు. ఇంతకు ముందర నోరు తెరుచుకుని ఆహ్వానిస్తున్నట్టున్న ఆ బొమ్మలు ఇప్పుడు నిజమైన రాక్షసులుగా కనిపిస్తున్నాయి. దీపాలు పురుగుల్ని ఆకర్షించినట్టు తమ ధగధగలతో మనుషులని ఆకర్షిస్తున్నాయి.

యువకుడు నిస్త్రాణతో అక్కడే స్పృహతప్పి పడిపోయాడు. తిరిగి లేచేసరికి అక్కడ ఏమీ లేదు. మైదానం అంతా ఖాళీగా ఉంది. ఎవరూ లేరు. ఎండ మండుతూ ఉంది. సుడిగాలికి రంగురంగుల చిత్తు కాగితాలు, ప్లాస్టిక్ బ్యాగులు దుమ్ములో సుళ్ళు తిరుగుతున్నాయి. యువకుడి ముఖం మీదకు ఒక చిత్తుకాగితం వచ్చి కొట్టుకుంది. అది ఒక దినపత్రిక. అక్కడ ఎగురుతున్న చిత్తుకాగితాలన్నీ అవే. పెద్దపండగ దిగ్విజయం! మాయ లేదు మర్మం లేదు! అందరికీ లాభం పంచిన పండగ! డబ్బు లేదు, జూదం లేదు. అన్యాయం మోసం అసలే లేవు! అంటూ పెద్ద పెద్ద అక్షరాలతో ఆ కాగితాల నిండా రాసి వుంది, రాక్షసుల రంగురంగుల బొమ్మల చుట్టూ. ఒక వ్యక్తి, ఒక మనిషి, ఇంకో వ్యక్తి, మరింకో వ్యక్తి, కూర్చున్న వ్యక్తి, బనీను మేధావులందరూ ఒకరినొకరు అభినందించుకుంటున్న ఫోటోలు కనిపిస్తున్నాయి.

ఇంక ఈ వైపుకు చస్తే రాను! గొణుక్కున్నాడు యువకుడు, అనుకున్న వెంటనే అన్నీ మర్చిపోతూ.
-------------------------------------------------------
రచన: దగ్గుమాటి పద్మాకర్, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Friday, November 1, 2019

వీరిగాడి వలస


వీరిగాడి వలస




సాహితీమిత్రులారా!

రాఘవరావు ఇల్లు తాళం పెట్టి బయటికొచ్చి సరస్సు వేపు నడుస్తున్నాడు. కొన్ని పదుల ఎకరాల మీద విస్తరించిన ఆ కాండొమిన్యమ్‌కాంప్లెక్సుకి కేంద్ర బిందువులా ఒక చిన్నసరస్సు. ఆ సరస్సుని చుట్టి ఒక కాలిబాట. ఆ కాలిబాట మీద సరస్సు ఒడ్డున అక్కడక్కడా కొన్ని బెంచీలు. రాఘవరావు సరస్సుని సగం చుట్టి వచ్చి ఒక బెంచీ మీద చతికిల బడ్డాడు. అంతటా నిశ్శబ్దం. ఆ చోటంతా నిర్మానుష్యం. లోపలా బయటా ఒంటరితనం. ఇంతలో రన్నింగ్‌డ్రెస్‌లో ఒకామె కొద్దిగా వగరుస్తూ అతని పక్కనించి పరిగెత్తుకు వెళ్ళింది,వెళుతూనే ఒక ‘హాయ్‌ అతని వేపు విసిరేసి. ఆమె చూడ్డానికి కొంత ఇండియన్‌లా ఉన్నది కాని, ఆమె జుట్టూ, బిగుతైన రన్నింగ్‌డ్రెస్లో అథ్లెటిక్‌గా కనిపిస్తున్న శరీరమూ చూసి ఆమె ఇండియన్‌ కాకపోవచ్చునని అనిపించింది. వయసు నలభై ప్రాంతాలో ఉండొచ్చు ననుకున్నాడు కానీ ఖచ్చితంగా ఇంత అని నిర్ధారించుకో లేక పోయాడు. ఇంతలో ఆమె పరిగెత్తుకుంటూ వెళ్ళే పోయింది. మళ్ళీ ఒంటరితనం.

ఉద్యోగంలో ఉండగా ముప్ఫై ఐదేళ్ళ పాటు ఎంత బిజీ బిజీగా ఒక అంతర్జాతీయ మానవ సముద్రంలో మునిగిపోయి గడిపిన జీవితం. అలాంటి ఉద్యోగ జీవితం తరవాత మరెవరికైనా ఐతే ఒంటరితనం మీద వ్యామోహం ఏర్పడుతుందేమో. కానీ తనకి రిటైరైన దగ్గర్నించి పిచ్చెక్కినట్టుగా ఉంది. ఉద్యోగం మీద వ్యామోహం లేదు, డబ్బు అవసరం అసలే లేదు. కానీ పొద్దస్తమానం కావల్సింది మనుషుల్తో ఇంటరాక్షన్‌. ప్రేమా అవగాహనా పెద్దగా లేని తన వైవాహిక జీవితం భార్య మరణంతో ముగిసినప్పుడు ఏమీ లోటు అనిపించలేదు కానీ తనకీ ప్రపంచానికీ వారధిగా ఉన్న ఉద్యోగం ముగిసి పోయాక ఆ లోటు పూడ్చలేనిదిగా కనిపిస్తోంది. ఒంటరితనం ఇంత భయంకరంగా ఉంటుందని తనకెప్పుడూ తట్టలేదు. ఇక కొడుకూకోడళ్ళ బలవంతం మీద అమెరికా వచ్చాక, ఇంతకు ముందెప్పుడూ గట్టిగా లేని కుటుంబ బంధాన్ని పోనీ ఇప్పుడైనా ధృఢపరుచు కుందామన్న ఆశ. ఇక్కడికి వచ్చాక గానీ అదెంత దురాశో తెలిసి రాలేదు. అవును, తను రిటైరై కూచున్నాడని వాళ్ళ జీవితాలు ఆగుతాయా. సుఖానికీ సౌకర్యానికీ మర్యాదకీ కొదవ లేదు. కానీ తనకి కావల్సింది వాళ్ళతో కలిసి పోవటం వాళ్ళ స్నేహితులంతా తమ బాతాఖానీలో తననీ ఒకడుగా చేర్చుకోవటం. కావల్సింది వయసుకి గౌరవం కాదు, మనసుకి స్నేహం. అదివ్వటానికి వాళ్ళకిప్పుడు తీరికా ఓపికా లేవు. బహుశా అటువంటి ఊహే వాళ్ళకి వచ్చి ఉండక పోవచ్చు. ఈ ఇల్లున్న చోటే చాటి చెబుతోంది ఈ ఒంటరితనాన్ని ఎవరైనా తపస్సు చేసుకోవాలంటే ఈ చోటు బాగా పనికొస్తుందని అనుకున్నాడు.

సరస్సులోనుంచి బయటి కొచ్చిన బాతులు కోలాహలం చేస్తున్నై అతని కాళ్ళ దగ్గర. తనతో తెచ్చిన జొన్నల సంచీ తెరిచి రెండు గుప్పిళ్ళు నేలమీద విరజిమ్మాడు. బాతులన్నీఒకదాన్నొకటి తోసుకుంటూ గింజల మీదికి ఎగబడ్డం చూస్తూ బెంచీ మీద వెనక్కి వాలి కూర్చున్నాడు. వాటి తొక్కిసలాట అతనికి తన చిన్నతనంలో బెజవాళ్ళో ఎండాకాలంలో నీళ్ళ టాంకొచ్చినప్పుడు బిందెల్తో తప్పేలాల్తో మాకంటే మాకని తోసుకులాడే జనాన్ని తలపించింది. ఒక బాతు మాత్రం ఈ దొమ్మీలో దిగకుండా వేరేగా ఉండటం అతను గమనించాడు.

అది ఈ గుంపుకి కొంచెం ఎడంగా నుంచుని వుంది. తనవేపే చూస్తున్నట్టుగా వుంది. అప్పుడప్పుడూ ముక్కుతో రెక్కల్నీ పొట్టనీ సవరించుకుంటూ మళ్ళీ తన వేపే తిరిగి చూస్తోంది. ఇదొక్కటీ ఎందుకు గింజల కోసం పోవడం లేదా అని ఆలోచించాడు రాఘవరావు. గుంపులో తినడం ఇష్టం లేదేమో దానికి. అప్పటికే మిగతా బాతులన్నీ మెక్క గలిగినన్ని గింజలు మెక్కి మెల్ల మెల్లగా సరస్సులోకి జారుకుంటున్నాయి. ఇంకా చాలా గింజలు అక్కడక్కడా మిగిలి ఉన్నై. ఐనా ఈ బాతు కదల్లేదు. బహుశా దానికి ఆకలిగా లేదేమో ననుకున్నాడు. చూడగా చూడగా రాఘవరావుకి అది తనవేపు కొంచెం నిష్ఠూరంగా చూస్తున్నట్టు తోచింది. దాని తీరులో ఒక దర్జా ఒక ఠీవి ఉన్నట్టు కూడా అనిపించింది.హంసల్లో రాజహంసకి మల్లే ఇది రాజబాతు అనుకున్నాడు. ఆ దుష్ట సమాసానికీ తన పిచ్చి ఊహకీ తానే నవ్వుకున్నాడు. ఆ బాతుకి దర్జా చూసి దానికి వీరిగాడని పేరు పెట్టాడు. గింజల సంచీలోంచి కొన్ని గింజలు తీసి ఆ బాతు నించునున్న వేపు విసిరాడు. అది ఆ గింజలవేపు వెళ్ళలేదు. అసలు చలించను కూడా లేదు అలాగే అతని వేపు చూస్తూ ఉంది. ఇది అతని కుతూహలాన్ని పూర్తిగా రేకెత్తించింది.

అతను జేబు తడిమి చూసుకుంటే తను తినడానికి తెచ్చుకున్న ఓట్‌మీల్‌కుకీ చేతికి తగిలింది. అందులో ఒక చిన్న ముక్క తుంపి చేతులో పట్టుకుని బాతు దగ్గరికి వెళ్ళాడు. అది భయపడి పారిపోతుందేమో ననుకున్నాడు గానీ అది ఏమీ చలించకుండా అలాగే నించుంది. రాఘవరావు ముంగాళ్ళ మీద గొంతుకి కూర్చుని కుకీ ముక్క వున్న చేతిని బాతు ముందుకి చాపాడు. అది ఒక్క క్షణం పాటు అతని చేతిని తేరిపార చూసి ఒక్క తల విసురుతో చటుక్కున ఆ ముక్కని నోట కరుచుకుంది. దాని తల విసురు వేగానికి అతను ఉలిక్కిపడి చేతిని వెనక్కి లాక్కున్నాడు. అది అతని చేతిని తగిలీ తగలనంత సున్నితంగా .. అంత లాఘవంగా కుకీని నోట చిక్కించుకుంది. ఇంకో ముక్క తుంపి అలాగే చెయ్యి చాచాడు. బాతు మళ్ళీ అదే తల విసురుతో ఆ ముక్కని కూడా తీసుకుంది. ఇంకో ముక్క. అదికూడా తీసుకుంది. ఈసారి రాఘవరావు చెయ్యి తొణక లేదు. అతను నాలుగో ముక్క తుంచి చెయ్యి చాస్తుంటే బాతు ‘ఇప్పటికిది చాలూ నన్నట్టు తలాడించి వెనక్కి తిరిగింది.

“ఒరే వీరిగా! రేపు ఇంకో తాయిలం తెస్తా. మళ్ళీ రా,” అన్నాడతను.

“యు సీమ్‌ టు హావ్‌మేడ్‌ఎ ఫ్రెండ్‌దేర్‌”

ఒక స్త్రీ గొంతు విని వెనక్కి తిరిగాడతను. ఇందాక రన్నింగ్‌చేస్తూ వెళ్ళినామె ఎక్సర్సైజు ప్తూౖరెంది కాబోలు ఎప్పుడొచ్చిందో మరి, రాఘవరావు వెనకాలే నిలబడి ఉంది.

రాఘవరావు వీరిగాడి సంగతి మరిచి పోయి లేచి నిలబడి ‘హలో’ అన్నాడు. ఆమె చిర్నవ్వుతో, “హాయ్‌ ఆర్యూ న్యూ హియర్‌” అనడిగింది. రాఘవరావు తనని పరిచయం చేసుకున్నాడు. బదులుగా ఆమె తన పేరు కార్లా అనీ, హాస్పటల్లో నర్సుగా ఉద్యోగం చేస్తున్నాననీ చెప్పింది. ఆమె ఇంగ్లీషు మాట్లాడుతుంటే అమెరికన్‌ ఉచ్చారణలాగానే ఉన్నా, అక్కడక్కడా ఒక మెత్తటి యాస ధ్వనిస్తూ ముచ్చటగా ఉంది. మర్యాద కాదేమో అనుకుంటూనే కుతూహలం పట్టలేక అడిగేశాడు. ఆమె తను మెక్సికోలో పుట్టాననీ పదేళ్ళ వయసులో తన కుటుంబమంతా అమెరికాకి వలస వచ్చామనీ చెప్పింది. రాఘవరావు రిటైరై కొడుకు దగ్గరకి వచ్చి ఉంటున్నట్టు విని కార్లా ఆశ్చర్యపడింది.

“మీకేమీ పెద్ద వయసున్నట్టు లేదు, నా ఈడు వారే అనుకుంటాను, అప్పుడే రిటైరయ్యారా?”

“వయసు లేకేమ్‌ యాభై ఎనిమిది నిండాయి. మీరు నాకంటే కనీసమ్‌పది పదిహేనేళ్ళు చిన్నదానిలా ఉన్నారు. నా వయసంటారేమిటి? అఫ్‌కోర్స్‌ ఆడవాళ్ళ వయసు గురించి మాట్లాడ్డం మర్యాద కాదనుకోండి.”

కార్లా అతని మాటలకి గలగలా నవ్వింది.

“థాంక్యూ ఫర్‌ది కాంప్లిమెంట్‌ నా వయసు చెప్పను కానీ మీ వయసు కంటే అంత తక్కువేమీ కాదు.”

ఈసారి ఆశ్చర్య పోవటం రాఘవరావు వంతయింది. కార్లాయే సంభాషణ పొడిగిస్తూ, “కాలక్షేపానికి ఏంచేస్తుంటారు? ఐ మీన్‌ బాతులతో స్నేహం చెయ్యడం మినహాయించి,” అని మళ్ళీ గలగలా నవ్వింది. ఆమె వీరిగాడితో తను మాట్లాడ్డం విన్నదని గుర్తించి రాఘవరావు కొంచెం సిగ్గుపడ్డాడు. కొద్దిగా తడబడి తనని సమర్ధించుకుంటున్నట్టుగా, “ఆ బాతుందే,అదొక వింత బాతు. దానికి వీరిగాడని పేరు పెట్టాను,” అంటూ వీరిగాడి కోసం చుట్టూ చూశాడు. వీరిగాడెప్పుడో నీళ్ళలోకి జారుకున్నాడు. ఆ బాతుల గుంపుల మధ్య వీరిగాణ్ణి గుర్తుపట్ట లేక పోయాడతను. ఐనా కార్లా ప్రోద్బలం మీద వీరిగాడి వింత ప్రవర్తన గురించీ, చివరకి వాడు కుకీ ముక్కలు తిన్డం అంతా చెప్పాడు. ఆమె విరగబడి నవ్వి, స్నేహపూర్వకంగా అతని జబ్బమీద చరిచి, “రాఘవ్‌ యూ ఆరె ఫన్నీ మేన్‌. నేనిక వెళ్ళాలి. మళ్ళీ కలుద్దాం,” అనేసి వెళ్ళి పోయింది. ఇంటివేపు నడుస్తుంటే సాయంత్రం చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉన్నట్టు తోచింది రాఘవరావుకి.

నవీన్‌ లివింగ్‌రూములో సోఫాలో కూర్చుని ఆరోజు వచ్చిన మెయిల్‌చూస్తున్నాడు. ప్రీతి వంటింట్లో టీ కలుపుతోంది. లోపలికొచ్చిన రాఘవరావుని చూసి నవీన్‌,

“వాక్‌కి వెళ్ళొచ్చారా డాడీ?” అన్నాడు.

రాఘవరావు చెప్పులు విడిచి, కొడుక్కి ఎదురుకుండా ఉన్న సోఫాకుర్చీలో కూర్చుని అన్నాడు.

“ఔన్రా. కొంచెం సేపు లేక్‌ఒడ్డున కూర్చుని వచ్చాను. ఒక తమాషా జరిగింది తెల్సా. బాతులకి మేత పెడదామని ..” వీరిగాడితో తన అనుభవం చెప్పబోయాడు.

టీట్రేతో అక్కడికొచ్చిన ప్రీతి రాఘవరావుని ఎగాదిగా చూసి అతని మాటల కడ్డొస్తూ, “అయ్యొయ్యో, ఇంతసేపూ ఈ వేషంతోనే బయట తిరుగుతున్నారా అంకుల్‌ అసలే ఫాల్‌వచ్చేసింది.సాయంకాలం బాగా చలిగాలి తిరుగుతోంది. కనీసం ఒక స్వెట్టరన్నా లేకుండా .. కాళ్ళక్కూడా బూట్లు వేసుకోండి ఇకనించీ బయటికెళ్ళేప్పుడు,” అన్నది.

రాఘవరావు తను చెప్పబోతున్న విశేషం మరిచి పోయి కోడలి వంక విస్మయంగా చూశాడు. ఆమె అందించిన టీ కప్పు అందుకుని ఒకసారి చప్పరించి, “ఆ, ఇదో పెద్ద చలి కాదులే. ఢిల్లీలోనూ ముస్సోరీలోనూ ఉండగా ..” అంటూ ఏదో చెప్పబోయాడు. దానికి అడ్డంగా వచ్చి నవీన్‌ మెయిల్లోంచి ఒక పసుప్పచ్చ కార్డు ఎత్తి చూపిస్తూ, “ఈ శనివారం ట్రాయ్‌టెంపుల్లో ఏనివర్సరీ సెలబ్రేషన్‌ జరుగుతోందిట. పొద్దున్న సుప్రభాతం, విష్ణు సహస్రనామం, తరవాత సత్యనారాయణ పూజ, మధ్యాన్నం స్వామీజీతో భగవద్గీత డిస్కోర్సు .. ఇంకా చాలా స్పెషల్‌ప్రోగ్రాము లున్నాయి. మనం కూడా వెళ్తే బావుంటుందేమో ప్రీతీ?” అన్నాడు.

“టెంపుల్‌ఏనివర్సరీనా? ఓమైగాడ్‌ సరోజాంటీ నాకు వారం రోజుల క్రితమే చెప్పింది. నేను కంప్లీట్‌గా మర్చిపోయాను. తప్పకుండా వెళ్దాం. పోయినసారి కూడా మిస్సయ్యాం కదా. అసలు పొద్దున వెళ్ళిపోయి రోజంతా అక్కడే గడపొచ్చు. ఈసారి వెయ్యి నూట పదహార్లు కట్టి లైఫ్‌మెంబర్షిప్‌తీసుకోవాలి.” అన్నది ప్రీతి.

“ఆ, అవునవును. మన టెంపుల్‌కి మనం ఇవ్వకపోతే ఎవరిస్తారు? ఏనివర్సరీ ఫంక్షనుకి ఫుడ్‌కూడా చాలా బాగా వుంటుందట కదా. ఏం డాడీ, మీరు కూడా రండి. స్వామీజీ డిస్కోర్సు చాలా బావుంటుంది నేనూ ప్రీతీ చాలా సార్లు విన్నాం. కాలక్షేపానికి కాలక్షేపమూ, పుణ్యానికి పుణ్యమూ. ఏమంటారు?” అన్నాడు నవీన్‌.

కొడుకు మాటలు వింటూ వీడు ఇంత భక్తి పరాయణుడుగా ఎప్పుడు మారాడూ అని చూస్తున్న రాఘవరావు నవీన్‌ అకస్మాత్తుగా తనని సంబోధించేసరికి చకితుడయ్యాడు.

“ఏమోరా, ఈ పూజలూ డిస్కోర్సులూ స్వామీజీలూ .. నాకెప్పుడూ అంతగా అలవాటు లేదు,” అన్నాడు సాలోచనగా. బదులుగా కోడలు అందుకుని, “ఇందులో అలవాటు ఏముంది అంకుల్‌ మనం చెయ్యాల్సిందల్లా అక్కడికి వెళ్ళి కూర్చోవటమే. పూజ చూడ్డం, స్వామీజీ చెప్పేది వినడం .. అంతేగా! అదీకాక ఇంట్లో మీరు అసలే బోరుగా ఫీలవుతున్నట్టు ఉన్నారు. అక్కడికి మనవాళ్ళందరూ వస్తారు. చాలామంది పేరెంట్స్‌.. మీ ఏజ్‌వాళ్ళూ వస్తారు. అందర్నీ కలిసినట్టు ఉంటుంది,” అన్నది రాఘవరావుని ఎలాగైన ఒప్పించాలన్నట్టు.

అవునుమరి తను వెళ్ళకపోతే అందరూ అడగరూ ఎందుకు రాలేదని. పైగా తన నొక్కణ్ణీ ఇంట్లో ఒంటరిగా వదిలి వెళ్ళేందుకి గిల్టీ ఫీలింగొకటి. ఐతే అప్పటికి రాఘవరావు వెళ్ళనక్కర్లేదనే నిర్ణయానికి వచ్చేశాడు. ప్రీతి చెప్పిన మాటలు అతని నిర్ణయాన్ని ఇంకా ధృఢపరిచాయి. తను రాననీ, తన గురించి వాళ్ళ ప్లాన్లు పాడు చేసుకోనక్కర లేదనీ మృదువుగానే కోడలికి చెప్పడానికి ప్రయత్నించాడు. కాని ప్రీతికి మామగారి ఎథీస్టిక్‌ఏటిట్యూడ్‌ఏమీ రుచించినట్టు లేదు.

వారం పది రోజులు గడిచేప్పటికి వీరిగాడు రాఘవరావుకి బాగా మచ్చికయ్యాడు. రాఘవరావు సరస్సు వొడ్డుకి రాగానే వాడు ఎక్కడున్నా వెంటనే వచ్చేస్తాడు. రాఘవరావు వాడికోసమని స్పెషల్‌గా తెచ్చే ట్రీట్స్‌మూడంటే ముచ్చటగా మూడే పలుకులు తినేసి వెళ్ళిపోతాడు. ఒక్కోసారి రాఘవరావు కూర్చున్న బెంచీ మీదనే ఎక్కి రెక్కల్నీ పొట్టనీ ముక్కుతో సవరించుకుంటూ కూర్చుంటాడు. రాఘవరావు శ్రద్ధగా గమనించి వాడి చేష్టల వల్లనూ, ఈకల రంగుల్లోనూ అమరికలోనూ తేడాలు గుర్తించి మిగతా బాతులమధ్య ఉన్నా వీరిగాణ్ణి గుర్తుపడుతున్నాడు. అప్పుడప్పుడూ కార్లా రన్నింగ్‌నించి తిరిగి వస్తూ అక్కడ ఆగేది. ఒక పది పదిహేన్నిమిషాలు ఇద్దరూ సరదాగా కబుర్లాడుకుంటారు. అతన్నికూడా తనతో రన్నింగ్‌కి రమ్మని కార్లా ఆహ్వానించింది కానీ రాఘవరావు జీవితకాలపు బద్ధకాన్ని అంత తేలిగ్గా ఒదులుకో లేక పోయాడు.

ఈరోజుల్లో బయటికి వచ్చినప్పుడు స్వెట్టర్లూ జాకెట్లూ బూట్లూ వేసుకోక తప్పడం లేదు రాఘవరావుకి. ఇంకో విషయం గమనించాడతను రాను రాను సరస్సులో బాతుల సంఖ్య తగ్గిపోతున్నదని. కొంత ఆలోచించిన మీదట చలికాలం వస్తుండడం వలన బాతులు ఏదైనా వెచ్చటి ప్రదేశాలకి వలస పోతాయని తోచింది. బాతులన్నిటికీ మామూలు మేత వేసి వీరిగాడికి ప్రత్యేకంగా తెచ్చిన వేరుశనగ పప్పులు తినిపించి వాణ్ణి నిమురుతూ, “ఏరా వీరిగా, మీ వాళ్ళంతా వలస వెళుతున్నారా? నువ్వు కూడా వెళతావా? ఎలా వెళతావురా నన్ను వొదిలేసి?” అన్నాడు. వీరిగాడు అతని మొహంలోకిి గంభీరంగా చూస్తున్నట్టు అతనికి తోచింది. ఊరికే ఇమోషనల్‌కాను అని గర్వపడే రాఘవరావుకి గొంతులో ఏదో చిక్కబట్టినట్టు నొప్పెట్టింది. అకస్మాత్తుగా అతనికి విపరీతమైన ఆందోళన మొదలైంది .. వీరిగాడు తోడు లేకుండా చలికాలమంతా ఎలా గడపటం? వాడెప్పటికి వలసనించి తిరిగి వస్తాడో. ఈ ప్రాంతాలకి తిరిగొచ్చినా మళ్ళీ ఈ సరస్సుకే తిరిగొస్తాడని గారంటీ ఏముంది. ఈ ఆలోచనలు అతన్నింకా విచారంలోకి తోసేశాయి. అది అతను గ్రహిస్తూనే ఉన్నాడు, కానీ ఆ ఉచ్చులోనుంచి బయటపడలేక పొయాడు.

మర్నాడు కార్లా కనిపించినప్పుడు ఈ విషయమే ప్రస్తావించాడు. బాతులు చలికాలంలో వలస వెళ్తాయనీ, మళ్ళీ మార్చిలోనో ఏప్రిల్లోనో తిరిగొస్తాయనీ, ఎక్కడికి వలస వెళ్ళేదీ తనకి తెలియదనీ చెప్పిందామె. ఎప్పుడూ ఈ విషయం గురించి ఆలోచించ లేదన్నది. మరో పది నిమిషాలు ఏవేవో సరదా కబుర్లు చెబుతూ కూర్చుంది కానీ రాఘవరావు ధ్యాస తన మాటల మీద లేదని గమనించింది. అతని దృష్టి మాటి మాటికీ బాతుల గుంపు మీదికే తిరిగి పోతోంది. అది చూసి కార్లా ఇలా అంది, “యునో రాఘవ్‌ మీరే ఎప్పుడూ చెబుతుంటారు కదా, ఇంటర్నెట్‌లో ఎన్నో విషయాల మీద సమాచారం ఉంటుందని. బహుశా దీని గురించి కూడా రాశారేమో. వెతికి చూడండి.”

విద్యుత్‌తగిలిన వాడిలా ఎగిరిపడ్డాడు రాఘవరావు. అరచేత్తో నుదుటి మీద చరుచుకున్నాడు.

“ఈ విషయం నాకింత వరకూ తట్టనే లేదు,” అంటూ కార్లా వేపు తిరిగి, “కార్లా, నువ్వు నాకో బ్రహ్మాండమైన దారి చూపించావు. ఎలా నీకు కృతజ్ఞతలు చెప్పుకోను?” అని

స్నేహ పూర్వకంగా చేతులు చాచాడు. కార్లా అతని చేతుల్లో చేతులు కలిపి, “యూ సీమ్‌ టు లైక్‌దట్‌డక్‌ఎ లాట్‌ మీకు మంచి సమాచారం దొరుకుతుందని నేను మనస్ఫూర్తిగా ఆశిస్తున్నాను. గుడ్‌లక్‌” అని అతని చేతుల్ని మృదువుగా నొక్కింది.

కొన్ని రోజులపాటు రాఘవరావు ఇంటర్నెట్‌మీద రిసెర్చి చేసి చాలా సమాచారం సేకరించాడు. బాతుల్లో రకరకాలు, వాటి అలవాట్లు, ఎక్కడ గూళ్ళు పెట్టుకుంటాయో, ఎక్కడికి వలస వెళతాయో .. ఇలా. వీరిగాడు మాల్లర్స్డ్‌అనే జాతికి చెందిన బాతు. ఈ రకం బాతులు చలికాలానికి ఎక్కువగా మెక్సికో దక్షిణ కేలిఫోర్నియా ప్రాంతాలకు వలసవెళతాయిట.ఈ సమాచారమంతా మనసుకు పట్టించుకునే సరికి అతని బుర్రలో ఒక పధకం రూపు దిద్దుకున్నది. రిటైఅరై అమెరికా వచ్చినప్పటినించీ నీరుకారిపోయిన ఉత్సాహం ద్విగుణీకృతంగా అతని నరనరాల్లో నిండిపోయింది. మునుపు లేని ఒక లక్ష్యం ఇప్పుడు ఎదురుగా కనబడుతోంది.

సూర్యుడు ఎక్కువసేపు ఆకాశంలో మొహం చూపి ంచడానికి సిగ్గుపడుతుంటాడు. కాండొమినియం ఆవరణలోని చెట్లన్నీ ఆకులు రాల్చేసుకుని వొచ్చేస్తా నని భయపెడుతున్న చలికాలం కేసి భయంగా చూస్తుంటాయి. థెర్మామీటర్లు నలభై దాటని లో బ్లడ్‌ప్రెషరుతో బిగుసుకు పోతుంటాయి.

ఒక సాయంత్రం రాఘవరావు ఇల్లు తాళం తీసి లోపలికొచ్చి చూస్తే లివింగ్‌రూములో ఎవరూ కనబడలేదు. నవీన్‌, ప్రీతీ ఇంకా రాలేదేమో ననుకుని అతను కోటూ బూట్లూ విప్పి పెట్టి టీ పెట్టుకోవటానికి కిచెన్‌లో కెళ్ళాడు. మాస్టర్‌బెడ్రూములోంచి మాటలు వినిపించినై ఐతే వీళ్ళు వచ్చేశారన్నమాట మొగుడూ పెళ్ళాలు ఏదో ఇంపార్టెంట్‌ డిస్కషన్‌లో ఉన్నట్టుంది. వాళ్ళక్కూడా టీ కావాలేమో నని అడుగుదామని అతను గొంతెత్తి పిలవబోతుంటే లోపల్నించి కోడలి గొంతు బిగ్గరగా వినిపించింది. .. ” .. .. ఎవరో ఆడ మనిషితో చెట్టాపట్టాలేసుకుని పార్కులో షికార్లు కొడుతున్నారట. ఆ మనిషి ఈయన బుజమ్మీదకి వొరిగిపోయి విరగబడి నవ్వుతోందిట .. ఎంత సిగ్గులేనిమనిషి కాకపోతే! అంకుల్‌మాత్రం .. ఇంత వయసులో .. వయసుకి తగ్గట్టు హుందాగా వుండొద్దూ .. పబ్లిగ్గా .. చూసింది మన కమలే కాబట్టి సరిపోయింది .. నాకు కాల్‌చేసి చెప్పింది .. మన సొసైటీలో ఇంకెవరన్నా చూసుంటే .. ఇంకేవన్నా వుందా .. రేపణ్ణించీ నలుగుర్లో తలెత్తుకోలేం..”

రాఘవరావుకి రక్తం ఉడుకెత్తి పోయింది కోడలి మాటలు వింటుంటే. ధడాల్న వాళ్ళ గది తలుపు తెరిచి వాళ్ళని అక్కడికక్కడే నిల దియ్యా లని ఉద్రేక పడిపోయాడు. అతి ప్రయత్నం మీద ఆ ఉద్రేకాన్ని అణుచుకున్నాడు .. కోడలి వాగ్ధాటి అక్కడితో ఆగలేదు .. ” .. ఆయన్ననేం లాభం .. ఆంటీ ఐనా ఉండి ఉంటే .. నాలుగేళ్ళయి ఆవిడా లేక పోవడంతో .. ఆ మనిషి ఏం హొయలు చూపించి వల్లో వేసుకుందో .. నీతీ జాతీ లేని మనుషులు .. ఎంతకైనా తెగిస్తారు .. వింటున్నావా నవీన్‌ .. పరిస్థితి చెయ్యి జారిపోక ముందే మన జాగర్తలో మనం ఉండాలి .. కాస్తా కూస్తా కాదు కదా .. డాలర్లలోకి మార్చుకున్నా మినిమం ఒక హండ్రెడ్‌ కే అయినా ఉండదూ ..”

ఆహా! అదన్న మాట కోడలి అసలు భయం, పరువు గురించి కాదు, తన ఆస్తి కాస్తా పోతుందేమోనని. తనకి ముక్కూ మొహమూ తెలియని కార్లా గురించి అంత నీచంగా ఎంతెంత మాటలనేస్తోంది ప్రీతి? ఇన్ని పూజలూ పునస్కారాలూ స్వామీజీ డిస్కోర్సులూ ఆమెకి నేర్పింది ఇదేనేమో. కార్లా తో తన స్నేహానికి ఎంత అసహ్యమైన రంగు పులిమింది!అవునుమరి, పదేళ్ళ వయసు నిండాక ఆడా మగా మధ్య స్నేహాన్ని సెక్సు దృష్టితో తప్ప చూడలేని సమాజంలో పుట్టి పెరిగిన ప్రీతి .. ఆ సమాజపు విలువల్ని ప్రతిబింబించక ఏంచేస్తుంది?

రాఘవరావుకి కోడలి మీదా, ఆమె ఉపన్యాసాన్ని గతిలేక వింటున్న నవీన్‌ మీదా కొద్దిగా జాలి లాంటిది కైలిగింది. ఒక చిలిపి ఆలోచన కూడా వచ్చింది వాళ్ళంతట వాళ్ళే తనతో ఈ ప్రస్తావన ఎలా తెస్తారో చూడాలని. ఐతే కోడలి అపభ్రంశపు వాగుడింకా వింటూ ఉండ దల్చుకోలేదు. నిశ్శబ్దంగా మైన్‌ డోర్‌దగ్గరికెళ్ళి తలుపు తీసి మళ్ళీ బాగా చప్పుడయ్యేట్టు భడాల్మని మూసి తను అప్పుడే లోపలికి వచ్చినట్టుగా పెద్ద గొంతుతో “నవీన్‌ .. ప్రీతీ .. ఇంటికొచ్చారా లేదా?” అని అరిచాడు. బెడ్రూములో చెలరేగుతున్న ప్రీతి గొంతు చప్పున అణిగిపోయింది. దాని స్థానే గుసగుసలు వినిపించాయి. మరో నిమిషంలో దొంగ చూపులు చూసుకుంటూ కొడుకూ కోరచూపులు చూస్తూ కోడలూ లివింగ్‌రూములో కొచ్చారు. రాఘవరావు చలి నటిస్తూ అరచేతుల్ని వడిగా రుద్దుకుంటూ, “ఉహూహూ .. అబ్బ .. ఏంచలి. ఇలాంటప్పుడు ఒక్క కప్పు వేడి టీ తాగితే .. ఏమ్మా ప్రీతీ, నీక్కూడా ఒక కప్పు కలపనా పనిలో పనిగా ..” అంటూ హడావుడిగా కిచెన్‌ వేపు వెళ్ళాడు.

కోడలు అతనికేంజవాబు చెప్పకుండా మొగుడి వంక చూసి, ‘అలా బెల్లం కొట్టిన రాయిలా కూచుంటావేమ్‌ అడగండి ఆయన్ని నిలదీసి,’ అన్నట్టు ఒక చూపు విసరడం రాఘవరావు దృష్టిని దాటిపోలేదు. నవీన్‌ అటు తండ్రి వేపు చూడలేక ఇటు భార్య వేస్తున్న తూపుల్నీ ఎదుర్కోలేక సోఫాలో కూలబడి టేబుల్‌మీద కుప్పగా పడున్న మెయిల్‌చూడ్డం మొదలెట్టాడు. రాఘవరావు వాళ్ళిద్దర్నీ పట్టించుకోనట్టు బిజీగా టీ ప్రిపేర్‌చేస్తున్నాడు.

ఒక్క రెండు నిమిషాల పాటు నిశ్శబ్దం .. దాన్ని భగ్నం చేస్తూ నవీన్‌ సంభ్రమంగా కేక పెట్టాడు. చేతులో ఒక కాగితాన్ని ఎత్తి పట్టుకుని దాని వంక నమ్మలేనట్టుగా చూస్తున్నాడు.అదొక అంతర్జాతీయ బాంకు పంపిన క్రెడిట్‌కార్డు అప్రూవల్‌నోటీసు .. కార్డుతో సహా .. రాఘవరావు పేరిట. దాన్ని పైకెత్తి కిచెన్‌ విండో వేపు చూపిస్తూ నవీన్‌, “డాడీ, ఏంటిది?” అనడిగాడు వణుకుతున్న గొంతుతో.

ప్రీతి కూడా కుతూహలంగా నవీన్‌ పక్కకొచ్చి నిలబడి క్రెడిట్‌కార్డుని చూసి తెల్లబోయింది.

రాఘవ్రావు తాపీగా టీని కప్పులోకి వంచుకుని చప్పరిస్తూ వచ్చి నవీన్‌కి ఎదురుగుండా కుర్చీలో కూర్చుని కొడుకు చేతిలోంచి కాగితం అందుకుని చూశాడు.

“ఓ, ఇదొచ్చేసిందా! ఎక్సలెంట్‌ ఓరి దీనికేనా అంత కేక పెట్టావ్‌ ఐనా, నవీన్‌! ఇంకొకళ్ళ పేరిట వచ్చిన ఉత్తరాలు తెరవడం సభ్యత కాదు కదా!” అన్నాడు నింపాదిగా. నవీన్‌ కోపంతోనూ అయోమయంతోనూ సతమతమవుతూ, “సభ్యత సంగతి తరవాత .. ముందు ఈ క్రెడిట్‌కార్డు .. అసలు మీకు క్రెడిట్‌కార్డెందుకు?” అనడిగాడు అసహనంగా.రాఘవరావు కొడుకువేపు అమాయకంగా చూసి, “అదేంట్రా? మూడో నాలుగో రకాల కార్డులు పెట్టుకున్నవాడివి నీకు తెలీదూ క్రెడిట్‌కార్డెందుకో? ఏదన్నా కావలిస్తే కొనుక్కోవడానికీ, ప్రయాణాలకీ, కార్‌రెంట్‌చెయ్యటానికీ, హోటళ్ళకీ ..” అతని మాటల్ని ప్రీతి కటింగ్‌ప్లయర్లా కట్‌చేస్తూ అన్నది.

“ఐతే .. మీరెక్కడికన్నా ప్రయాణం చెయ్యబోతున్నారా?”

రాఘవరావు కోడల్ని ఒక్క క్షణం తేరిపార చూశాడు. తల పంకించి,

“ప్రీతీ, యు ఆర్‌వన్‌ షార్ప్‌వుమన్‌. బాగా కనిపెట్టావ్‌ కరెక్ట్‌ నేనొక ప్రయాణం మీద వెళుతున్నాను. నా బెస్ట్‌ఫ్రెండొకడు ఇక్కణ్ణించి కొన్నాళ్ళ క్రితం వలస వెళ్ళాడు. సరిగ్గా ఎక్కడికెళ్ళాడో తెలీదు కానీ మెక్సికో, సదర్న్‌ కేలిఫోర్నియా ప్రాంతాలకి వెళ్ళాడని తెలిసింది. వాణ్ణి మళ్ళీ చూడాలనిపించింది .. అందుకని ..”

నవీన్‌ అనుమానంగా అడిగాడు, “మీకిక్కడ ఫ్రెండ్స్‌ ఎవరున్నారు ? మీరసలు ఎప్పుడూ బయటికి రాందే!”

రాఘవరావు కొడుకు చెంప మృదువుగా తట్టి చులకన ధ్వనించేట్టు చిన్నగా నవ్వి, “వాడు నీకు తెలీదులే. చెప్పినా మీకు అర్థం కాదు,” అని సూటిగా ప్రీతి వేపు చూస్తూ ఇలా అన్నాడు.

“మీకు ముఖ్యంగా ఇంకో విషయం చెప్పాలి. ఈ ట్రిప్‌కోసం నేను కొన్ని వారాలుగా కార్లా దగ్గర అదే, పార్కులో నా బుజంమీద వొరిగిపోయి విరగబడి నవ్వుతోందే ఆవిడే! తన దగ్గర స్పానిష్‌నేర్చుకుంటున్నాను. బాగానే వచ్చింది మాట్లాడ్డం యో ఆబ్లో ఎస్పాన్యోల్‌ముయితో బియెన్‌! ఐనా ఇంత దూర ప్రయాణంలో మనిషికి మనిషి తోడుంటే బావుంటుందని కార్లాని నాతో రమ్మన్నాను. ఆమె నా మాట మన్నించి ఒప్పుకుంది. క్రెడిట్‌కార్డ్‌కూడా వచ్చేసింది కాబట్టి ఇక ఫ్లైట్‌టిక్కెట్లు కొనడమే తరువాయి. ఈ మాట కార్లాకిచెప్పి వస్తాను. అస్త లవిస్తా నీన్యోస్‌” అని చెప్పుల్తోటే బయటికి నడిచాడు.
----------------------------------------------------
రచన: ఎస్‌. నారాయణస్వామి, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Thursday, October 31, 2019

న్యూ తెలుగు మదర్‌


న్యూ తెలుగు మదర్‌





సాహితీమిత్రులారా!

ఆ రోజు దిన పత్రికల్లో  వచ్చిన ఒక వార్త రాష్ట్రమంతటా చెప్పలేని సంచలనం సృష్టించింది .  నక్సలైట్ల మందు పాతరలా పేలింది. ప్రజలు ఆ వార్త గురించి గుంపులు గుంపులుగా ఏర్పడి చర్చించుకోవడం ప్రారంభించారు . కొందరు యిది మన ప్రాచీన సంస్కృతిపై దాడి …. అలాజరగడానికి వీల్లేదన్నారు . ఉడుకురక్తం ఉప్పొంగే కుర్రవాళ్ళు కొందరు ప్రపంచం మారుతున్నది ఇంకా యింకా ముందుకు దూసుకు పోతున్నది , మార్పు సహజం . పాతచింతకాయ పచ్చడి లాంటి ఆలోచనల్ని తుంగలో త్రొక్కి ముందుకురుకుతున్న కాలాని కనుగుణంగా మారాల్సిందే , మార్చాల్సిందే . ప్రాచీన సంస్కృతి గాడిద గుడ్డు అంటూ వేలాడాల్సిన పని లేదు . ఇవ్వాళ మనం మంచి అనుకున్నది ప్రారంభిస్తే కొన్నాళ్ళకు అదే క్రొత్త సంస్కృతిగా పరిణమించవచ్చు , కాబట్టి ఈ ఆలోచన వెరైటీగానే కాకుండా నావెల్టీగా కూడా ఉన్నది . తప్పకుండా ప్రయత్నించాల్సిందే అంటూ సపోర్టు చేశారు . పెద్దవాళ్ళు “పిదపకాలం పిచ్చిబుద్ధులు ….. పనికిమాలిన ఆలోచనలు …. ప్రజలు రకరకాల యిబ్బందుల్తో చస్తుంటే ….. ఇప్పుడీపని యింత అవసరమా …. అఘోరించండి .” అని గొణుక్కున్నారు , పెద్దగా అంటే కుర్రాళ్ళకి కోపాలొస్తాయేమోనని భయపడుతూ.

మొత్తానికి ఆశించిన కలకలం , కలవరం కలిగించడంలో కృతకృత్యమయ్యిందా వార్త.

“గుడ్‌ అయిడియా … గో ఎ హెడ్‌ ” అంటూ ప్రోత్సహిస్తూ వచ్చిన లెటర్లను , ఈ మెయిల్లను చూసి వుక్కిరి బిక్కిరి అవుతున్నారు ముఖ్యమంత్రి గారు . ఈ సంచలనానికి కేంద్ర బిందువయిన  ‘  తెలుగు తల్లి ‘  విగ్రహం మాత్రం , మాటా పలుకూ లేకుండా , ఒక చేత్తో కలశంతో , మరోచేత్తో బిడ్డల్ని దీవిస్తూ టాంక్బండ్‌ పైన నిశ్చలంగా , నిర్వికారంగా , నిశ్చేష్టగా నిలుచుంది , హుస్సేన్‌ సాగర్‌ లోని బుద్ధుణ్ణి చూస్తూ .

సంగతేమిటో మీకు యింకా అర్ధం కాలేదుగదూ ! ట్రాన్స్‌ పరెన్సీని నిత్యం జపించే యీ రోజుల్లో విషయాన్ని మీ నుండి దాయడం భావ్యంకాదు గనుక …. సస్పెన్సుకు తెరదింపేస్తాను . ప్రజల్లోకి చొచ్చుకుపోయి యింత సంచలనం కలిగించిన యీ వార్తను అన్ని పత్రికలూ వాటికి తోచిన అలంకారాల్తో అభివర్ణించాయి . వాటన్నిటి సారాంశమేమిటంటే ….

“రాబోయే ఆంధ్రరాష్ట్రావతరణోత్సవాల్ని , వినూత్నంగా , ప్రపంచమంతా ఆశ్చర్య పోయేలా నిర్వహించాలని ముఖ్యమంత్రిగారి అధ్యక్షతన జరిగిన మంత్రి వర్గ సమావేశంలో నిర్ణయించారు . ఈ సందర్భంగా వారిక్కలిగిన మరొక అద్భుతమైన యోచన ఏమంటే కాలానుగుణంగా ఎన్నో మార్పులు వస్తున్నప్పటికీ , మన తెలుగు తల్లి విగ్రహం మాత్రం మార్పు లేకుండా వుంది , ఎవరో ఏ నాడో డిజైన్‌ చేసి తయారు చేసిన ఆ విగ్రహాన్ని ప్రస్తుత హైటెక్‌ భావనలకు సరిపడేలా సరిక్రొత్త రూపంలో సంతరించాలని . దీనికి ప్రజలనుండి సూచనలు , సలహాలు ఆహ్వానిస్తున్నారు . అలాగే కొత్త తెలుగు తల్లి ఎలా ఉండాలో డిజైన్‌ చేసి పంపితే , పరిశీలించి , బాగున్న డిజైన్‌ ను యెన్నుకుని , ఆరూపంలో విగ్రహం తయారు చేయిస్తామనీ, ఆ డిజైనర్‌ ను సముచిత రీతిలో సత్కరిస్తామనీ తెలియజేస్తున్నారు.

********************************

నాలుగొందలేండ్ల పైచిలుకు ఘన చరిత్ర కలిగిన భాగ్యనగరంలోని మంత్రాలయం అది . మంత్రాలయం అంటే అదేదో పుణ్యస్థలమనుకునేరు , కాదు , మంత్రులుండే చోటు అని నా వుద్దేశ్యం . అది దుష్టసంధి , దుస్సమాసం అంటారా ? ఏమైనా అనుకోండి మీయిష్టం . మీకామాత్రం స్వతంత్రం వుంది . ఇంగ్లీషుతెలుగు , హిందీతెలుగు , తెలుగుసంస్కృతం పదాలతో రకరకాల క్రొత్త పదాలు పుట్టగా లేంది , నేను కేవలం సంస్కృతపదాలతోనే ఒక కొత్త పదం సృస్టిస్తే తప్పొచ్చిందా ? అలాంటి మంత్రాలయం లో , సి యం  గారి నేతృత్వంలో సమావేశం జరుగుతున్నది . యమ్మెల్యేలు , మంత్రులు , అధికారులు , కొందరు అనధికార ప్రముఖులు ఆహ్వానించబడ్డారు .

మొదటగా ఈ మధ్యనే ఐదు దేశాల యాత్రకు వెళ్ళి యెన్నో క్రొత్త విషయాలను తెలుసుకుని వచ్చిన శాసన సభ్యులను అభినందిస్తూ , వారి అనుభవం రాష్ట్రాభి వృద్ధికి నూతన ద్వారాలను తెరవాలని ఆకాంక్షించారు సి యం గారు . తరువాత అసలు విషయానికొచ్చారు . ” మంత్రులారా ! మన ఆంధ్రదేశం అనేక విధాలుగా అభివృద్ధిని సాధిస్తూ యితర రాష్ట్రాలకు ఆదర్శంగా నిలుస్తున్న విషయం మీ అందరికీ తెలుసు . ఐ టి రంగంలో విప్లవాత్మకమైన మార్పు సాధించి , ఉన్నత స్థాయిలో నిలిచిన సంగతి మీకు చెప్పాల్సిన పనిలేదు . నాకు వచ్చిన ఒక వినూత్న ఆలోచనను ప్రజలలో చర్చకు పెట్టిన విషయం , ప్రజలందరూ ఏకగ్రీవంగా అంగీకరించిన విషయమూ మీకు తెలుసు . ప్రజామోదంతో మీ అందరి సహకారంతో తెలుగు తల్లి విగ్రహాన్ని , నేటి మార్పుల కనుగుణంగా డిజైన్‌ చేయించదలిచాను . అనేక మంది డిజైనర్లు ఉత్సాహంగా , తమ మేధకు పదనుపెట్టి , డిజైన్లు పంపించారు . వీటిని ఒక్కొక్కటిగా మనముందున్న తెరపై ప్రదర్శిస్తారు , బాగా ఉన్నదనుకున్న వాటిని మీరు నిర్ణయిస్తే , ఉత్తమమైన దానిని అనుసరించి క్రొత్త తెలుగు తల్లి విగ్రహాన్ని తయారు చేయిస్తాము . ఈ విగ్రహాన్ని ప్రతి నియోజక వర్గ కేంద్రంలోను నెలకొల్పాలని  , ఆప్రాంతంలో పర్యావరణ పరిరక్షణకు చెట్లు పెంచి పెద్ద పార్కులుగూడా నెలకొల్పాలని ప్రభుత్వపరంగా నిర్ణయించాము . మీ అభిప్రాయాలనుగూడా చెప్పాలని కోరుతున్నాను . ”

ముఖ్యమంత్రి ప్రసంగం పూర్తి కాగానే ప్రతిపక్ష సభ్యులొకరు లేచి ” యిది మన ప్రాచీన సంస్కృతీ సంపదపై ప్రభుత్వ పరంగా జరగబోతున్న దాడి , దీనిని మేము సాగనివ్వం ” అన్నారు .

ఇంతలో సి యం గారు అందుకుని, ” మిత్రులకు మరొక విషయం చెప్పడం మరిచాను , ఈ ప్రాజెక్టు బాధ్యతను , డబ్బు ఖర్చు చేసే అధికారాన్ని శాసన సభ్యులకు అప్పగిస్తాం , ఎవరి నియోజక వర్గంలో వారు శ్రమించి ఈ కలల ప్రాజెక్టు కు ఆకారం కల్పించి విజయవంతం చేస్తారని ఆశిస్తున్నాను ” అని చెప్పారు ; ఇంక ఎవరికీ అభ్యంతరంచెప్పే అవసరమే కనిపించలేదు.

మిత్రపక్ష సభ్యులొకరు ” మీ ఆలోచన బాగానే వుందిగాని ఈ ప్రాజెక్టు కు యెంతో ఖర్చవుతుంది కదా, అంత డబ్బెలా వస్తుందో ఆలోచించారా ? ఇప్పటికే రాష్ట్రం అప్పుల వూబిలో కూరుకుపోయివుంది ” అన్నారు.

సి యం గారు ఆర్ధికమంత్రి గారి కోసం చూశారు . ఆయనలేరు.  హోం మంత్రి గారి సీటుకూడా ఖాళీగా వున్నది . సెక్రటరీని పిలిచి అడిగారు ” ఇద్దరు మినిస్టర్లు రాలేదేమిటి ?  ఫోను చేశారా ? ” అని “ఫోను చేశారు సార్‌ ! సార్‌ అడిగితే ఈ ప్రాజెక్టు కు అవసరమైన నిధులను యెక్కడినుండి మళ్ళించాలో ఆర్ధిక మంత్రిత్వ శాఖ అధికారుల సమావేశంలో చర్చించి , ప్రతిపాదనలతో వస్తామని చెప్పమన్నారు ఫైనాన్స్‌ మినిష్టర్‌ గారు . అలాగే ఈ ప్రతిపాదన కార్యరూపం దాలిస్తే , ప్రజాందోళనను ఏ విధంగా ఎదుర్కోవాలో అధికారులతో చర్చించి , నిర్దిష్టమైన ప్రపోజల్స్‌ తో వస్తామని హోం మినిస్టర్‌ గారు చెప్పారు . వారిద్దరూ కొద్ది సేపట్లో రావచ్చు సార్‌ ” అని చెప్పాడు సెక్రటరీ .

“వారి సమావేశాల్ని ఆపివేసి వెంటనే రమ్మని ఫోన్‌ చేయండి ” అని చెప్పి ‘ డియర్‌ ఫ్రెండ్స్‌ ‘  మాయీ సరికొత్త ఆలోచనను ప్రపంచ బ్యాంకు వారికి తెలియజేసి , ఈ ప్రాజెక్టుకు ఋణ సహాయాన్ని అర్ధించాం , నిన్న రాత్రి వరల్డ్‌  బ్యాంక్‌ ప్రెసిడెంటు గారితో మాట్లాడాను , మన ప్రతిపాదన అద్భుతంగా వుందని అభినందించి , 400 కోట్ల రూపాయలు యివ్వడానికి ఒప్పుకున్నారు . అలాగే భారతమాతకు కూడా క్రొత్త రూపు సంతరించవలసినదిగా పి యం గారికి సలహా కూడ యిస్తామన్నారు . దీనిని బట్టి తెలుస్తున్నదేమిటంటే , మన ఈ కార్యక్రమం దేశ వ్యాప్తంగా సంచలనం రేకెత్తించనుందని . ఈ ఆర్ధిక సహాయం కన్ఫరం అయిన సంగతి ఈ సమావేశంలోనే వెల్లడించాలని , ఆర్ధిక మంత్రి గారికిగూడ చెప్పలేదు” అంటూ సి యం గారు ” మాటల్లోనే వచ్చారు ఫైనాన్సు మినిస్టరు గారు , హోంమంత్రి గారు .  మంత్రిగారూ ! డబ్బు గురించి మీరు కసరత్తులు చేయాల్సిన పనిలేదు . మన అన్ని ప్రాజెక్టులకు అప్పిచ్చిన వాళ్ళే , ఈ ప్రాజెక్టుకు గూడా అప్పిస్తున్నారు . నారుపోసినవాడే నీరుకూడా పోయాలిగదా ! పోస్తాడు . కాబట్టి మీకేం బెంగవద్దు . హోం మంత్రి గారూ ! చాందసులు కొందరు అరచి గోల చేసినంత మాత్రాన మన ప్రాజెక్టు ఆగదు . ప్రజామోదంతో చేపట్టిన ఈ కార్యక్రమాన్ని ఎవరూ ఆపలేరు . అవసరమైతే పారామిలటరీదళాల్ని వినియోగిస్తాం . అంతపెద్ద విద్యుత్‌ ఉద్యమాన్ని నిరోధించ గలిగిన మనం, వీటిని ఆపలేమా ? అప్పటి పరిస్థితుల కనుగుణంగా వ్యవహరిద్దాం . ఇప్పట్నుంచే మనకెందుకు ఆందోళన ? జరగవలసిన దానిగురించి ప్రస్తుతం ఆలోచిద్దాం ” అన్నారు .

మరొక సభ్యుడు ” నిధుల్నెలా ఖర్చు చేయాలో ఆలోచించారా” అని అడిగాడు . ” ఇప్పుడేగా ఆర్ధిక మంత్రిగారొచ్చారు , వారితో ఆలోచించి నిర్ణయిస్తాం . నా వుద్య్దేశ్యమేమిటంటే ప్రతి నియోజక వర్గానికి కోటిరూపాయలు కేటాయించి మిగిలింది రిజర్వు ఫండుగా ఉంచుతాం . ప్రాజెక్టు బాగాచేసిన వారికి యింకా యెక్కువ గూడ వుంచుతాం . కన్సల్టెంట్లకు పదిశాతం తప్పదుగదా  ! ” అన్నారు సి యం గారు .

“ఈ ప్రాజెక్టుకు కూడా విదేశీ కన్సల్టెంట్లు అవసరమా ? మన తెలుగు తల్లి విగ్రహం యెలా వుండాలో వారి సలహా దేనికి ” అన్నారొకరు .

” మీరన్నది నిజమే , కాని వరల్డు బ్యాంకు వారి కండిషన్లు మీకుతెలుసుగదా ! పని చేయించుకున్నా , లేకున్నా , మనకుపయోగపడినా , పడకున్నా విదేశీ కన్సల్టెంట్లకు ముట్టజెప్పాల్సిందే ” వివరించారు ఆర్ధిక మంత్రిగారు .

మాట్లాడాలని ఉన్నా , ఎదురుగా కన్పిస్తున్న కోటి రూపాయల కలలో తేలిపోతూ , మిగిలిన వారెవరూ నోరు మెదపలేదు .

” ఫ్రెండ్స్‌ ! ఫండ్స్‌ గురించి క్లారిఫై అయ్యింది గనుక , ఇక డిజైన్లు చూసి , మీకు నచ్చినవి సూచించండి ” చెప్పారు సి యం గారు.

దాదాపు మూడువందల డిజైన్లను పరిశీలించారందరూ , కొన్ని నవ్వు తెప్పించేవి , కొన్ని కోపం తెప్పించేవి , విసుగుకల్గించేవి కొన్ని , చిరాకు కల్గించేవి కొన్ని …… యిలా అన్నింటినీ చూసి , పది బొమ్మలు బాగున్నాయని నిర్ధారించి వాటిలోంచి గెలిచిన డిజైన్‌ను నిర్ణయించే బాధ్యతను ముఖ్యమంత్రి , ఆర్ధిక , హోంమంత్రులు , కొందరు అధికార , ప్రతిపక్ష శాసన సభ్యులు , అనధికార ప్రముఖులతో కూడిన కమిటీకి అప్పగించారు . సమావేశం అల్పాహార విందుతో ముగిసింది .

్‌******************************************************

ఒక వారం రోజుల తరువాత  ‘ న్యూ తెలుగు మదర్‌ ‘    విగ్రహ నిర్ధారణ కమిటీ సమావేశం సి యం గారి అధ్యక్షతన జరిగింది . విస్తృతసమావేశంలో నిర్ణయించిన పది డిజైన్లను నిశితంగా , నిర్దుష్టంగా  పరిశీలించారు . వాడి , వేడి చర్చలు జరిగాయి .

చర్చల సందర్భంగా ఒకరికో చిన్న అనుమానం వచ్చింది . ” మనం ఈ డిజైన్లన్నీ చూస్తున్నాంగదా ! ఈ సందర్భంగా శంకరంబాడి సుందరాచార్య గారి మంచి పాపులర్‌ పాట  ‘ మాతెలుగు తల్లికి మల్లె పూ దండ ‘   ను మనం మరచి పోకూడదు . ప్రజల హృదయాల్లోకి చొచ్చుకుని వెళ్ళి , ఉత్తేజం కలిగించిన , ఇంకా కలిగిస్తున్న పాట అది . కనుక మనం నిర్ణయించే డిజైనులో మల్లెపూదండ వేసుకున్న తెలుగు తల్లిని చూపిస్తే బాగుంటుందేమో ” అన్నాడు .

మరొక శాసన సభ్యునికి చాలా కోపం వచ్చింది . “ప్రపంచం ముందుకు దూసుకు పోతుంటే , మీరింకా స్వాతంత్రానికి పూర్వం వ్రాసిన పాటలోని పదాల్ని పట్టుకు వేలాడతారేమండీ , ప్రాస కోసం మల్లెపూదండ అనివాడారు అప్పుడు .  ‘ న్యూ తెలుగుతల్లికి నుదుట రత్నాలు ‘   అని యిప్పుడెవరైనా వ్రాశారనుకోండి రత్నాలు పెట్టేస్తామా ? ఆవేశంలో ఏనాడో వ్రాసిన ఆ పాటను గురించి మర్చిపోండి . మనం ఈ నూతన విగ్రహాల్ని ప్రతిష్టించి , ఆవిష్కరిస్తే చాలా మంది వీటి గురించి కూడా పాటలు వ్రాస్తారు . అలంకారం కోసం వీళ్ళేదో వ్రాస్తే , అలా మార్చ గలమా విగ్రహాన్ని ? ” అని గద్దించాడు .

తర్జన భర్జనలు , తీవ్ర వాదోపవాదాలు జరిగాయి, సభ్యులు గ్రూపులుగా చేరి చర్చించుకున్నారు . రెండేసి మూడేసి గ్రూపులవారు తలకు తల ఆనించుకుని , ఆలోచనలు గాలికి పోకుండా బంధించి తీవ్రంగా ఆలోచించారు . టీ లు త్రాగి ఆలోచించారు , కాఫీ అలవాటున్నవారు కాఫీ త్రాగారు , వేసవిలో టీ లు కాఫీలేంటండీ, అసలే బుర్ర వేడెక్కి చస్తుంటే కూల్డ్రింక్‌ తెప్పించండని , కొందరు తెప్పించుకుని త్రాగారు . మరోరకం కూల్‌ డ్రింకులు అలవాటున్న వారు అవిగూడా తెప్పిస్తే బాగుండేదని మెల్లగా గొణుక్కున్నారు , పెద్దగా అంటే సి యం గారు తిడతారేమోనని . సిగరెట్‌ అలవాటున్న వారు బయటికెళ్ళి పొగతాగారు   ‘ ఇచ్చట పొగత్రాగుట నిషేధించబడినది , పొగత్రాగినవారు శిక్షార్హులు ‘   అన్న బోర్డుకడ్డంగా నిలబడి . ఇలా యెవరికి అనుకూలమైన విధంగా వారు రిలాక్స్‌ అయి , నిర్ణయం తీసుకునే బాధ్యతను సి యం గారి కప్పగించారు , ఏకగ్రీవంగా .

సీ యం గారు అర్థనిమీలిత నేత్రులై ఆలోచించారు (పూర్తిగా నిమీలితులైతే నిద్రపోతున్నారనుకుంటారని). ఉల్ఫెన్‌ సన్‌ గారి సలహా తీసుకుందామా అనుకుని , ఛ !  ఛ !   డబ్బుతో సంబంధం లేని యీవిషయంలో గూడ ఆయన్నెందుకు సంప్రదించడం …. నేనే నిర్ణయిస్తా అని డిసైడ్‌  చేసుకుని , ఒక్క నిముషం యోగా లోకి దూకారు . ఫ్లాష్‌ వెలిగింది . మెల్లగా కళ్లు పూర్తిగా విప్పి , చిరునవ్వుతో అందర్నీ గమనించారు , గొంతు సవరించుకున్నారు , ” ఈ చిన్న విషయం గురించి యింతలా టైం వేస్టు చెయ్యడం అనవసరం . ఆ పాట ఎప్పుడో వ్రాసింది ప్రస్తుతం వున్న తెలుగు తల్లిని గురించి కదా ! సెంటిమెంటు ఉన్నవాళ్లు కొందరైనా వుంటారు . వాళ్ళుగూడా బాధపడకుండా , క్రొత్త తెలుగు తల్లి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించే సమయంలో , ముందుగా పాత తెలుగు తల్లి విగ్రహానికి మల్లెపూల దండలు వేసి , దండతో పాటు విగ్రహాన్నీ తొలగిస్తాం . అప్పుడు క్రొత్త విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరిస్తాం . సరేనా ! “.

ఈ యిష్యూ యింత యీజీగా సాల్వ్‌ కావడంతో అందరూ కరతాళ ధ్వనులతో సి యం గారి ప్రతిపాదనను ఆమోదించారు . ఇక డిజైన్‌ సెలక్షన్‌ విషయం వైపు దృష్టిసారించారు . కొన్ని నిబంధనలు నిర్ణయించుకున్నారు ముందుగా , విగ్రహ రూపురేఖలు ప్రస్తుత ట్రెండుకనుగుణంగా వుండాలి . ఐ టి రంగాన్ని హైలైట్‌  చేస్తూ వుండాలి , గ్లోబల్‌ విలేజిగా మారిన ప్రపంచాన్ని ప్రతిబింబించాలి . దేశ , విదేశాల్లో పెరుగుతున్న మన రాష్ట్ర యిమేజిని గూడ దృష్టిలో వుంచుకోవాలి .

ఈ నిబంధనలకనుగుణంగా వున్న రెండు డిజైన్లను అంతిమ నిర్ణయం కోసం ఎంపిక చేసుకున్నారు . కాని విగ్రహానికి చూపిన డ్రెస్‌ విషయంలో మార్పు వుండాల్సిందేనని అందరూ అన్నారు . కారణం రెండు డిజైన్లలోనూ పంజాబీ డ్రస్‌  వాడడమే . విగ్రహానికి చీర వుండాలన్నారు కొందరు , తెలుగుదనం వుట్టిపడేలా పావడా , పరికిణీ వాడదామన్నారు కొందరు. చర్చించారు , తెలుగు “తల్లి” అంటున్నాం కనుక , తల్లులైన స్త్రీలు చీరలుకట్టడం సంప్రదాయం కనుక చీరకట్టినట్లు చూపడమే భావ్యం అని నిర్ణయానికొచ్చారు . మన క్రొత్త తెలుగు తల్లి సంప్రదాయం , ఆధునికత కలబోసి వుంటుందని ప్రచారం చేసుకోవచ్చని జబ్బలు చరుచుకున్నారు . ఒకరి భుజం ఒకరు తట్టుకుని , తమ ఆలోచనకు అభినందించుకున్నారు . చీరరంగు గురించి కొంత వాదన జరిగింది . తెల్ల రంగన్నారు కొందరు , కాదు పసుపురంగన్నారు , తెలుపు శాంతికి చిహ్నమని ఒకరంటే , పసుపు సౌభాగ్యానికీ , ఐశ్వర్యానికి చిహ్నమని మరొకరన్నారు . మెజారిటీ నిర్ణయం ప్రకారం పసుపు రంగు చీర వుంచాలని నిర్ణయించబడింది .

మొత్తం మీద ఈ ఐడియాలన్నిటిని కలగలిపి తెలుగుతల్లి క్రొత్త రూపు ఈ విధంగా ఉండాలని డిసైడ్‌  చేసారు స్త్రీత్వం ఉట్టిపడేలా ప్రసన్న వదనం , పెదవులపై చిరుమందహాసం , తలపై వుండే కిరీటాన , ముందు భాగంలో స్పష్టంగా కన్పించేలా హైటెక్‌ సిటీ చిత్రం , కిరీటాగ్రం పై వ్యవసాయాభివృద్ధికి గుర్తుగా వరికంకులు పింఛంలా మలచాలని , భుజ కీర్తులుగా డాము , విద్యుత్‌ టవర్‌ రెండువైపులా వుంచాలనీ , గళాభరణంగా సీ డీ ల దండ చెక్కాలని , దండ కడియాలు గా విద్యకు గుర్తుగా స్కూలు బిల్డింగు , మహిళాభివృద్ధికి  గుర్తుగా డ్వాక్రా అనే పదాలు రెండువైపులా వుండాలని , సింహ మధ్య కటిభాగాన  వడ్డాణము పై  ‘  రోడ్ల విస్తరణ పధకం  ‘    అని వ్రాయాలని , ఎదగడానికీ , ఎగరడానికీ ఉద్యుక్తమవుతున్న భంగిమలో ఒక చేత కంప్యూటర్‌ ను , మరో చేత విమానాన్ని పట్టుకుని వున్నట్లు చెక్కించాలని మెజారిటీ ఒపీనియన్‌ ప్రకారం నిర్ణయించారు కన్సెన్సెస్‌ కి అడ్డుపడుతూ పతిపక్షాలవారు ఈ విగ్రహాన్ని మీ ప్రభుత్వ పధకాల ప్రచారం కోసం వాడుకుంటున్నారు అని ఆరోపించడంతో . వాళ్ళు చెయ్యలేరు, మమ్మల్ని చెయ్యనివ్వరు. ఉక్రోషం పట్టలేక , అలవాటు ప్రకారం ఆరోపణలు చేస్తున్నారు , ఇలాటివాటిని మేం లెక్క చేయం అని అధికార పక్షం వారు తోసిపుచ్చారు .

ఈ విధంగా రూపురేఖలు నిర్ణయించబడ్డ తెలుగు తల్లి క్రొత్త విగ్రహాన్ని ప్రముఖ డిజైనర్‌ చేత డిజైన్‌ చేయించి , విగ్రహ తయారీకి గ్లోబల్‌ టెండర్లు పిలిచారు . ఒకో విగ్రహానికి  50  లక్షల రూపాయలు కోట్‌ చేసిన ఒక అమెరికన్‌ కంపెనీవారికి ఆర్డరు దొరికింది . ఆకంపెనీ వారు ఆంధ్రా లోని శిల్పులకు విగ్రహానికి  50  వేల రూపాయలు యిచ్చి  300  విగ్రహాలు తయారు చేయించారు .

రాష్ట్రావతరణ దినోత్సవం దగ్గరవుతున్నది … అన్ని నియోజక వర్గాలలో , మరి కొన్ని ముఖ్యప్రదేశాల్లో విగ్రహావిష్కరణకు రంగం సిద్ధమవుతున్నది .

టాంక్‌ బండ్‌ మీద తెలుగు తెల్లి , స్తూపం మీద నుండి మెల్లగా దిగి తల దించుకుని , రోడ్డు దాటి హుస్సేన్‌ సాగర్‌ వైపు వెళుతున్నది .
------------------------------------------------------
రచన: కె. యస్‌. పరబ్రహ్మం, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Tuesday, October 29, 2019

నిద్ర పట్టనివ్వని అలారం


నిద్ర పట్టనివ్వని అలారం




సాహితీమిత్రులారా!

రెవరెన్డ్‌మాసిలామణి ఉపన్యాసం అనర్గళంగా సాగుతోంది. కెన్నెడీ చరిత్ర ముగిసింది నెహ్రూ చివరి రోజులు.” … మతం పాత్ర పరిపాలన వ్యవహారాల్లో పరిమితంగానే ఉంటుంది. క్యాథలిక్కు అమెరికా ప్రెసిడెంటు అవడం సాధ్యమయింది కదా! భగవంతుణ్ణి పక్కకు నెట్టిన నెహ్రూ మన ప్రియతమ ప్రధాని. ముందు ముందు స్త్రీలు, నల్లవాళ్ళు, అంటరాని వాళ్ళు ఎవరైనా దేశాలని యేలే సమయం వస్తుంది. వస్తూంది. అయితే మననందరినీ యేలే ఆ ప్రభువు ఒక్కడే. ఆయన్నే నమ్మండి …” అంటున్నారు రెవరెండ్‌ ఆజానుబాహుడు, చామన ఛాయ, తమిళ ఛాయలు గల తెలుగులో ధారాళంగా మాట్లాడుతున్నారు. తెలుగులో ఆయనే రాసిన పాట పాడారు.
“శిలువే నా శరణాయెనూరా”
ఇది తెలుగులో ప్రసిద్ధమైన భక్తి కీర్తన “శివ దీక్షాపరురాలనురా” వరసలో రాసానని చెప్పారు. ఎవరో గొణిగారు “బాబోయి, ఆ పాట జావళి, భక్తి గేయం కాదు”అని. నాలో ఓ ప్రశ్న జావళి భక్తి గీతం ఎందుక్కాదని?
…

అవకాశం వచ్చింది, బతుకులో పై మెట్లెక్కుతున్నాను. కానీ, ప్రతి అంతస్తూ పరాయి ఊరులా అనిపిస్తూ ఉంటుంది. ఈస్టు పాయింటులోనో డాల్ఫిన్సులోనో కమ్మటి రుచులు, రకరకాల వంటకాలూ నాగరీకులైన ఆడ, మగ స్నేహితులు పరిచయస్తులు, పోలికలు, వెటకారాలు. తెలియని అనేక భాషల వాళ్ళు. ఇంగ్లీషులోనే సంభాషణలు నుడికారం తెలియక అవస్థలు. మొత్తానికి బయల్దేరిన చోటునుంచి చాలా దూరమే వచ్చాను.
…

స్టేషన్‌పక్కనించి రోడ్డు మీద నడుస్తుంటే ‘వస్తావా?’ అనే నవ్వూ యేడుపూ కలిసిన గొంతుకలతో పిలుపులూ, చిరిగిన నిక్కర్ల కుర్రాళ్ళూ, బక్క చిక్కిన రిక్షావాడి ఈల, “కారొచ్చిందప్పయ్యమ్మ కారు, అది కారు కాదు నా కాలి గోరు” అని సందు చివరి నుంచి గోలగా వినపడే పాట మనసుని కెలుకుతూ ఉంటాయి.
…

నా ఊరేదీ? నా వాళ్ళు వీళ్ళా వాళ్ళా?
…
వీధిని తట్టుకోలేకపోతే చర్చిలోకి వెళతాను. నమ్మకం యెప్పుడో పోయింది. కానీ అక్కడ మామూలు మనుష్యుల్ని గురించి ఈసడింపులేకుండా మాటలు వినపడతాయి. చాలా మంది ప్రభువు మీద అపరిమితమైన విశ్వాసమున్నవాళ్ళు. నన్ను మళ్ళీ “మంచి” దారిలోకి తీసుకెళ్ళాలని ప్రయత్నించే వాళ్ళూను. దుఃఖం, బాధా, లేమి లోంచొచ్చే లేకితనం గమనిస్తూ కూడ తట్టుకుని పరిశుభ్రతవైపూ పరిశుద్ధతవైపూ వారు నమ్మిన దారిని చూపి జనం మనసుల్లో ఆశ కల్పించి, ఆదరణ గుణాన్ని వృద్ధి చేసేందుకు ప్రయత్నించే ఫాదిరీలూనూ.
…

రివరెండ్‌మాసిలామణి గారి ఉపన్యాసం చర్చిలో కాదు సభలో వేదిక మీంచి సాగుతోంది. “… తెలుగులో మొట్టమొదట ముద్రించిన పుస్తకం బైబులు. దాదాపు నూటయాభై సంవత్సరాలక్రితం మతవ్యాప్తికోసం దొరలు ప్రవేశపెట్టిన తెలుగులో ముద్రణావకాశం త్వరలోనే వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్త్రుల కంపెనీ లాంటి వాళ్ళు అందుకుని, అంతవరకూ అక్కడక్కడా కొద్దిమందికే పరిమితమైన గ్రంథాలని పరిష్కరించి ముద్రించి అందరికీ అందుబాటులో ఉంచేందుకు ఉపయోగపడింది. ప్రభువు ఆనతి ఉంటే అలా ఒక్కో ప్రయత్నం అనేక విధాలగా ఉపయోగపడుతుంది.” నిజంగా ఇన్ని పుస్తకాలూ ఇన్ని చదువులూ సాధ్యమయ్యాయి. నాగరికత పెరిగి సుఖాలూ సుళువులూ కొందరికి అందుబాటులో ఉన్నాయి. కాని ఇంత దుఃఖం ఇంకా ఇంత మందిలో చూస్తూనే ఉన్నాం. బోధపట్టంలేదు.

మళ్ళీ వినేప్పటికి మాసిలామణిగారి గొంతు గంభీరంగా ఉంది “… గొల్లనో గొర్రెల కాపరనో భయాన్ని అసహాయతనీ తట్టుకునేందుకు సృష్టించిన కట్టుకథలని నాస్తికుల వాదన. శక్తి ఉందనీ, ధనం ఉందనీ విర్రవీగి ఇతరులని పీడించడమో లేకపోతే బలం ఉన్న వాడికి లొంగిపోడమో కంటే మనిషికున్న పరిమితులు అర్థం చేసుకుని సర్వ వ్యాప్తమైన దైవ శక్తిని నమ్ముకోడం ఉత్తమ లక్షణం కదా?”
…

పోనీ భగవంతుణ్ణి నమ్ముకుని సర్వశక్తివంతుడని ఒప్పేసుకుందామా రేషన్‌ రోజుల్లో చాటుగా బియ్యమమ్మి బతుకు వెళ్ళదీసుకునే మార్తమ్మ పట్టుబడి దెబ్బలు తింటే, పాలుగాడు జేబులుకొట్టి జెయిలుకెళ్ళడం, బయటికి రావడం, మళ్ళీ వెళ్ళడం అలవాటు చేసేసుకుంటే, నీలయ్య ఆరేళ్ళకే బీడీలు తాగడం నేర్చుకుంటే, తరాలుగా ఆడపిల్లలు కొబ్బరితోటల్లో భుక్తి వెతుక్కుంటుంటే కలడో లేడో తెలియని ఈ భగవంతుడే దారీ చూపెట్టడేమి?
…

మా పంతులుగారనేవారు “అందరికీ అవకాశాలు అందుబాటులో ఉండటానికేనర్రా, నెహ్రూ గారూ, అంబేద్కరూ పార్లమెంటుని ఒప్పించి రిజర్వేషన్లు ప్రవేశ పెట్టారు. పైగా చూడండి, ఈమధ్యన ఎన్ని స్కాలర్షిప్పులు ఇస్తున్నారో. బాగా చదువుకోండి, ఎదగండి” అని. కానీ ఆయనే చిరుగులు కుట్టిన చొక్కాలే వేసుకునేవారు. చదువుకోవడంతో ప్రశ్నలన్నిటికీ సమాధానం దొరుకుతుందని అనిపించేది కాదు. అదృష్టంఉండి స్వంతంగా పట్టుదల ఉన్న వాళ్ళో, లేదా అమ్మా నాన్నల ప్రోద్బలమున్న వాళ్ళో తప్ప పిల్లలు స్కూళ్ళు ఒదిలెయ్యడం మామూలయిపోయింది. అక్కడక్కడ నాలా అడ్డాలు దాటి అవకాశాలందుకుని “పైకొచ్చినవాళ్ళు” కొంతమంది మాత్రమే. సాధారణంగా ఈ పైకొచ్చినవాళ్ళకీ వెనకుండిపోయినవాళ్ళకి మధ్యన ఒక తెర దిగుతుంది. ఒకే కుటుంబంలో కూడా వృద్ధి క్షయాల మధ్య అంతరాలు మొలకెత్తి కాలం గడిచిన కొద్దీ నాటుకుపోతున్నాయి.
…

మా పంతులుగారమ్మాయి సంధ్య చురుగ్గా ఉండేది. మాకిద్దరికీ calf love ఉండేది, ఇంకా లవ్‌అనే మాటకి అర్థం తెలియని రోజుల్లో. నేను ముందుకెళ్ళాను. ఆమె చదువు టీచర్సు ట్రెయినింగుతో పూర్తయ్యింది. అటూ ఇటూ కూడా అభ్యంతరాలున్నా, జంట కట్టాలన్న కోరిక కలిగింది. కలుసుకుంటూ ఉండే వాళ్ళం. ఆమెకి దేవుడంటే నమ్మకం. సుఖ దుఃఖాలకి కారణాలు ఈ జన్మలో కనబడకపోతే వెనకజన్మల్లో ఉంటాయనీ, దేవుడు లెక్క తప్పు వెయ్యడనీ వాదించేది. నేను “ఈ దరిద్రం అనే అగాధం పూడ్చడం మన తరం కాకపోయినా, వెనక్కి వెళ్ళి కారణాలు మనలోనే వెతుక్కోవద్దు. నిబ్బరంగా ముందుకి చూద్దాం” అనేవాణ్ణి. అప్పటికి నాకూ తెలీదు అసలు తిరకాసేంటో. కానీ వెతకాలనీ, వెతికి తెలుసుకున్నవాళ్ళని కలుసుకోవాలనీ ఉండేది. ఇదంతా మార్చడం సాధ్యమవుతుందా అనే ప్రశ్న చాలా రోజులు వేధించింది.
…

మాసిలామణి గారు ప్రశ్నలకవకాశమిచ్చారు. నేను లేచి “దయామయుడయిన దేవుడు పేదరికమూ అందులోంచి పుట్టే రకరకాల క్రూరత్వాలూ కుళ్ళూ ఎందుకు సహించి ఊరుకుంటున్నాడో చెప్పండి” అని అడిగాను. ఆయన జవాబిచ్చే లోపల ఆరోజు సభకి అధ్యక్షులయిన ఒక పేరుగల సాంఘిక శాస్త్ర విద్యావేత్త డా. ప్రసాదు గారు “దయచేసి నన్ను చెప్పనివ్వండి” అన్నారు. రివరెండు గారు ఆశ్చర్యపోయినా కూర్చుండిపోయారు. ప్రసాదు గారు “బీద వాళ్ళు అలాగే ఎందుకుండిపోతున్నారో తెలుసా? ఎన్నో అవకాశాలున్నా ఓపిగ్గా అవి అందుకోవడం కానీ, కష్టపడి సంపాదించి కుటుంబ పోషణ చేసుకోడం కానీ లేకుండా అడ్డదారులు తొక్కడంలోనే సుఖముందనుకుంటారు. వాళ్ళల్లో చాలామందికి సూటిగా ఆలోచించడమే ఇష్టముండదు. వాళ్ళ నడవడికలోంచే వాళ్ళ కష్టాలన్నీ వస్తాయి. పిల్లల్ని చదువులు మానిపించి కూలి పనుల్లో పెట్టే తల్లిదండ్రులున్నారు తెలుసా?” అన్నారు అసలు బతగ్గలిగితే కదా చదువులు అన్నది ఆయన మేధావి బుర్రకి తట్టలేదేమో.

అడక్కుండానే వేదికమీదున్న ఓ రాజకీయ పెద్ద “పొగరండీ పొగరూ! స్టేషన్నించి మహారాణీపేటకి పన్నెండణాలడిగాడు రిక్షావాడు. ఇవ్వనంటే పక్కకి తిరిగి బీడీ ముట్టింఛాడు. వీళ్ళని ఉద్ధరించడం ఎవరి తరమండీ? మా ప్రభుత్వం అక్కడికీ వీలయినంత తంటాలు పడుతూనే ఉంది” అన్నాడు ఆ తంటాల్లో మూడు పాళ్ళు ఎవరికి చేరుతోందీ చెప్పలేదు.

మాసిలామణి గారు నిలబడ్డారు. మొహంలో విషాదం కనబడుతోంది, “ప్రశ్న నన్నడిగారు. దేవుడికి, మనిషి దుఃఖానికీ సంబంధించిన ప్రశ్న. సమాధానం నా బాధ్యత. ప్రభువు దీనుల పక్షం, అమాయకుల అసహాయుల పక్షం. భగవంతుడి సన్నిధి పేదవాడికి దొరికినట్టు క్రూరులు స్వార్థపరులు, సంపద పోగేసుకునేవాళ్ళకి దొరకదు. వాళ్ళు దేవుడివాళ్ళవడం సూది బెజ్జంలోంచి వొంటే దూరడమంత కష్టం. పేదరికంలో కష్టాలు ఓర్చుకునేవాళ్ళకి దేవుడు దగ్గరవుతాడు” కొంచెమాగి కూర్చున్నవాళ్ళలో చిన్నవాళ్ళకేసి, ఇంకోమాటు నాకేసి, నిదానంగా చూశారు “మీ ప్రశ్నకి సమాధానం పూర్తి చెయ్యలేదు కదూ! మీకు పరలోకంతో లింకులేకుండా ఇక్కడ పరిస్థితికి అవగాహన కావాలి. మతం ఓర్చుకోమంటుందిగానీ, నోరుమూసుకుని సహించమనదు నాయనలారా! క్రూసేడ్లు జరగలేదూ? రిఫర్మేషన్‌రాలేదూ? మార్చాలి సంఘాన్ని. మార్చండి. కాని సాధ్యమయినంత మంచితనంతో మనసులు మార్చండి …” ఇలా సాగింది చాలా సేపు.

వేదికమీదున్న పెద్దలకేసి తిరిగి “గమనించండి. మనమే నిజమయిన అడుక్కుతినే వాళ్ళం. వాళ్ళ శ్రమ విత్తనమేసి, డబ్బు చెట్టుని పెంచి దక్కించుకుని పెత్తనం చెయ్యడం వాళ్ళు సహించడం మానేసినప్పుడు చెల్లదు. మాలాంటి మతగురువులం ఓర్పు బోధించి మార్పు మంచితనంతో తెచ్చుకోమని చెప్పుతాం. మీరు మా మాటల వెనకాల గూడుపుఠాణీ చేస్తూ మీ పబ్బంగడుపుకుంటూంటే క్రమంగా పరిస్థితి చెయ్యిజారిపోతుంది” అన్నారు.

వింటున్న నాకు Red Dean of Canterbury Hewlett Johnson గుర్తుకొచ్చాడు. కాని ఇలాంటి కరుణలోంచి పుట్టిన అంచనాలూ సలహాలూ అసలు ప్రశ్న దగ్గిర ఎవరి కొమ్ము కాస్తాయి? అని సందేహంకూడా వచ్చింది.
…

దేవుడికే కాదు, గురితప్పిన తుపాకీ గుళ్ళకి కూడా లేని వాళ్ళూ చిన్న వాళ్ళూ అంటేనే ఇష్టం. సంధ్య పని చేస్తున్న స్కూలు పక్కన ఫ్యాక్టరీలో కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో పెద్దపెట్టున సమ్మె జరిగింది. కార్మికులని రెచ్చగొట్టేందుకు అతివాదులు ప్రవేశించారని పోలీసులు అనుకున్నారట. ఎవరో తెలియనివాళ్ళకోసం కాలిస్తే అందరికీ తెలిసిన వాళ్ళూ, మంచివాళ్ళూగా పేరుతెచ్చుకున్న వాళ్ళూ ముగ్గురికి గుళ్ళు తగిలాయి. అందులో సంధ్య ఒకరు. ఆమె కథ అయిపోయింది. తుపాకీ గుళ్ళకి ముందు జన్ముండదు కాబోలు, ఈ పాపఫలం అనుభవించడానికి.
…

మంచి పొజిషనున్న వాడికి ఏవీ అడ్డురావు దుఃఖం కూడా పలకరించి పక్కకు తప్పుకుంటుంది. సంధ్య వాలింది. నిద్రలేచేప్పటికి కొత్త పొద్దు నాముందు నిల్చుంది. ఒక IAS ఆఫీసరూ, ఒక పెద్ద బిజినెస్సు మనిషీ, ఒక పాలిటీషియనూ నాకు పిల్లనివ్వడానికి పోటీ పడ్డారు. business man నెగ్గాడు కారు కొన్నాను. పిల్లలు పుట్టి ఎదుగుతున్నారు. వాళ్ళ కోరికలన్నీ తీర్చగలుగుతున్నాను.

వెనకటి వాళ్ళెప్పుడయినా తగుల్తూ ఉంటారు. వాళ్ళ కష్టాల్లో స్వయంగా సాయపడలేకపోయినా, నా influence ఉపయోగించి వాళ్ళకి ఉపయోగపడుతున్నాను. కానీ ఈ రెండు తరహాల జీవితాలకీ ఉన్న తేడా చాలా విస్తృతమయ్యింది. నాబోటిగాడి దగ్గర రాడానికే చాలా మందికి జంకుంటూంది. అవసరం కోసం జంకుని తట్టుకుని వచ్చినా, నా పిల్లల్నీ భార్యనీ చనువుగా పలకరించే ధైర్యముండదు. ఏదో మొక్కుబడి, నాకు చాలా ఎబ్బెట్టుగా ఉంటుంది. కొంచెం ఉడుకుమోత్తనం కూడాను. నా తోటి ఆఫీసర్లలాగా మామూలు జనాల బెడద లేకుండా విలాసంగా ఎందుకు గడపలేకపోతున్నానని అప్పుడప్పుడనుకుంటాను. కానీ మళ్ళీ అలా అనుకున్నందుకు నన్ను నేనే తిట్టుకుంటూంటాను. కొందరు మొదట్నించీ పయి మెట్ల వాళ్ళు. సరదాగా మాట్లాడుతున్నట్టే ఉండి అప్పుడప్పుడు విసుర్లు వదుల్తారు. ఎదుర్కునేంత సూటిగా అన్నరు. అలా అని గుచ్చుకోడం మానదు. noveau riche అనే పలుకుబడి మొదటిసారిగా ఇలాంటి సందర్భంలోనే విని తరవాత డిక్షనరీ చూసి అర్థం తెలుసుకుని లోపల్లోపల గుంజుకున్నాను.
…

మనసు క్లేశమనుభవిస్తోంది. ముఖ్యంగా పెరుగుతున్న పిల్లలు పూర్తిగా కలిమినే నమ్ముకోవడం, కిందవాళ్ళని చులకనగా చూడడం బాధ కలిగిస్తోంది. వాళ్ళుకూడా బయట ఒక వేళ కులం పేరుతో రిజర్వేషన్ల తాలూకన్న ఎత్తిపొడుపులతో మానసికంగా దెబ్బలు తింటున్నారేమో. అది కప్పిపెట్టి వాళ్ళకున్న కలిమిని పొజిషన్నీ పెద్దగా అనుకుంటూ కాంప్లెక్సుల కాంప్లెక్సిటీలో సతమతమవుతున్నారేమో.
…

రాని నిద్రకి సిగరెట్ల ధూపం. నిద్ర మాత్రల దారిలో కలత పడ్డ మనసు కుదుట పడుతుందా? నిద్రలేపే అలారం నాలోనే ఉందేమో? అలిశెట్టి ప్రభాకర్‌కవిత కళ్ళముందు కదిలింది.

“పడుకుని ఉన్నా
గుండె
గడియారమవుతుంది
ఒక్కొక్కప్పుడు
నిద్ర పట్టనివ్వని
అలారం అవుతుంది”
…

చాలా రోజులయింది. చాలా పైకొచ్చాను. నా ఉనికికీ, నా మాటకీ విలవ పెరిగింది. మనుషులనించి దూరం ఎక్కువయింది.

పేరుకి దసరా పందిరి. పాట కొత్తగా ఉంది. విందామని వెళ్ళాను. కాలి గజ్జెల చిందూ, ఎప్పుడూ దూరంగా వినపడే డప్పూ, ఊరి మధ్యకొచ్చింది.

“దుక్కులు దున్నిన నాగలి
ఈ దుక్కులు నావంటున్నది
మొక్కలు నాటిన చేతులు
ఈ మొక్కలు నావంటున్నవి
కోతలు కోసిన కొడవలి
ఈ కోతలు నావంటున్నది
కమ్మరి కొలుములు రాజినయి
కుమ్మరి ఆములు మండినయి
మంగలి కత్తులు మెరిసినయి”

నేను మరుస్తున్నకొద్దీ చుట్టూ చూడడం మానేసి లోపలికి కుదించుకుపోయినప్పటినుంచీ, జీవితం చాలా మారినట్లుంది. జనం విషయం పసిగట్టేసినట్టున్నారు.

యేళ్ళ తరబడి బతుకు భయం, పవరు పెరిగిన మనస్థితీ, కింది దట్టమయిన పొరల అడుగున గడ్డకట్టిన హృదయం, మళ్ళీ ఇన్నాళ్ళకి ద్రవించి

“ఎదమెత్తనవుటకయి సొదగుందరా
అంత మదిగల అహమ్మెల్ల వదలిపోవునురా”

బతుకు వేగాన్నీ కాలం పెంచిన వ్యవహారాల తాకిడినీ తట్టుకుని కొంచెం టయిము పిల్లలకి కేటాయించాలి. ఎక్కడినుంచొచ్చారో వాళ్ళకి తెలియాలి. వెనక బతుకుల యెరుక, అవగాహనా, ముందుచూపూ కలిగించాలి. సాధ్యమేనా? వీళ్ళు నాకు దొరుకుతారా? ఇన్నేళ్ళ తరవాత? లేక రెవరెండ్‌మాసిలామణి చెప్పినట్లు పరిస్థితి చెయ్యిజారిపోతుందా?
------------------------------------------------------
రచన: నందివాడ భీమారావుజనవరి, 
ఈమాట సౌజన్యంతో 

Sunday, October 27, 2019

డాట్కామ్‌ మాయోపశమన వ్రతము


డాట్కామ్‌ మాయోపశమన వ్రతము





సాహితీమిత్రులారా!

సూతమహాముని శౌనకాది మునులకు డాట్కామ్మాయా ప్రభవమును, తన్నివారణోపాయంబును ఇట్లని చెప్పదొడంగెను.

పూర్వము త్రేతాయుగంబున మహావిష్ణువు అసుర సంహారార్ధియై శ్రీరామచంద్రమూర్తిగా నవతరించి యుండెను. తపస్వియు పరాక్రమవంతుండును అయినట్టి రావణాసురుండను రాక్షసాధిపతి, భూపుత్రియు శ్రీరాముని ధర్మపత్నియు నగు జానకిని మాయోపాయమున అపహరించి లంకానగరంబున గల అశోకవనమందుంచెను. కారణజన్ముడగు శ్రీరాముడు వానర సైన్యపు సహాయమునంది సముద్రము దాటి రావణునిపై సంగ్రామము ప్రకటించెను. ముల్లోకములు, దేవ దానవ మానవ సర్వ జనావళి భయకంపితులయి చూచుచుండ ఘోర సంగ్రామమారంభమాయెను.

రావణాసురుని సుతుండును, బహు మాయావియు, జిత్తులమారియును అయినట్టి ఇంద్రజిత్తును, శ్రీరాముని ప్రియ సోదరుండును, అరణ్యవాసమున సైతము వెన్నంటి నడిచినట్టి వాడును నగు లక్ష్మణుండు ఎదుర్కొనెను. ఇరువురి మధ్యను ఘోర సంగ్రామము జరిగెను. ఎట్టకేలకు లక్ష్మణుండు ఇంద్రజిత్తును జయించెను. మరణావస్థలో నున్న ఇంద్రజిత్తు లక్ష్మణుని జూచి, ఓయీ లక్ష్మణా, ఈ విజయమయిననూ అపజయమయిననూ మనిద్దరిదీ కానోపదు. నా తండ్రి కోసము నేనును, నీ సోదరుని కోసము నీవును తెగించితిమి గాని మనిద్దరిలో స్వార్థచింతనమేమున్నది జెప్పు మనెను.

ఇంద్రజిత్తు మాటలకు కలత పడిన లక్ష్మణుండు, మారు మాటాడక శిబిరమునకేగి అన్నగారికి జెప్పెను. “ఇంద్రజిత్తునకును నాకును భేదమేమున్నది? నీ ధర్మ వర్తనము నన్ను కాపాడుచున్నది. రావణుని దుర్మార్గము ఇంద్రజిత్తును కాల్చినది గాని అతగాని త్యాగమునకు వేరర్థమే లేదా? యుద్ధమున నేనోడిపోయియుండినచో నా గతియునూ అంతియే గదా” అనెను. ఆ మాటలకు చిరునవ్వు నవ్వి శ్రీరాముడు, “ఓయీ లక్ష్మణా, ఈ జన్మలన్నీ కర్మానుసారములని నీవెరుంగవా? మనకు లభించు సోదరులు, బంధువులు అన్ని బంధములూ కర్మానుసారములే అని శాస్త్రములు పల్కుటలేవా?” అని ఊరడించెను. లక్ష్మణుని మనసెరిగిన శ్రీరాముడు తమ్ముని ఆనందపరచనెంచి ఇంకా ఇట్లనెను “ఇంతటి విజయుడవయి యుండి ఇట్లు ఖేద పడుట నేచూడలేను.ఇంద్రజిత్తునకు మరణానంతరము వరమిచ్చు చున్నాను. అతగాడు అదృశ్యరూపుడై తన మాయాజాలమును కలియుగాంతమున ప్రయోగించగలందులకు నేనవకాశము నిచ్చు చున్నాను. ఏ భవ బంధములూ, బాధ్యతలూ లేని మాయావి తన శక్తులనెట్లుపయోగించనెంచునో చూచెదము”.

శ్రీరాముని ఔదార్యమునకు దేవతలు పూలజల్లులు కురిపించిరి. అసువులు బాసి వీరస్వర్గమున కేగుచున్న ఇంద్రజిత్తు, వెల్లువలై వర్షిస్తున్న పుష్పములను గాంచి “ఏమిటీవింత?” అని సమీపమున నున్న నారదమునీంద్రుల నడిగెను. నారదుడు ఇంద్రజిత్తునకు జరిగిన వృత్తాంతమునెరింగించి, కలియుగమున నాతడికి సంక్రమింపబోవు శక్తులను వివరించెను.

కాలచక్రము గిర్రున తిరిగెను. త్రేతాయుగము, ద్వాపరయుగములు గడచి కలియుగంబారంభమయ్యెను. ధర్మాధర్మ విచక్షణము సన్నగిల్లెను. మానవ జాతి ఇహ పరములనొక్కటి జేసి మాటాడదొడగెను. దైవచింతన, ధర్మచింతన క్షీణించి స్వార్థచింతనే మానవజాతిని నడిపించ సాగెను. యుగాంతము సమీపించు చున్నదా అన్నంత దైన్య స్థితికి మానవ జాతి దిగజారెను.

మరో పక్క అదేమానవ జాతి, విద్యా వైజ్ఞానిక రంగములలో అధ్భుతమైన ప్రగతి సాధించి విమానములను, రాకెట్లను, కంపూటర్లను సృష్టించెను. కొత్త జీవరాసులనే మనిషి సృజించెను. బ్రహ్మ సృష్టించిన జీవ జాతులు కొన్నింటిని భూలోకమునుండి పూర్తిగా చెరిపి వేసెను.

దీనినంతను జన్మరహితుడై స్వర్గమున నున్న ఇంద్రజిత్తు అత్యంతాశ్చర్యముతో గమనించుచుండెను. తాను త్రేతాయుగమున సాధించి ప్రయోగించిన మాయాజాలము, కలియుగపు మానవుని ముందు పారదని తోటి స్వర్గవాసులు హేళనజేయ జొచ్చిరి. ఇంద్రజిత్తు తన శక్తి యుక్తులను పరీక్షించు కొనుటకు అదే సందర్భమని ఎంచి, అదృశ్యరూపుడై భూలోకమునకరుదెంచెను.

ఖండములన్నీ గాలించెను. తన శక్తియుక్తులకు దీటయిన పరీక్ష కోసమై అన్ని మూలలా శోథించెను. చివరికాతడు అమెరికా ఖండంబును జేరి అదేతనకు సరియయిన ప్రయోగశాలయని నిర్ణయించుకొనెను. ప్రపంచపు నలుమూలలనున్న మానవ మేథా సంపత్తికీ మాయా జాలమునకూ అదే కేంద్ర బిందువని ఆ మాయావి గుర్తించెను.

అనుకొన్నదే తడవుగా ఆతడు తన మాయాజాలమును కేంద్రీకరించి, మానవమేథకు పరాకాష్ట యని విర్రవీగి ప్రజ్వరిల్లుతున్న అత్యాధునిక సాంకేతిక వ్యాపార సామ్రాజ్యమయిన కాలిఫోర్నియా పై దండెత్తెను. “హ్రీమ్‌ డాట్కామ్‌, క్రీమ్‌ డాట్కామ్‌” అని మంత్రించి ఓ మహా మాయను మానవాళి పై సంధించెను.

అంతవరకును కొన్ని సూత్రములకు, మానవమేథకు లోబడి నడిచిన సాంకేతిక వ్యాపార రంగము ఒక్క సారిగా పూనకము వచ్చిన చందమున ఊగిసలాడినది. జాతి, వర్గ, వర్ణ భేదముల్లేక జనావళి మొత్తము “డాట్‌ కామ్‌” “డాట్‌ కామ్‌” అంటూ ఏదో చావులాటి మగతలో కలవరించ సాగెను. అది ఆనందమో బాధో తెలియని ఒక యోగస్థితి, ఒక పెను మాయ!

భరతఖండమున కాలిక్యులేటర్‌ కూడా చూడనోపని ఓ యువకుడు ఈ మంత్ర జపమున కాలిఫోర్నియా జేరెను. పదేండ్లలో పదవీకాలము ముగియనున్న తరుణమున ఓ ప్రభుత్యోద్యోగి అదే మంత్రము జపిస్తూ పిల్లా పాపలను వదిలి దేశములు పట్టిపోయెను.

అన్ని సంస్థలలో అన్నిరంగములలో అన్ని విభాగములలో ఇదే జపం నిర్దేశించిరి. అందరికన్న ఎక్కువ నష్టము సాధించిన సంస్థ, డాట్‌ కామ్‌ జపం నేర్చిన కారణాన ఎక్కువమందికి ప్రీతిపాత్రమాయెను. తత్కారణమున దీనిని నమ్మి స్టాకులు కొనియున్న వారు కన్ను మూసి తెరిచి నంతలో అత్యంత ధనికులయ్యిరి. మానవమేథకు మూల విలువలూ, కొలబద్దలూ అయినట్టి లాభనష్టములు, నాణ్యత, ఇత్యాది విశేషములు ఆ మాయను వివరింప జాలకపోయినవి. మరో ప్రదేశమున నూట ఏబది వేల డాలర్లకు లభించగల గృహము ఆరునూర్ల వేలకు జేరుకొనెను. కొన్నవాళ్ళకు గాని, అమ్ముకున్న వాళ్ళకు గానీ ఏమి జరుగుతున్నదో తెలియని అమాయక స్థితి, ఆ మాయ సృష్టించియుండిన పరిస్థితి!

ఇట్టి మాయను ప్రయోగించిన ఇంద్రజిత్తు చిద్విలాసమున చిత్రము జూచుచు నుండెను. కొంతకాలమట్లు గడిచెను. ఓ నాడు అతడకస్మాత్తుగా తన మాయను ఉపసంహరించు కొనెను. మానవాళి మేలుకొనెను. మాయ స్థానమున హేతువు పునః ప్రతిష్టితమయ్యెను. తిరిగి ఓడలు బండ్లయ్యెను. బండ్లు ఓడలయ్యెను. ప్రోగ్రామర్లు, డిబిఏలు, ఉద్యోగులు, గంటకూలీలు అన్ని జాతులవారికిని ఉద్వాసనలు ప్రారంభమయ్యెను.

అంతవరకూ అందరికీ ప్రీతి పాత్రమయిన “డాట్‌ కామ్‌” మంత్రము క్షుద్ర మంత్రమయ్యెను. అది ఉచ్చరించుట అన్ని సంస్థలకూ, సర్వ మానవాళికీ దుష్ఫల హేతువూ గానూ, నష్ట దాయకము గానూ పరిగణించబడసాగెను.

ఇది ఇట్లుండగా ఇంద్రజిత్తు తన శక్తి యుక్తులకు సంతుష్టుడై మరో మాయ ప్రయోగించుటకు సిద్ధమై యున్నాడు.

అని చెప్పి సూత మహాముని “ఇది వర్తమానము, కానున్నది వేచి చూడవలెను” అని చెప్పి ముగించెను.

వృత్తాంత మంతను అత్యంత శ్రద్ధాసక్తులతో విన్న శౌనకాది మునులు భయావహులై, మరిట్టి మాయకు ఉపశమనమో, మరో ఉపాయమో లేదా? మరి ఈ మానవజాతికి ముందున్న మార్గమేమిటి అని ప్రశ్నించిరి.

సూతముని ఇట్లు ప్రసంగించెను.

శిష్యులారా, ఉపశమన మార్గమున్నది. ఒకనాడు బే ఏరియా కు నారదుడు విహారార్థియై వెళ్ళెను. ఫ్రీమాంటు లోని ఉడుపి రెస్టారెంటులో సౌత్‌ ఇండియన్‌ కాంబో తిని బయట పడు సందర్భమున మునీంద్రునికి ఓ యువకుడు తారసపడెను. ఆ యువకుని క్రెడిట్‌ కార్డ్‌ రిజెక్ట్‌ అయిన కారణాన మొహము జెల్లక సిగ్గుతో తలవంచుకొని వ్యాలెట్‌ తీసి చిల్లర పైసలు వెతికి బిల్లు కట్టు చుండెను. క్రితం సారి బే ఏరియా విచ్చేసిన సందర్భమున అదే యువకుడు BMW లో విచ్చేసి పదిమందికి భోజనమిప్పించి, ప్లాటినమ్‌ కార్డుతో చెల్లించి బయటికి నడిచిన సంగతి జ్ఞప్తికి రాగా, అదే సంగతి ఆ యువకుని అడిగెను.

ఆ యువకుడు నారదమునీంద్రుని గాంచి, “మునీంద్రా మిమ్ములను జూచి బాటా వారేసిన దీపావళి నాటికనుండి కాస్య్టూము మార్చకుండానే భోజనమునకొచ్చిన ఓ బే ఏరియా ప్రోగ్రామరాధముడనుకొంటిని. నన్ను క్షమించి నా కష్టము తీరగల ఉపాయము జెప్పుడి” అని బ్రతిమిలాడెను. ఆ యువకుడు “డాట్‌ కామ్‌” మాయలో పడి ఉన్న ఏబదివేల స్టార్టప్‌ కంపెనీ ఆప్షన్లనూ ఎర జూపి మిలియన్‌ డాలర్ల అప్పుతో ఓ బ్రహ్మాండమయిన భవంతిని, వసతి గృహముగా జేసికొనియుండెను. మాయ జల్లారిన పిదప ఆ కంపెనీ మూతబడెను, ఇతగాడు రోడ్డునబడెను.

కథ విన్న నారదమునీంద్రులు నిట్టూర్చి, ఇట్లు పలికిరి. “నాయనా డాట్కామ్మాయోపశమన వ్రతమను ఒక వ్రతము కలదు. రానున్న కష్టము ముందే తెలిసిన శ్రీరాముడు చిరంజీవి యగు హనుమంతునికిని నాకును ఈ వ్రతమును జెప్పియుండెను. సబీర్‌ భాటియా ఈ వ్రతము నాచరించినందుననే స్క్రీన్‌ సేవర్‌ నుండి ప్రత్యక్షమయిన బిల్‌ గేట్స్‌ హాట్‌ మెయిల్‌ ను తనలో ఐక్యమొందించు కొనెను. పది మిలియన్ల డాలర్ల వరమును భాటియాకొసంగి, డాట్కామ్మాయ నుండి ఆతనిని రక్షించెను. ఆ వ్రత విధమిట్టిది అని చెప్పనారంభించెను.

ఈ వ్రతమును అత్యంత క్లిష్టతరమయిన 3వ క్వార్టర్‌ నందు మీ కంపెనీ రిజల్స్ట్‌ ప్రకటించుటకు ముందురోజున ఆచరించవలెను. దీనికి లింగ, జాతి భేదములు లేక ఎవరైనను ఆచరించవచ్చును. కాంట్రాక్టర్లు, ఉద్యోగులు, Visual Basic, UNIX, C++, Oracle, SAP, PeopleSoft, DBA, Java ఇత్యాది సర్వ మతస్థులునూ ఈ వ్రతమును ఆచరించ వచ్చును. భక్తులు తమ స్థాయికి తగిన విధముగా పెద్ద సర్వరును గానీ, డెస్క్టాప్ను గానీ, లాప్టాప్ను గానీ, ఫ్రైస్‌ ఎలెక్ట్రానిక్స్‌ వాడు మెయిల్‌ ఇన్‌ రిబేట్‌ ద్వారా వుచితముగానిచ్చు పనికిరాని కంపూటరనబడు డబ్బాను గాని ఇంటికి దెచ్చి తూర్పు ముఖమున ప్రతిష్టించ వలెను.

అంత వరకు జెప్పిన సూత మహాముని, అక్కడితో నాపి ఇట్లనెను. “తదుపరి విధమును పూర్తిగా నారదుండాయువకునికి జెప్పి రక్షించెను. కానీ నేను మీకు మిగిలిన వ్రత విధానమును జెప్పలేను. ఈ విధమును నారదునినుండే విన్న సర్వోత్తమ పటేల్‌ అనునొక గుజరాతీ ప్రోగ్రామరుడు, నారదునికిని నాకూనూ కూడా తెలియకుండా, ఆ ప్రొసీజర్‌ కి అమెరికాలో తన పేర ఓ పేటెంట్‌ సంపాదించెను. వేయి నూట పదహారు డాలర్లను www.dotcommayavratamu.com కు వెళ్ళి రాయల్టీ జెల్లించినచో మీకు ఆ మిగిలిన విధము తెలియ గలదు” అని జెప్పి సూతముని నిష్క్రమించెను.

స్వస్తి!
-------------------------------------------------------
రచన: అక్కిరాజు భట్టిప్రోలు, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Friday, October 25, 2019

గోవిందా! గోవిందా!


గోవిందా! గోవిందా!




సాహితీమిత్రులారా!

“ఏడుకొండల వాడా! వెంకట రమణా! గోవిందా! గోవింద!”

పెద్దగా కేకలు పెడుతూ రోడ్డు మీద ఎవరో మేళ తాళాలతో ఊరేగింపుగా వెడుతున్నారు, జోలి ఎత్తుకుంటున్నారు కాబోలు! అటువంటి పార్టీ వస్తే, ఇంతో అంతో డబ్బును వాళ్ల జోలిలో వెయ్యకుండా ఉండరు సాధారణంగా భక్తులెవరూ. ఎంతటి భాగ్యవంతులైనా సరే ఆపద గడిస్తే చాలనే, ఆపదమొక్కుల వాడి పేరుతో జోలెత్తుకోడానికి ఏమాత్రం మొహమాటపడరు. స్వామి మీద జనానికున్న భయ భక్తులు అటువంటివి మరి!

“గోవిందా! గోవింద!”. జోలెత్తుతున్న భక్తులందరూ కలిసి మళ్ళీ ముక్త కంఠంతో పెద్దగా అరిచారు. ఆ కేకలు గోడలు దాటి వచ్చి వంటగదిలో పని చేసుకుంటున్న జానకి చెవిలో దూరాయి. ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడి “అపచారం, అపచారం” అంటూ చెంపలమీద టపటపా కొట్టుకుంది, హఠాత్తుగా ఎప్పుడో పెట్టుకున్న మొక్కు గుర్తుకు రావడంతో.

జానకి ఆ మొక్కు పెట్టుకుని ఐదేళ్లకు పైనే అయ్యింది! అప్పుడు అబ్బిగాడు చంటాడు. అకస్మాత్తుగా వాడికి జబ్బుచేసి ప్రాణమ్మీదికి వచ్చినప్పుడు, “స్వామీ! ఆపద మొక్కుల వాడా! బ్రతికి బట్ట కడితే, వీడి పుట్టువెంట్రుకలు నీ సన్నిధిలో తీయిస్తాను” అంటూ జానకి ఆ మొక్కు పెట్టుకుంది. ఇద్దరు ఆడపిల్లల తరువాత అపురూపంగా పుట్టిన అబ్బిగాడు మాట దక్కించాడు. జబ్బు నయమయ్యింది. జానకి మొక్కు ఫలించింది. ఆ తరువాత, ఆ జబ్బు కుదిర్చిన స్పెషలిస్టుకి గడ్డు రోగాల్ని కుదర్చడంలో దిట్ట అనే మంచిపేరు కూడా వచ్చింది. అది వేరే కథలెండి! ఆ తరువాత ఆ మొక్కు మాటే మర్చిపోయింది జానకి. వాడిప్పుడు కాన్వెంట్ స్కూల్లో ఫస్టు స్టాండర్డులో ఉన్నాడు. ఐదో ఏడు రాగానే వాడికి పుట్టువెంట్రుకలన్న హంగామా ఏమీ లేకుండానే, బజారు వీధిలో ఉన్న గాంధీ సెలూన్లో, వాడిని కాన్వెంట్‌లో చేర్పించీ హడావిడిలో, వాళ్ల నాన్న తీసుకెళ్లి అత్యవసర క్షురకర్మ జరిపించేశాడు. అప్పుడు కూడా మొక్కున్న సంగతి భార్యా భర్త లిద్దరిలో ఎవరికీ గుర్తు రాలేదు.

“హమ్మయ్య, ఇప్పుడైనా గుర్తొచ్చింది నయమే” అనుకుంది జానకి. స్వామికి ఆపద మొక్కులూ కొత్తవి కావు, సంపద మరుపులూ కొత్తవి కావు! అప్పు చేసిన వాళ్లు ఎప్పుడో ఒకప్పుడు చేసిన అప్పును చచ్చినట్లు తీర్చక తప్పదు అన్నది ఆయనకు బాగా తెలుసు. అప్పిచ్చిన వాడికి, అప్పు చేసినవాడు ఆ అప్పును తీర్చడంలో ఎంత ఆలస్యం చేస్తే అంత లాభం! ఎక్కువ వడ్డీ వస్తుంది. ఆయన అప్పు తీర్చుకునే తాపత్రయంలో ఆయనున్నాడు మరి, నిజమైన భక్తులు, కుహనా భక్తులు అన్న వివక్ష మర్చిపోయి అడిగిన వారి కందరికీ అడిగినవీ అడగనివీ వరాలను గుప్పిస్తూ, ఆలస్యం చేస్తే వడ్డీ మీద వడ్డీని గుంజుతూ.

“స్వామీ! నన్ను మన్నించు. మొక్కు విషయం మర్చిపోయి ఇప్పటికే ఒక తప్పు చేశా, మళ్లీ వడ్డీ కాసులు మర్చిపోయి మరో తప్పు చెయ్యను. దయ ఉంచు తండ్రీ” అంటూ మరోమారు చెంపలేసుకుంది జానకి. సీతాపతి ఇంటికి రాగానే తేల్చి చెప్పేసింది తిరపతి కెళ్ళాల్సిందే అని. ఆ రాత్రే యుద్ధ ప్రాతిపదిక మీద నిర్ణయాలు జరిగిపోయాయి. పిల్లలకు దసరా సెలవులు రాగానే తిరుపతి ప్రయాణానికి ముహూర్తం పెట్టేశారు. ఇంక ఆట్టే వ్యవధి లేదు. రేపటినుండే సన్నాహాలు ప్రారంభించేసెయ్యలి అనుకున్నారు ఆ దంపతులిద్దరూ కూడబలుక్కుని.

ప్రయాణం ఇక రెండురోజుల్లో ఉందనగా, దారిలో తినడానికి చిరుతిళ్ళు చేసే సన్నాహంలో పడింది జానకి. అంతలో దొడ్లోంచి ‘అమ్మగోరూ’ అన్న కేక వినిపించడంతో తలెత్తి గుమ్మం వైపు చూసింది. తనవైపే చూస్తూ నిలబడివున్న రత్తాలు కనిపించింది.

“ఏమిటి రత్తాలూ, ఏం కావాలి” అని అడిగింది జానకి.

“ఏం నేదండి అమ్మగోరూ! దినామూ మా మావతొ ఏగలేకపోతుండానమ్మా” అంటూ ఒక కాగితపు పొట్లం అందించింది రత్తాలు.

“ఇది సోమోరి డబ్బు. ఆడికి తాగుడుకి డబ్బు సాలనప్పుడల్లా ఈ డబ్బు లాక్కోవాలని సూత్తాడు. ఇది జోలడుక్కున్న డబ్బు, సోమోరి సొమ్ము ఏరెవోటికి వోడుకోడం అపశారం కదమ్మా. ఈ డబ్బు మీరట్టుకెల్లి ఉండీలో ఏస్తిరా సచ్చి మీ కడుపున పుడతా! దయుంచండమ్మా”

“సర్లే. దానికేముంది, అలాగే. అసలు మొక్కు ఎందుకుపెట్టుకున్నావే”, కుతూహలంగా అడిగింది జానకి.

“సెప్పుకోడానికి సిగ్గైతాదమ్మా, ఏం సెప్పుకోను! వరాసకీ నాకు ఆడపిల్లలే పుడ్తండారని ‘ఈ పాలీ మల్లీ ఆడకూతుర్నే కన్నేవా నిన్ను ఒగ్గెయ్యడం క్కాయం’ అంటూ నిక్కచ్చిగా చెప్పేసిండు నా పెనిమిటి. సామికి మొక్కుకుంటే పుట్టినోడే మా ఏడుకొండలసామి! ఆసామి పేరే ఎట్టినా ఆడికి. ఆ తరువోత మొక్కు తీర్సాలని ఓపాలి జోలెత్తిన గని రైలు కర్సులకు కూడా రాలే. మరో పాలి జొలెత్తితే సరిపోద్దని దాన్ని దాసిన. కాని మా మావ నన్ను బతకనిచ్చీలాలేడు” అంటూ దణ్ణం పెట్టింది రత్తాలు.

రత్తాలే కాదు, ఇంకా చాలామంది ఇరుగుపొరుగు వాళ్లు, ఎరుగున్నవాళ్లు ఎంతమందో వచ్చి, తమపేరు చెప్పి స్వామికి సమర్పించమంటూ ఏవేవో ముడుపులు తెచ్చి ఇవ్వడం మొదలుపెట్టారు. స్వామి కార్యాన్ని తమ కార్యంగా భావించి, సీతాపతి వాటిని జాగ్రత్తగా కాగితంలో పొట్లం కట్టి, ఎప్పటికప్పుడు ఆ ఇచ్చినవారి పేరు దానిమీద రాసి ఒక పెట్టెలో పెట్టేవాడు. ప్రయాణం రేపటికి వచ్చేసింది. ఈ రోజు తొందరగా పడుకుంటే రేపు తొందరగా లేచి ప్రయణ సన్నాహాలు చేసుకోవచ్చని, ఎనిమిది గంటలకే పడుకునే యత్నంలో పడ్డారు వాళ్లు. అంతలో వీధి గుమ్మం తలుపు తట్టారు ఎవరో. పడుకోబోతున్నదల్లా లేచి వెళ్లి తలుపు తెరిచింది జానకి. శాంత వచ్చింది లోపలికి.

శాంత, సీతాపతి పెద్దమ్మకి చిన్న కూతురు. వాళ్లూ ఆ ఊళ్లోనే కొంచెం దూరంలో ఉంటారు. శాంత భర్త కాలేజి ప్రొఫెసర్. ఒక మైలు దూరంలో ఉంటుంది వాళ్ల ఇల్లు. చీకటి వేళ శాంత ఇలా వచ్చిందేమిటా అని ఆశ్చర్యపోయారు సీతాపతి, జానకి కూడా.

“వదినా! రాజుకి ఒళ్లు తెలియని జ్వరం. మూసిన కన్ను తెరవకుండా మంచానపడి ఉన్నాడు. ఇందాకా అన్నయ్య ఫోనుచేసి మీరు తిరుపతి వెడుతున్నాట్లు చెప్పగానే, ఎవరో నా చెంపమీద ఛెళ్లున కొట్టి, గుర్తుచేసినట్లుగా జ్ఞాపకం వచ్చిందంటే నమ్ము! రాజుకి కాన్వెంటులో సీటు వస్తే తిరుపతి వచ్చి, హుండీలో ఐదు వందలు వేస్తానని మొక్కుకున్నా. సీటు వచ్చింది. ఇప్పటి వరకు ఆ మొక్కు తీర్చనేలేదు, ఏంచెప్పమంటావు వదినా! ఇలాంటివి అసలు పట్టనే పట్టవు ఆయనకు. వట్టి చార్వాక మతమనుకో! ఇన్నాళ్లిల్లాగా జాప్యం చేస్తే స్వామికి కోపం వచ్చిందన్నా ఆశ్చర్యం లేదు. రాజుకి అంత జ్వరం వచ్చిందా, ఐనా ఆయనకేం చీమ కుట్టినట్లు కూడా లేదు. నాదగ్గర ఐదొందలుంటే తెచ్చా. వీటిని హుండీలో మా రాజు గాడి పేరు చెప్పి వేసి, స్వామిని మా అపరాధం మన్నించమని మా తరఫున కోరండి వదినా, మీకు పుణ్యముంటుంది” అంది శాంత గుక్కతిప్పుకోకుండా. చాలా ఆదుర్దా పడుతోంది ఆమె అపరాధ భావంతో.

“స్వామి వడ్డికాసులవాడు కదా వదినా. మొక్కు తీరిస్తే సరిపోదు, పైన ఇంకా కొంచెం డబ్బు అదనంగా వెయ్యాలి. లేకపోతే చెల్లు రాసుకోడుట స్వామి, తెలుసా?”

“అలాగా వదినా! ఐనా ప్రస్తుతం నా దగ్గర ఇంకేమీ లేదు. ఆయనని అడిగినా లాభంలేదు. దేవుడికోసం అంటే ఆయన అసలు ఇవ్వరు. అదో వితండం” అంటూ నిట్టూర్చి, సీతాపతి వైపు తిరిగి, “అన్నయ్యా! నువ్వే ఒక వంద సద్దుబాటు చెయ్యి. తరవాత నీకు ఇచ్చేస్తాను” అంటూ తన దగ్గరున్న ఐదువందలూ జానకి చేతిలో పెట్టి, తన మొక్కు తీర్చేభారం వాళ్ల మీద ఉంచి, సెలవు తీసుకుని వెళ్లిపోయింది శాంత.

మర్నాడు తొందరగా తెమిలి భోజనాలు చేసేశారు. ఇరుగుపొరుగుల కందరికీ వీడ్కోలు చెప్పి, మొక్కుబళ్లు మొత్తం ఉంచిన పెట్టె పట్టుకుని వచ్చి టాక్సీ ఎక్కింది జానకి. పిల్లలు రైలెక్కబోతున్న సంతోషంతో కేరింతలు కొట్టారు. మధ్యాహ్నం ఒంటి గంటకు స్టేషన్‌లో తిరుమలా ఎక్సుప్రెస్‌ ఎక్కింది సీతాపతి కుటుంబం. వీళ్లు ఎక్కి కూర్చున్న కాసేపటికే రైలు కదిలింది. కంపార్టుమెంటులో ఉన్న అమాంబాపతు తుప్పతలల భక్త జనం యావన్మందీ ముక్త కంఠంతో “గోవిందా గోవింద” అంటూ ఏకగ్రీవంగా పెద్దగా కేక పెట్టారు. కిటికీ వార కూర్చుని ఏదో పుస్తకం శ్రద్ధగా చదువుకుంటున్న యువకుడు, చిరాకుగా మొహం చిట్లించుకున్నాడు.

మొక్కు పెట్టుకుని జుట్టూ గడ్డం విపరీతంగా పెంచేసి ఉన్న ఒక భక్తుడు అది చూసి ఉడుక్కున్నాడు. “ఇదిగో అబ్బాయా! ఈ బండి ఎందుకెక్కావు, ఇది భక్తుల బండని తెలీదా” అన్నాడు కోపంగా.

ఆ అబ్బాయికి కూడా కోపం వచ్చింది. “వెళ్లాల్సింది తిరుపతి ఐనప్పుడు, ఈ బండి కాక ఏ బండి ఎక్కాలి? ఎంత భక్తి ఉంటే మాత్రం అంత గట్టిగా అరవాలా, ఆ అదురుకు రైలు పట్టాలు తప్పకుండా ఉన్నందుకు సంతోషించాలి” అన్నాడు కసిగా.

అక్కడున్న వాళ్లలో ఒక పెద్దాయన టప టపా లెంపలేసుకున్నాడు. “అపచారం నాయనా, అపచారం! అలా ఎప్పటికీ జరగదు. స్వామి ఆపద్బాంధవుడు. నమ్మిన భక్తులను దగా చెయ్యడు. ఇక్కడున్న వారిని ఎవరినైనా అడుగు, స్వామి కృప వల్ల కొండల్లాంటి ఆపదలు మంచులా ఎలా విడిపోయాయో చెప్పి, నీ కళ్లు తెరిపిస్తారు.”

“నా కళ్లు తెరిచేఉన్నాయి. ఎవరూ తెరిపించవలసిన పనిలేదు. మీరే తెలుసుకోవాలి. ఏ పనైనా జరగడం జరక్కపోవడం అన్నవి ఫిఫ్టీ ఫిఫ్టీ ఛాన్సుతో ఉంటాయి. మీరంతా మొక్కులు చెల్లించుకోడానికి బయలుదేరారంటే, మీ కోరికలు తీరాయనే కదా అర్ధం! తక్కిన సగం మందీ కోర్కెలు తీరక నిరాశతో ఇళ్లల్లోనే ఉండిపోయి ఉంటారు. అలాంటి కుటుంబాల్లో మాదీ ఒకటి. మా అమ్మ పెట్టుకున్న ఏమొక్కూ కూడా మా నాన్నని కేన్సర్ బారినుండి రక్షించలేకపోయింది. అందుకే నాకు ఈ మొక్కులన్నా మొలతాళ్లన్నా నమ్మకం పోయింది”.

“తప్పు బాబూ! అలా మాట్లాడకూడదు. ఒక్కొక్కప్పుడు మన కర్మానుభవం ఎక్కువ పట్టుతో ఉండి, దైవకృపకు అడ్డం నిలుస్తుంది. తెలిసి చేసినా తెలియక చేసినా, చేసిన పాపాలు ఊరికే పోవు. జన్మ జన్మలా కట్టి కుడుపకుండా వదలవు. అందుకే, ఏ కష్టం వచ్చినా, మనవాళ్లు ‘ఇది ఏనాడు చేసుకున్న పాప ఫలమో’ అంటారు! సరిగా అర్ధం చేసుకో బాబూ” అంది ఆ కంపార్టుమెంట్‌లో ఉన్న ఒక ఇల్లాలు అతని మాటలకు రవంత బాధపడిపోతూ.

“బాగానే ఉంది మీరు చెప్పేది వినడానికి. ఇలాగే పరస్పర విరుద్ధంగా ఏవేవో చెప్పి చివరకు మనల్ని మనమే మోసం చేసుకుంటున్నామేమో ఆలోచించండి. మనల్ని సృష్టించింది దేవుడు కాదు, మనమే దేవుణ్ణి సృష్టించాం అనిపిస్తుంది. తనకున్న మంచిచెడ్డలన్నీ ఆయనకీ ఆపాదించి, ఒక రూపాన్ని కల్పించి, కథలల్లి ప్రచారం చేస్తున్నాడు మనిషి. మనం దేవునికే ఉపచారాలంటూ చంచాగిరీ చేస్తూ, ముడుపులు పేరుతో లంచమిచ్చి పనులు చేయించుకోవాలని చూస్తున్నామంటే, ఇక మన దేశంలో కరప్షన్ మూడు పూవులు ఆరు కాయలుగా వర్ధిల్లక ఏమౌతుందిట” ఆమెకు వెంటనే జవాబు చెప్పాడు ఆ అబ్బాయి ఉద్వేగంతో.

ఆ కంపార్టుమెంట్‌లో హాహాకారాలు చెలరేగాయి . అందరూ తలోమాటా మాట్లాడసాగారు. కొందరికి చాలా కోపం వచ్చి అతని వైపు కొర కొరా చూశారు. ఇంకా మాట్లాడితే, ఇక తన ఆబోరు దక్కదు అనిపించిందేమో, వెంటనే లేచి పై బెర్తు మీదికి ఎక్కి గొణుక్కుంటూ వెనక్కి తిరిగి పడుకున్నాడు ఆ కుర్రాడు. ఒక్కసారిగా భక్తులందరూ విజయోత్సాహంతో గొంతెత్తి గట్టిగా ‘గోవింద’ కొట్టారు. చాలా సేపటివరకు ఆ గోవిందుల కలకలం అలా సాగుతూనే ఉంది.

రాత్రంతా ప్రయాణం చేసి, తెల్లవారేసరికి గూడూరులో ఆగింది రైలు. మళ్ళీ బయలుదేరబోతుండగా, అప్పుడే ఫ్లాట్ఫారం మీదకి వచ్చిన ఒక కుటుంబం, కదుల్తున్న రైలు బండిని అందుకుని పెట్టెలో ఎక్కబోయారు. ఆడమనిషి ఒక చేత్తో పెట్టె మరొక చేత్తో ఒక కర్ర పట్టుకుంది. వాళ్ల కొడుకు కాబోలు, ఆమె భర్త పదేళ్ల కుర్రాడిని చంకనెత్తుకుని ఉన్నాడు. మొత్తానికి ఎలాగైతేనేం వాళ్లు పెట్టెలో ఉన్న ప్రయాణీకుల సాయంతో లోపలకు రాగలిగారు. ఆమె పెట్టె దించి ఉస్సురని నిట్టూర్చింది. అతడు పిల్లాడిని కిందకు దించగానే వాళ్ల అమ్మ కర్ర అందించింది. ఆ కర్ర ఆసరాతో నిలబడ్డాడు ఆ పిల్లాడు. రైలుపెట్టె తిరుపతి ప్రయాణీకులతో కిట కిటలాడుతోంది, ఎక్కడా కూర్చునే చోటు లేదు. ఒక పుణ్యాత్ముడు లేచి ఆ అబ్బాయికి చోటిచ్చాడు.

దగ్గరలోనే కూర్చుని ఉన్న జానకి ఆమెను, “మీరూ తిరుపతేనా? మొక్కుందా” అని పలకరించింది. ఆమె ఏమీ మాట్లాడకుండా భర్త వైపు చూసింది.

“లేదమ్మా! మా కష్టాలు మొక్కులతో తీరేవి కాదమ్మా. మాకు వీడొక్కడే బిడ్డ. మా అదృష్టం బాగోక వీడికి పోలియో వచ్చింది. కాలు ఔడు, నాలా కాయకష్టం చేసి బ్రతకలేడు, చదువు చెప్పిస్తే ఉద్యోగం చేసుకుని బ్రతుకుతాడనే ఆశతో బడిలో వేశా. డబ్బు బోలెడు కట్టాల్సి ఉంది. మా నాయన సాయం చేస్తాడేమో అడగడం కోసం మా ఊరు వెడుతున్నాం. తిరపతిలో దిగి బస్సుమీద వెళ్లాలి” అన్నాడతను.

అతని మాటలు అక్కడున్న వాళ్ల మనసుల్ని కదిలించాయి. పెదవి విరుస్తూ అందరూ తలలడ్డంగా వూపారు. లాభసాటి వ్యాపారంగా మారిపోయిన విద్యారంగాన్ని దుయ్యబట్టి, భావిభారత పౌరుల్ని తీర్చి దిద్దవలసిన విద్యాలయాలకు పట్టిన దుర్గతిని గురించి, పట్టని ప్రభుత్వం గురించి తలోమాటగా వాపోయారు. ఈ చర్చతో కాలం తెలియకుండా గడిచిపోయింది. రైలు తిరుపతిని సమీపించింది. తిరుమల దర్శనం కాగానే భక్తులు ఇంకోసారి “గోవిందా! గోవింద!” అంటూ దైవ నామ స్మరణ చేసి నెమ్మదిగా దిగే సన్నాహంలో సామాను సద్దుకోడం మొదలుపెట్టారు.

ప్రయాణం ఒక కొలిక్కి వచ్చినందుకు ‘అమ్మయ్య’ అనుకున్నారు జానకీ సీతాపతులు. జనం లేచి గుమ్మం దగ్గరకి చేరుకోడం మొదలుపెట్టారు. కిటికీ పక్క సీట్లు ఖాళీ కాగానే అక్కడ చేరిపోయారు పిల్లలు. సీతాపతి బెర్తు కిందనున్న పెట్టెలు బయటికి లాగాడు. జానకి సామాను లెక్క పెట్టింది. ఒకటి తక్కువ కావడంతో మళ్లీ మళ్లీ లెక్కేసింది.

“ఏమండీ మొక్కుబళ్లు ఉంచిన పెట్టె ఏదండీ” అని అరిచింది, ఆర్తనాదం లాంటి కంఠస్వరంతో.

సీతాపతి కంగారుగా పైనాకిందా వెతికాడు. కాని అది ఎక్కడా కనిపించలేదు. నిర్ఘాంతపోయారు ఇద్దరూ. భయం భయంగా చూశాడు భార్య వైపు సీతాపతి.

“దాన్ని ఆ మూలకంతా పెట్టా కదే! ఏమైపోయిందే” అని బుర్ర గోక్కున్నాడు.

“బాగానే ఉంది వరస! నన్నడుగుతారేమిటి? నా కెల్లా తెలుస్తుంది” అంటూ ఎదురడిగింది జానకి.

బిక్కమొహం పెట్టాడు సీతాపతి. రైలు దిగే జనం, కంగారుపడుతున్న ఆ దంపతులవైపు ఒక్కక్షణం సానుభూతితో చూసి తమ దారిన తాము వెళ్లిపోసాగారు. సీతాపతి పరిపరి విధాలుగా ఆలోచిస్తున్నాడు.

“ఏమండీ, పోనీ పోలీసులకు రిపోర్టు ఇద్దామా?”

“పోలీసులకా? అలా చేస్తే వాళ్లు కేసు, గీసు అంటూ మనల్ని ఇక్కడే కట్టి పడేయ్యగలరు. అంతేకాదు, “ఆ పెట్టెలో ఏమున్నాయి” అని అడుగుతారు. కరెక్టుగా చెప్పాలి మనం. పిసరంత తేడా కూడా రాకూడదు, ఏమనుకుంటున్నావో!” సీతాపతి కంగారుపడ్డాడు.

“అమ్మో! అవన్నీ మనo ఇప్పి చూస్తే కదా చెప్పేందుకు! ఇచ్చినవి ఇచ్చినట్లుగా పొట్లాలు కట్టి పెట్టేశాం, ఇప్పుడెల్లాగ?”

“అదే నాకూ తెలియడం లేదు. పుణ్యానికి పోతే పాపం ఎదురొచ్చిందిట… అలాగుంది మన పని”

“అయ్యో, అలా దిగులు పడకండీ. నేను చెప్పేదొకసారన్నా విని అర్ధం చేసుకోండి. దేవుడి సొమ్మది, ఆయనే దాన్ని తీసుకెళ్లిపోయాడనుకుని నోరు మూసుకుందాం” అంది జానకి తుని తగవుగా.

“నేను కాంపుకి పట్టుకెళ్లే వి.ఐ.పి. సూట్కేసు కదే పోయింది! చూస్తే, పోయీ భూతం చెట్టు కొమ్మనుకూడా పట్టుకుపోయింది అన్నట్లుగా ఉంది, అయ్యో!” అన్నాడు సీతాపతి ఇంకా దిగులుగానే .

ఫ్లాట్ఫారం మీద తిరుగుతున్న భక్తులు కొందరు అకస్మాత్తుగా “గోవిందా! గోవింద!” అంటూ ముక్త కంఠంతో ఓ పొలికేక పెట్టారు. ఉలిక్కిపడ్డట్లై ప్రస్తుతానికి వచ్చారు భార్యా భర్తలు.పిల్లల్ని లేవగొట్టే ప్రయత్నంలో పడింది జానకి. సామాను తీసుకుని గుమ్మం దగ్గరికి నడిచాడు సీతాపతి. రష్ తగ్గాక రైలు దిగొచ్చు లెమ్మని వేచి ఉన్న పోలియో వచ్చిన అబ్బాయి, అతని తల్లితండ్రులూ అప్పుడే దిగుతున్నారు. వాళ్లని చూడగానే సీతాపతి మనసులోకి ఒక ఆలోచన వచ్చి, ముల్లులా కుట్టింది.

” ఆ పెట్టెలో డబ్బు ఈ అబ్బాయికి ఇచ్చినా సద్వినియోగమై ఉండేది కదా! కాని, భవిష్యత్తు ఏమిటో తెలియని తప్పు నాది కాదు, ఆ దేవదేవుడిదే! గోవిందా! గోవింద!” అనుకున్నాడు మనసులో.

టాక్సీ బేరం చేసుకుని కొండ పైకి వెళ్ళి, ముందే బుక్‌చేసి ఉంచుకున్న కాటేజ్ చేరుకున్నారు సీతాపతి, కుటుంబం. ఆ రోజు స్వామి వారికి ప్రియమైన శనివారం కావడంతో, కల్యాణ కట్టకు వెళ్లి మొక్కు తీర్చుకోవాలనీ, అప్పటికప్పుడే దైవ దర్శనం చేసుకోవాలని పట్టుపట్టింది జానకి. వెంటనే వాళ్లు స్నానాలు చేసి తయారైపోయారు. అదృష్టం బాగుండి, కల్యాణకట్ట దగ్గర పని తొoదరగానే జరిగిపోయింది. పిల్లవాడికి జుట్టు తీయించడంతోపాటుగా, మొక్కు తీర్చడంలో జరిగిన జాప్యానికి వచ్చిన అపరాధ భావంతో సీతాపతి కూడా తన తలనీలాలు ఇచ్చాడు. జానకీ, కూతురూ తలో మూడు కత్తెరలూ ఇచ్చి తమ భక్తిని నిరూపించుకున్నారు. కాటేజ్‌కి తిరిగి వచ్చి మళ్లీ స్నానాలు కానిచ్చి, ముస్తాబై వెళ్లి దైవ దర్శనం చేసుకోడం కోసం క్యూలో నిలబడ్డారు.

అది మంచిరోజు కావడంతో క్యూ చాలా పొడుగ్గా ఉంది. ఆ వరసలో వెళ్లాలంటే ఎన్ని గంటలు పడుతుందో తెలియదు. రాత్రంతా ప్రయాణం చేసి ఉన్నారేమో, పిల్లలు బడలికతో వాడిన తోటకూర కాడల్లా వేల్లాడిపోసాగారు. ఇలా కాదని దర్శనానికి దగ్గర దారులు వెతికాడు సీతాపతి. తలకొక వంద చొప్పున ఇచ్చి, దగ్గర దారి టిక్కెట్లు కొన్నాడు. దాంతో తొందరగానే గర్భ గుడి దగ్గరికొచ్చారు. సింహద్వారానికి మొక్కి గడప దాటి, ప్రవహిస్తున్న నీళ్లలో నడిచి వెళ్లే సరికి కృతక ఓంకార నాదం వినిపించసాగింది. అక్కడనుండి తొందరగా నడవమని భక్తులకు హెచ్చరికలు చెపుతూ తోసేస్తూ వుండే వాలంటీర్ల సంఖ్య కూడా పెరిగింది.అక్కడికి చేరిన యాత్రీకుల హృదయాలు భక్తి భావంతో బరువెక్కి ఉండడంతో ఎవరెంత హెచ్చరించినా, గర్భవతుల్లా నెమ్మదిగా అడుగులో అడుగు వేసుకుంటూ తోపుళ్ళను ఓపుకుంటూ కదులుతున్నారు.

చివరికెలాగో జానకి సీతాపతులు పిల్లలతో స్వామి దగ్గరకి చేరుకున్నారు. ఎదుట నున్న వాళ్ల తలల పైనుండి, కనీ కనిపించకుండా వున్నాడు ఆ దేవదేవుడు. సీతాపతికి గాలి స్థంభించి పోయినట్లనిపించింది. ఓంకారమే జగత్తు మొత్తం నిండిపోయి ఉన్నట్లు తోచింది. స్వామిని ఎదురుగా కళ్లారా చూడాలని తహతహలాడాడు. అక్కడున్న వారందరి పరిస్థితి ఇంచుమించు అలాగే ఉంది. ఇది అది అని చెప్పలేని ఏదో ఉత్సుకతతో జనం ముందు ముందుకి జరిగి స్వామి సన్నిధికి చేరుకుంటున్నారు. స్వామికి ఎదురుగా వచ్చిన సీతాపతి కళ్లు పైకి లేపి నిండుగా అలంకరించబడి ఉన్న ఆ దివ్యరూపాన్ని కళ్లారా చూడాలని ప్రయత్నించాడు. అంతలోనే వాలంటీర్లు జబ్బపట్టుకు అతన్ని పక్కకి నెట్టేశారు, వెనకాలే జానకిని కూడా. వెనకవాళ్లు ముందుకు వచ్చేశారు. ముందు వాళ్లు ముందుకి కదలక తప్పలేదు. ఉసూరుమన్నారు సీతాపతి, జానకీ. దీనికోసమేనా ఇంత దూరం వ్యయప్రయాసలకు ఓర్చి వచ్చింది, అనిపించింది వాళ్లకి. కాని అంతలోనే వాళ్లు హుండీ ఉన్న చోటుకి వచ్చేశారు. అక్కడితో, వాళ్ల ఆలోచనల దారి మారింది.

వాళ్ల తరఫున మొక్కుల్ని హుండీలో వెయ్యమంటూ, తమమీద నమ్మకం ఉంచి అప్పగించిన స్నేహితులూ, ఇరుగుపొరుగువారూ గుర్తు వచ్చి, జానకీ సీతాపతులకు గుండెలు బరువెక్కాయి. వాళ్లందర్నీ పేరు పేరునా తలుచుకున్నారు మనసులో. తమకు తోచిందేదో హుండీలో అందరి పేరు మీదా వేసి అక్కణ్ణుంచి కదిలారు. కొంచెం అటుపైగా దేవస్థానం వారు తలో కాస్తా ప్రసాదం చేతిలో ఉంచారు. అక్కడే ఉన్న అరుగుమీద విశ్రాంతిగా కాసేపు కూర్చుని, ఆ ప్రసాదం నోట్లో వేసుకోడంతో వాళ్లకు మొక్కు చెల్లించిన తృప్తి కల్గింది. కాళ్ళసందుల్లోంచి దేవుణ్ణి చూశాగా! అన్నాడు అబ్బిగాడు. వాడి బోడిగుండు తడిమి ఆ చెయ్యి ముద్దు పెట్టుకున్నారు ఆ తల్లీ, తండ్రీ. మొక్కు తీర్చుకున్న సంతోషం వారి మనసుల్లో నిండిపోయింది.

ఆ తరువాత లడ్డూల వేట మొదలయ్యింది. దేవస్థానం వాళ్ల షాపు దగ్గర పెద్ద క్యూ ఉంది. చచ్చిచెడి ఆ క్యూలో పడి వెడితే, డబ్బు తీసుకుని తలకొక లడ్డూ అంటూ లెక్కపెట్టి మరీ ఇచ్చారు వాళ్లు. ఇంక ఎంత బ్రతిమాలినా, ససేమిరా ఇవ్వడం కుదరదు పొమ్మన్నారు. ఆ లడ్డూల్ని చూసి బిత్తరపోయాడు సీతాపతి. లడ్డూ ఉరవ చూస్తే, తమ పెళ్లైన కొత్తలో దైవ దర్శనానికి వచ్చినప్పుడు ఇచ్చిన లడ్డూలో సగం కూడా లేదు ఇప్పటి లడ్డూ.

“ఇంత చిన్నవేమిటి! ఈ నాలుగూ ఏమూలకీ రావు. మనకి మొక్కులందించిన వాళ్లకి మనం ప్రసాదమైనా ఇవ్వాలా వద్దా! బ్లాకులో కొనాలి, తప్పదు” అంది జానకి. వెర్రి మొహం పెట్టుకు భార్య వైపు అదోలా చూశాడు సీతాపతి. దాన్ని అపార్ధం చేసుకున్న జానకి రుస రుస లాడింది.

“మీరు మరీనండీ! జరిగిందేదో జరిగిపోయింది. దానికి మనమేం చెయ్యగలం? కనీసం మనం వాళ్లకి కొంచెం ప్రసాదాలైనా ఇస్తే బాగుంటుంది కదా. ఇక్కడ పీనాసితనం చేయకండి. ఔనంటారా, కాదంటారా, చెప్పండి” అంది.

“అదికాదే బాబూ! దేవుడి ప్రసాదం బ్లాకులో అమ్మడమా! అలాగైతే అది ప్రసాదం ఎలాగౌతుందీ అని ఆలోచిస్తున్నా, అంతే. కొంటాలే” అన్నాడు సీతాపతి ఇంకా అదోలానే.

వాళ్లు బయటికి వచ్చేసరికి కొందరు, సినిమాహాళ్ళ దగ్గర బ్లాకులో టిక్కెట్లు అమ్మేవాళ్లల్లా చుట్టుముట్టి, “లడ్డూ కావాలా, లడ్డూ కావాలా” అంటూ వీళ్ల చుట్టూ తిరగడం మొదలుపెట్టారు. జానకి అరడజను కావాలంది. కాని సీతాపతి, పది లడ్డూలకు ఆర్డర్ చేశాడు.

వెంటనే జానకి “నేను ఆరంటే మీరు పదంటారేం” అంది.

“నీ తస్సాదియ్య, ఆగవే బాబూ! అవంటే నాకు చచ్చేటంత ఇష్టం. ఈ తిరుపతి లడ్డూకున్న రుచి మరే లడ్డూకీ రాదు. నీకిష్టం లేకపోతే మానెయ్. నేనూ పిల్లలూ నాల్గునాళ్లు దాచుకు తింటాం. ఈ ఫారమ్లాయే వేరు. ఇలా ఇల్కెవలూ చెయ్యలేలు” అన్నాడు సీతాపతి నోరూరుతూండగా.

జానకి నవ్వింది. ఆ రాత్రికి కాటేజీలో ఉండి, తిరుమల అంతా తిరిగారు. అక్కడే కావలసినవన్నీ కొనుక్కుని , తిరుగు ప్రయాణమై కుటుంబమంతా మరునాటికల్లా ఇంటికి తిరిగి వచ్చేశారు.

వీళ్లు యాత్ర ముగించుకుని తిరిగి వచ్చినట్లు ఎలా కబురందిందో ఏమో, ఒక్కొక్కళ్లూ వచ్చి, పలుకరించి, కుశల ప్రశ్నలడిగి వెళ్లడం మొదలుపెట్టారు. అందరిదీ మొదటి ప్రశ్న దర్శనం బాగా అయిందా అనే. సమాధానం అయింది అనే. తిరుమల కబుర్లు చెప్పి, కొంచెం లడ్డూ ముక్క, స్వామివారి చిన్న పటం, యాత్రా తోరం ఇచ్చి చిరునవ్వుతో అందర్నీ సాగనంపింది జానకి.

సాయంకాలం శాంత వచ్చింది. వస్తూనే, జానకిని కౌగిలించుకుని, “వొదినా, నీ మేలు ఎలా తీర్చుకోవాలో తెలియటం లేదు. ఆవేళ నీ చేతికి మొక్కుకున్న డబ్బు ఇచ్చి, స్వామివారి హుండీలో వెయ్యమని చెప్పి వెళ్లానా, నేను ఇల్లు చేరే సరికి రాజు దోరాటం తగ్గి ప్రశాంతంగా నిద్రపోతూ కనిపించాడు. కాసేపట్లో కళ్లు తెరిచి, “అమ్మా దాహం” అని అడిగి గ్లాసుడు నీళ్లు తాగి పడుకున్నాడు. అంతా ఆ ఏడుకొండలవాడి దయ. మీ అన్నయ్యగారు సరేలే, ‘నువ్వటెళ్ళావో లేదో, డాక్టర్ ప్రసాద్ వచ్చి ఇంజక్షన్ చేసి, మందులు రాసి ఇచ్చి వెళ్లాడు. అరగంటలో గుణం కనిపిస్తుందని చెప్పాడ్లే. అది ఆయన దయ’ అన్నారు. ఎడ్డెమంటే తెడ్డెం! నువ్వు చెప్పు వదినా! మందు అంత తొందరగా గుణమిచ్చిందంటే, అది స్వామి మహిమ కాక మరేమిటిట! మీరు వడ్డి కాసుల కోసం ఇచ్చిన వందా ఇదిగో” గుక్కతిప్పుకోకుండా అంటూ శాంత ఒక వంద కాగితాన్ని తీసి జానకివైపుగా చెయ్యిచాపి అందించింది.

ఆ నోటు తీసుకోవాలో, వద్దనాలో తెలియక వెర్రిమొహం వేసుకుని భర్త వైపు చూసింది జానకి. ఏమని చెప్పాలో అర్ధం కాక తెల్లమొహం పెట్టుకుని గోడనున్న వెంకటేశ్వరస్వామి పటం వైపు చూశాడు సీతాపతి.

శాంత చేతిలోని వంద రూపాయల నోటు ఫానుగాలికి నవ్వినట్లుగా రెపరెపలాడింది.
-----------------------------------------------------
రచన: హేమ వెంపటి, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Wednesday, October 23, 2019

జన్మదిన రాహిత్యం


జన్మదిన రాహిత్యం





సాహితీమిత్రులారా!

నాకు పుట్టినరోజులన్నా, పెళ్ళిరోజులన్నా వళ్ళు మంట! సంవత్సరాలు లెక్క పెట్టుకోవడానికి తప్ప అవెందుకూ పనికిరావని నా గాఢ విశ్వాసం. ఈ రోజుల పేరిట జనాలు జరుపుకునే సెలబ్రేషన్సు నాకు చాలా ఇరిటేషన్‌ కలిగిస్తూ వుండేవి.

కానీ పుట్టినప్పటి నించీ చుట్టూ వున్న వాతావరణం వల్ల నేను కూడా ఈ పుట్టినరోజుల, పెళ్ళి రోజుల సంస్కృతిలోనే పెరిగాను. చిన్నప్పుడు నా పుట్టినరోజు వొచ్చినప్పుడల్లా మా అమ్మ పరమాన్నం వండేది. ఎప్పుడన్నా కొత్త బట్టలు కుట్టించేది. పెళ్ళయిన యేడాదికి పెళ్ళిరోజంటూ ఫ్రెండ్సందరినీ పిలిచి పార్టీ చెయ్యడం, అందరూ వచ్చి గిఫ్ట్‌లు ఇవ్వడం కూడా జరిగాయి. నేనూ ఎగురుకుంటూ పిలిచిన వాళ్ళందరి ఇళ్ళకీ గిఫ్ట్‌లు తీసుకుని వెళుతూ వుండే వాడిని కూడా.

ఒకసారి మా కొలీగ్‌ కుమార్‌, వాళ్ళమ్మాయి మొదటి యేడాది పుట్టినరోజుకి వాళ్ళింటికి పార్టీకి పిల్చాడు. నన్నే కాకుండా మా కంపెనీలో ఇంకా కొంతమందిని పిలిచాడు.

వాళ్ళలో ఒకరికి కొత్త అయిడియా వచ్చింది. ఆయన నా దగ్గరకి వచ్చి, “అందరూ తలో పదో, ఇరవయ్యో పెట్టి ఏదో చిన్న గిఫ్ట్‌ కొనే బదులు, అందరం డబ్బు పోగు చేస్తే, ఏదన్నా పెద్ద వస్తువు కొనివ్వచ్చు కుమార్‌ వాళ్ళమ్మాయికి. ఏమంటారూ?” అని అడిగాడు.

నాకు, ఈ అయిడియా నచ్చింది. వెంటనే ఆయనకి ఇరవై రూపాయలిచ్చేశాను. ఆయన మిగిలిన వారందరి దగ్గర నించీ కూడా ఇలాగే పోగుచేసి, ఏదో పెద్ద గిఫ్ట్‌ కొన్నాడు. పార్టీకి రాలేమన్న వాళ్ళు కూడా కొంతమంది గిఫ్ట్‌కని డబ్బులిచ్చారు. వాళ్ళకి వేరే పనులుండటం చేత రామన్నారు.

ఆ రోజు సాయంత్రం ఆఫీసు అవగానే అక్కడ నించీ బయలుదేరాను కుమార్‌ వాళ్ళింటికి మా కొలీగ్‌ మురళితో కలిసి. గేటు దగ్గ ఇంకో కొలీగ్‌ గోపాల్‌ కలిశాడు.

“మా ఆవిడ వూళ్ళో లేదు. నేను ఒక్కడినే వస్తున్నాను” అన్నాడు గోపాల్‌.
“మా ఆవిడా వూళ్ళో లేదు. మీ సంగతేమిటీ?” అని అడిగాను మురళిని.
“ఆవిడకి ఆఫీసులో ఏదో మీటింగు వుంది. రావడం కుదరదని ఫోను చేసింది” అని చెప్పాడు మురళి.
“అయితే మనం ముగ్గురం కలిసి ఆటోలో వెళ్దామా?” అన్నాను.

వాళ్ళిద్దరూ ఒప్పుకున్నారు. మురళి ఆటో పిలిచాడు. దారిలో, “మన ఆఫీసు వాళ్ళందరం కలిసి ఒక గిఫ్ట్‌ ఇస్తున్నాము కదా? మనం విడి విడిగా కూడా ఏదన్నా గిఫ్ట్‌ ఇవ్వాలా?” అని అడిగాను సందేహంగా.

“అక్కర్లేదండీ! ఒక్కొక్కరూ ఎన్ని గిఫ్ట్‌లని ఇస్తాం?” అన్నాడు మురళి.
“అవును” అంటూ తలూపాడు గోపాల్‌.

మేము కుమార్‌ వాళ్ళింటికి చేరుకున్న కాస్సేపటికి నిద్రపోతూ వున్న వాళ్ళమ్మాయిని లేపి హాల్లోకి తీసుకువచ్చారు. వెంటనే గోపాల్‌ మాయల ఫకీరులాగా తన భుజానికున్న బేగ్‌ లోంచీ ఏదో గిఫ్ట్‌ పేకెట్‌ తీసి ఆ అమ్మాయి చేతిలో పెట్టాడు, “హేపీ బర్త్‌ డే” అంటూ.

నేనూ, మురళీ ఒకరి మొహం ఒకరు చూసుకున్నాం. నాకైతే వళ్ళు మండిపోయింది. అక్కడే గోపాల్‌ని దులిపేద్దామనుకున్నాను గానీ, మరళి నన్ను వారించాడు.

ఈ లోపల మా ఆఫీసులోని ఇంకొకాయన ఒక పెద్ద గిఫ్ట్‌ బాక్సు, పుట్టినరోజు పిల్ల పక్కనే పెట్టి, “హేపీ బర్త్‌ డే టూ యూ” అంటూ ఒక పెద్ద కేక పెట్టాడు. ఆ యేడాది పిల్లా ఒక్కసారిగా దడుచుకుంది. వెం టనే యేడుపు మొదలు పెట్టింది. అసలే నిద్దట్లో లేచిన పిల్ల! తల్లీ, తండ్రీ పిల్లని సముదాయించడం మొదలుపెట్టారు. మా ఆఫీసు వాళ్ళిచ్చిన గిఫ్ట్‌ని పరికించి చూశాను. ఆ పెద్ద బాక్సు మీద “హేపీ బర్త్‌ డే” అన్న చిన్న కార్డు మాత్రం వుంది.

“మురళీ! ఆ గిఫ్ట్‌ మీద మన పేర్లు రాయలేదు. కనీసం ఇది మనందరి తరపున గిఫ్ట్‌ అని కూడా చెప్పలేదు ఆ మనిషి. మనందరం కాంట్రిబ్యూట్‌ చేసినట్టు వాళ్ళకెలా తెలుస్తుందీ?” అని అతన్ని గుస గుసగా అనుమానంగా అడిగాను.

“మీరొకరు! మీ కన్నీ అనుమానాలే! ఆ విషయాలెవరూ పట్టించుకోరు ఈ పార్టీల్లో!” అన్నాడు మురళి సముదాయిస్తూ.

“యేడిసినట్టుంది పద్ధతి! ఎవరేం ఇస్తున్నారో పట్టించుకోకపోతే, ఇవ్వడం ఎందుకూ, తీసుకోవడం ఎందుకూ?” విసుక్కున్నాను నేను.

అంతలో లోపల్నించీ ఒకాయన వొచ్చి, ఆ పుట్టినరోజు పిల్ల మెడలో ఒక పూల దండ వేశాడు. ఆ దండ పిల్లంత పొడుగూ వుంది. అది ఒకటే గుచ్చుకోడం. పిల్ల యేడుపు ఎక్కువ చేసింది.

వెంటనే ఫొటోల ప్రహసనం మొదలుపెట్టారు. యేడుస్తున్న పిల్లని సముదాయిస్తూనే, ఆ యేడుస్తున్న పిల్లతో అందరూ విరగబడి ఫొటోలు తీయించుకున్నారు. యేడుస్తున్న పిల్ల కేక్‌ మీద కొవ్వొత్తి యేం ఆర్పుతుంది!? కాస్సేపు పిల్లని బతిమాలి, ఎంతకీ పిల్ల వినకపోవడం వల్ల, తండ్రే ముందర కొచ్చి కొవ్వొత్తి ఆర్పాడు. పిల్ల ఇంకా యేడుస్తూనే వుంది గానీ, ప్రజలందరూ కేక్‌ తినడం ముగించి, భోజనాల మీద పడ్డారు.

ఆ పుట్టినరోజు పార్టీ ప్రహసనం చూసినప్పటినించీ బుద్ధుడిలాగా నాకూ జ్ఞానోదయం అయి, విరక్తి మొదలైంది. అప్పటి నించీ పుట్టిన రోజులకీ, పెళ్ళిరోజులకీ దూరంగా వుండేవాడిని.

“ఒక యేడాది పూర్తి చేసిన సందర్భంగా సెలబ్రేట్‌ చేసుకుంటే తప్పేమిటీ?” అని ప్రశ్నించేవారు అందరూ.
“ఒక యేడాది పూర్తి చేయడంలో నీ ఘనత ఏంఇటీ? ప్రకృతిలో చీమలూ, దోమలూ కూడా యేడాది పూర్తి చేస్తాయి.

మీరేదైనా గొప్ప పని చేస్తే, దాన్ని మీ అఛీవ్‌మెంటుగా సెలబ్రేట్‌ చేసుకుంటే అర్థం వుంటుంది. మీ పిల్లలకి పరీక్షల్లో తాము కోరుకున్న మార్కులు కష్టపడి సంపాదించుకుంటే, అది అఛీవ్‌మెంటుగా మీ స్నేహితులని పిలిచి పార్టీ చేసుకోండి. కనీసం అందులో కొంతన్నా అర్థం వుంది” అనేవాడిని.

“పిల్లల అఛీవ్‌మెంటు గురించి పార్టీ చేస్తే, అందరూ మేము గొప్ప పోతున్నామని మా వెనకాల చెవులు కొరుక్కుంటారు. అందుకే ఇలాంటి పార్టీలు. అందరికీ అవకాశం వస్తుంది. ఇందులో తప్పేముందీ?” మళ్ళీ అదే పాట.

“మీరూ, మీ కుత్రిమ సంస్కృతీ! మీ ఇష్టం వచ్చినట్టు చేసుకోండి” అని వూరుకున్నాను.
మురళి వూరుకోలేదు. “మీరు కూడా మీ మొదటి పెళ్ళిరోజూ, మీ అమ్మాయి మొదటి పుట్టినరోజూ చేసుకున్నారు కదా!” అని ఎత్తి పొడిచాడు.
“అవును. అప్పట్లో నాకు బుద్ధి లేదు. ఇప్పుడొచ్చింది” నిజాయితీగా ఒప్పేసుకున్నాను.
“అప్పుడే మీకు బుద్ధి వున్నట్టుంది. ఇప్పుడే పోయినట్టుంది. మళ్ళీ వస్తుందేమో లెండి!” అన్నాడు మురళి నవ్వుతూ.

నేనూ నవ్వాను ఆ మాటలకి. అభిప్రాయ భేదాలున్నా మురళి మంచి మనిషి. జాలీ, కరుణా, సానుభూతీ వున్న మనిషి. ఇతరులకి సాయపడేవాడు కూడా. సరదాగా వుంటాడు. మరీ ఎక్కువ చాదస్తాలు లేవు. ముఖ్యంగా కుల పిచ్చి లేదు. అందుకే మా స్నేహం ఇంకా కొనసాగుతూనే వుంది. ఇద్దరం రెండు, మూడు నెల్ల తేడాలో అమెరికా వచ్చాం కుటుంబాల సమేతంగా.

మాతో పాటూ కుమార్‌, గోపాల్‌ వాళ్ళు కూడా వచ్చారు అమెరికాకి. ఇక్కడకి వచ్చినప్పటి నించీ ఈ పార్టీలూ, సెలబ్రేషన్లూ పెరిగిపోయాయి అందరికీ. కొన్ని పుట్టినరోజుల పార్టీల్లో బెల్లీ డాన్సులు పెట్టిస్తారు. కొన్ని పుట్టినరోజుల పార్టీల్లో మనుషుల్ని పిలిపించి మాజిక్‌ చేయిస్తారు. ఒక్కోసారి బఫూన్లు వస్తారు. వీళ్ళ పుట్టినరోజు పండగలు చూస్తే, చిన్నప్పుడు చదివిన చందమామ కథల్లో రాజుల పుట్టినరోజు పండగలు గుర్తొచ్చేవి. నలభై యేళ్ళు దాటిన వాళ్ళు కూడా పుట్టినరోజంటూ కేకులు పంచుకుంటూ తిరగడం చూస్తే సిగ్గేసేది నాకు. చిన్నపిల్లలకే కాకుండా అన్ని వయసుల వారికీ పక్షపాతం లేకుండా పుట్టినరోజులు జరిపేవారు. కొంతకాలానికి నా విముఖత తెలుసుకుని, నన్ను ఇటువంటి వాటికి పిలవడం మానేశారు. రోగీ పాలే కోరాడూ, వైద్యుడూ పాలే ఇచ్చాడూ అన్న తీరుగా సుఖంగా వుండేవాడిని.

కొన్నేళ్ళు గడిచాయి. మురళీతో స్నేహం మరింత గట్టిపడింది. ఎంతో ఇష్టంగా వుండేది స్నేహితుడంటే. ఒకసారి పిల్లలనడిగాను.

“మురళీ అంకుల్‌ నాతో ఎంతో స్నేహంగా వుంటాడు ఎప్పుడూ. అతని కోసం ఏదన్నా స్పెషల్‌గా చేద్దామనుకుంటున్నాను. మీరేమైనా సలహాలివ్వకూడదూ?”

“వచ్చేవారం అంకుల్‌ బర్త్‌డేట. వాళ్ళబ్బాయి చెప్పాడు నిన్న. ఆ రోజు ఏదన్నా గిఫ్ట్‌ ఇవ్వచ్చు అంకుల్‌కి. నువ్వెప్పుడూ బర్త్‌డే గిఫ్ట్‌లు ఇవ్వవు గాబట్టీ, అంకుల్‌ చాలా స్పెషల్‌గా ఫీలవుతారు” అన్నారు పిల్లలు. “మరి అలా బర్త్‌డే గిఫ్ట్‌లు ఇవ్వడం నాకు ఇష్టం లేదు కదా? నా పద్ధతులకీ, నా భావాలకి విరుద్ధంగా నేనెలా ప్రవర్తించగలుగుతానూ?” అభ్యంతరం చెప్పాను.

“చేసేది అంకుల్‌ కోసం చేస్తున్నప్పుడు, ఆయన కిష్టం అయినది చెయ్యాలి కదా? ఇది మరీ చెడ్డ విషయం కాదు గాబట్టి, నీకు ఇష్టం లేకపోయినా, ఈ ఒక్కసారికీ అంకుల్‌ కోసం చేస్తే, అది మీ స్నేహానికి సింబల్‌గా వుంటుంది. ఆలోచించు” అంది మా అమ్మాయి నాకన్నా రెండాకులు ఎక్కువ చదివిన తెలివితో. ఇదేదో కాస్త బాగానే వుందనిపించింది.

“సరే! ఈసారికి అలాగే చేస్తాను. అలా అని చెప్పి వచ్చే యేడాది కూడా ఇలా చేస్తాననుకోవద్దు. అలాగే ఇప్పుడేదో చేస్తున్నాను గాబట్టి, మీ పుట్టినరోజులకి కూడా ఏదో చేస్తానని ఆశించవద్దు” అని నిక్కచ్చిగా చెప్పాను పిల్లలకి.

నేను వేసిన ముందరి కాళ్ళ బంధాలకి పిల్లలిద్దరూ నవ్వారు.

మురళి పుట్టినరోజు పొద్దున్నే లేచి ఇంటిల్లిపాదిమీ మురళీ వాళ్ళింటికి వెళ్ళాము కేకూ, గిఫ్ట్‌లూ మోసుకుంటూ. మమ్మల్ని చూసి చాలా ఆశ్చర్యపోయాడు మురళి. కానీ బాగా సంతోషించాడు కూడా.

“మీకిలాంటివి ఇష్టం లేదు కదా! ఎలా చేస్తున్నారు మరీ?” అని మురళీ భార్య అడిగింది.
“ఇండియాలో పోయిన బుద్ధి మళ్ళీ ఇప్పుడు వచ్చిందేమో!” అన్నాడు మురళీ నవ్వుతూ. నేనూ నవ్వాను ఆ మాటలకి.
“అదేం కాదండీ! మురళీకి ఇష్టం కదా అని నేను కాస్త నా మనసుని మంచి చేసుకుని చేస్తున్నాను” అన్నాను.
కాస్సేపు కూర్చుని వచ్చేశాము. స్నేహితుని మనసు సంతోష పెట్టినందుకూ, వ్రతం చెడ్డా ఫలం దక్కినందుకూ సంతోషించాను.

కొన్నాళ్ళకి ఆ విషయం పూర్తిగా మర్చిపోయాను. ఒకరోజు పొద్దున్న ఆరింటికే డోర్‌ బెల్‌ మోగితే, “ఇంత పొద్దున్నే ఇంటికి వచ్చేదెవరబ్బా” అనుకుంటూ, కళ్ళు నులుముకుంటూ వెళ్ళి తలుపు తీశాను. మురళి తన కుటుంబంతో సహా వచ్చాడు చేతిలో గిఫ్ట్‌ పేకెట్లతో.

చూడగానే, “హేపీ బర్త్‌ డే” అన్నాడు మురళి.
ఆశ్చర్యపోయాను నేను. “ఇవాళ నా బర్త్‌ డే అని మీకెవరు చెప్పారూ?” అడిగాను.
అంతా లోపలకి వచ్చి కూర్చున్నారు. ఆ మాటలకి మా ఇంటిల్లిపాదీ కూడా లేచి వచ్చారు.

“నిన్న ఆఫీసులో మీ డ్రైవర్‌ లైసెన్సు చూశాను. అప్పుడు తెలిసింది ఈ రోజు మీ పుట్టినరోజని!” సంతోషంగా చెప్పాడు మురళి.

“అయ్యో! నా అఫీషియల్‌ డేటాఫ్‌ బర్త్‌ తప్పండీ. నన్ను స్కూల్లో చేర్చడం కోసం అది తప్పుగా వేశారు. అదీగాక నాకు ఇలాంటి బర్త్‌ డే సెలబ్రేషన్లు ఇష్టం లేవని మీకు తెలుసు కదా?”

“అది కాదండీ! ఆ మధ్య మీరు మా ఇంటికి నా బర్త్‌డే నాడు వచ్చి నన్ను విష్‌ చేసి, గిఫ్ట్‌లిచ్చి సంతోష పెట్టారు కదా! అందుకని మిమ్మల్ని కూడా సంతోష పెట్టడానికి వచ్చాను” అన్నాడు మురళి సంజాయిషీగా.

“ఇదా నన్ను సంతోషపెట్టడం? మీ బర్త్‌డే అని చెప్పి, మీ కిష్టమైన పని చేస్తే మీరు సంతోషపడ్డారు. ఈ రోజు నా బర్త్‌డే అని చెప్పి, మీ కిష్టమైన పని చేస్తూ, మళ్ళీ మీరే సంతోషపడుతున్నారు. ఇందులో నా సంతోషం ప్రసక్తి ఏదీ? ఇదెక్కడి న్యాయం మన స్నేహంలో?” సూటిగా అడిగాను.

“అంటే?” అర్థం గాక అడిగాడు మురళి.
“మిమ్మల్ని సంతోషపెట్టడానికి మీకిష్టమైనది నేను చేస్తే, నన్ను సంతోష పెట్టడానికి మీరు నాకిష్టమైనది చెయ్యాలి కదండీ న్యాయంగా?”
“అలాగా! ఏం చేస్తే మీకు సంతోషం కలుగుతుందీ?”

“ఇప్పుడు తెచ్చిన గిఫ్ట్‌లు మీరు తిరిగి తీసుకు వెళ్ళిపోతే నాకు సంతోషం కలుగుతుంది. నా పద్ధతి ప్రకారం అయితే ఈ రోజు నా పుట్టిన రోజు అయినా, మీరు ఏమీ పట్టించుకోకుండా, ఆ విషయం గుర్తు పెట్టుకోకుండా వుంటే నాకు సంతోషంగా వుంటుంది. నా పద్ధతికి విలువిచ్చి, నన్ను గౌరవించారని నేను ఫీలవుతాను” “పోనీలెండి! ఈ సారికి తెచ్చేశాను కదా, తీసేసుకోండి. ఇక మీదట తీసుకురాను లెండీ”

“ఈ ఒక్కసారికీ నన్ను బాధపడమంటున్నారు కదూ?”

“అంత మాటెందుకు లెండి! గిఫ్ట్‌లు తీసుకోవడంలో అంత బాధ యేముందీ?”

“ఇదన్న మాట మీరు నన్నర్థం చేసుకుంది! ఎప్పుడూ మీకు నచ్చిందే ఇతరులకి చెయ్యడం చాలా అన్యాయం. మీరు దయచేసి మీ గిఫ్ట్‌లు తీసుకుపొండి” అన్నాను నిక్కచ్చిగా.

చిన్నబుచ్చుకున్న మొహంతో మురళి తీసుకువచ్చిన గిఫ్ట్‌లు తీసుకుని కుటుంబంతో సహా వెళ్ళిపోయాడు. ఇప్పుడే అర్థమయింది నాకు నేను చేసిన తప్పు. తను చెయ్యకూడని పని ఎదటివాళ్ళ సంతోషం కోసం కూడా చెయ్యకూడదు అని. ఇప్పుడిక ఏమనుకుంటే ఏం లాభం? పుట్టిన రోజులు పాటించని నేను దానికి గిఫ్ట్‌లు ఇవ్వడం ఏమిటీ? ఆ తప్పే కదా ఇలా వచ్చి పడిందీ? “చేసుకున్నవాళ్ళకి చేసుకున్నంత” అని అంటే ఇదేనన్న మాట. నాకీ శాస్తి కావలిసిందే!

“మా స్నేహానికేదో ముప్పు వస్తుందని” దిగులు పడ్డాను ఆ రోజంతా.

కానీ మర్నాటి నించీ మురళి తన ప్రవర్తనతో ఒక మంచి స్నేహితుడని రుజువు చేసుకున్నాడు.
------------------------------------------
రచన: జె. యు. బి. వి. ప్రసాద్, 
ఈమాట సౌజన్యంతో