Friday, June 18, 2021

మొదటిది వదలి రెండవదాన్ని పాటించు

 మొదటిది వదలి రెండవదాన్ని పాటించు




సాహితీమిత్రులారా!



విప్రతిషేధే పరం కార్యమ్ - అనేది పాణినీయం
వ్యాకరణ సూత్రం. విప్రతిషేధే పరం కార్యమ్ - అంటే
మొదట చెప్పిన విధీ(కార్యము), తరువాత చెప్పిన విధీ
(కార్యము) రెండూ ఒకే శబ్దం విషయంలో తారసిల్లినపుడు
(వచ్చినపుడు) మొదటి విధిని విడిచి రెండవ విధిని
గ్రహించాలి అనేది సూత్రార్థం.
దీన్ని గ్రహించిన ఒక కవి
ఎంత చమత్కారంగా వాడాడో చూడండి-

"నిజపలి రాద్యః ప్రణయీ,
హరిర్ద్విలీయః, కరోమి కిమ్ గోపి!"

"శృణుసఖీ పాణి సూత్రం
విప్రతిషేధే పరం కార్యమ్"


రాధ ఆమె చెలికత్తెల సంభాషణగా కూర్చబడినది

రాధ - నిజపలి రాద్యః ప్రణయీ,
           హరిర్ద్విలీయః, కరోమి కిమ్ గోపి!

(నా భర్త నామీద మొదటి నుంచి ప్రణం ఒలికించాడు
 ఇప్పుడేమో కృష్ణుడొకడు  నా జీవితంలో ప్రవేశించాడు
 ఏమిచెయ్యనే)

గోపిక - శృణుసఖీ పాణి సూత్రం
              విప్రతిషేధే పరం కార్యమ్

(ఏముందీ అటువంటి వాటన్నిటికి  శాస్త్రకారులు మనకు దారి
చూపించే పోయారు పాణిని సూత్రం వినలేదా
విప్రతిషేధే పరం కార్యమ్- అని)

అంటే మొదటివాడైన భర్తను వదిలేసి రెండవవాడైన కృష్ణుని
ఆశ్రయించమని సలహా ఇచ్చింది - పాణిని సూత్రం ఎంతబాగా
ఉపయోగించింది

Wednesday, June 16, 2021

నరక కుండాలు - అంటే ఏవి?

 నరక కుండాలు - అంటే ఏవి?




సాహితీమిత్రులారా!



భారతీయుల నమ్మకం ప్రకారం
చేసిన పాపాలను బట్టి ప్రాణి మరణానంతరం
నరకానికి వెళతారు. వారు ఎవరుచేసిన దానినిబట్టి
వారికి ఆ నరకం ప్రాప్తిస్తుంది. వీటిని బ్రహ్మవైవర్త
పురాణంలో కృష్ణపరమాత్మ నందునికి చెప్పిన
కర్మవిపాక వర్ణననుండి మరి కొన్ని గ్రంథాలనుండి
గమనిస్తే నరక కుండాలు 86. వీటిలో ప్రాణి
అనుభవించాల్సిన శిక్షలను విధిస్తారు.
86 కుండాల పేర్లు-
1. వహ్ని 2. తప్త 3. క్షర 4.విట(ఉప్పు) 5. మూత్ర
6. శ్లేష్మ 7. గర(విషం) 8. దూషికా 9. వసా 10. శుక్ర
11. అసృక్(నెత్తురు) 12. అశ్రు 13. గాత్ర మల, 14. కర్ణ మల
15. మద్య 16. మాంస 17. నఖ 18. రోమ 19. కేశ 20. అస్థి
21. తామ్ర 22. లోహ, 23. తీక్షణ కంటక 24. విష 25. ఘర్మ
26. తప్ర సురా 27. ప్రతప్త తైల  28. కుంత 29. కృమి 30. పూయ
31. సర్ప 32. మశక 33. దంశ 34. గరళ 35. వజ్ర దంష్ట్ర
36. వృశ్చిక 37.శర 38. శూల 39. ఖడ్గ 40. గోళ 41. నక్ర 
42. కాక 43. సంచాల 44. వాళ 45. వజ్ర 46. తప్తపాషాణ
47. తీక్షణ పాషాణ 48 లాలా 49. మసీ 50. చూర్ణణ 51. చక్ర
52. వక్ర 53. కూర్మ 54. జ్వాలా 55. భస్మ 56. దండ 
57. తప్తనూర్మీ 58. అసివత్ర 59. క్షురధారా 60. సూచీముఖ
61. గోధాముఖ 62. నక్రముఖ 63. గజదంశ గోముఖ 65. కుంభీపాక
66. కాలసూత్ర 67. అవలోభ 68. అరుంతుద 69. పాంశుభోజ
70. పాశవేష్ట 71. శూలప్రోత 72. శునీముఖ 73. ప్రకంపన
74. ఉల్కాముఖ 75. అకూప 76. వేదన 77. దండతాడన 
78. జాలబద్ధ 79. దేహచూర్ణ 80. దళన 81. శోషణ 82. కష
83. శూర్ప 84. జ్వాలాజిహ్వ 85. ధూమాంధ 86. నాగవేష్టన
కుండములు.

వీటిలో కొన్నయినా విన్నామా ?
విన్నాంకదా అపరిచితుడు సినిమాలో
ఇక్కడ చాలవిన్నాం గమనించండి
ఇవి వున్నాయో లేదో అన్నది అనవసరం
కానీ ఎవరి ధర్మాన్ని వారు నిర్వర్తిస్తూ
ఒకరిని ఇబ్బంది పెట్టకుండా వుంటే
వీటితో పనిలేదని కొందరి నమ్మకం
కాదంటామా? లేదుకదా!

Monday, June 14, 2021

బ్రాహ్మణాలు అంటే ఏమిటి?

 బ్రాహ్మణాలు అంటే ఏమిటి?




సాహితీమిత్రులారా!



వైదికమంత్రాల అర్థాన్ని వివరించి వాటి వినియోగాన్ని
నిర్తేశించేవి బ్రాహ్మణాలు. వేదమంత్రద్రష్టలను ఋషులు అనీ,
బ్రాహ్మణ ద్రష్టలను ఆచార్యులు అనీ అంటారు. ఆదిలో 
బ్రహ్మణాలు అనేకం ఉండేవి. అవి ప్రస్తుతం లభించిన
కొద్ది బ్రాహ్మణాలు తప్ప మిగిలినవన్నీ కాలగర్భంలో కలిసి 
పోయాయని విద్వాంసులు భావిస్తున్నారు. యజ్ఞకర్మల 
విధానంలోని భేదాలనుబట్టి,  మతభేదాలను బట్టి ఏయజ్ఞంలో
ఏ మంత్రాలను ఉపయోగించాలో, మంత్రాలకూ యజ్ఞాలకూ గల 
సంబంధం ఎటువంటిదో, బ్రాహ్మణాలు సూక్ష్మంగా వివరిస్తాయి.
అట్టి వివరణలలో మధ్యమధ్య కొన్ని కథలను కూడ చెప్పడం 
జరిగింది. పురూరవ ఊర్వశుల కథ (శతపథబ్రాహ్మణం - 11-5-1),
జతౌషు వృత్తాంతం (శతపథబ్రాహ్మణం - 1-8-1), హరిశ్చంద్రోపాఖ్యానం 
అలాంటి కథలే. కథా కథనశిల్పం బ్రాహ్మణ గ్రంథాలలో పరిణత
రూపంలో కనిపిస్తాయి. బ్రాహ్మణాలు గద్యాత్మకరచనలు.
బ్రాహ్మణాలలో నాలుగు భాగాలున్నాయి.
1. విధివిభాగం, 2. అర్థవిభాగం, 3.ఉపనిషద్విభాగం,
4. ఆఖ్యానవిభాగం.

ఋగ్వేదబ్రాహ్మణాలు - 2
1. ఐతరేయ బ్రాహ్మణం, 2. శాంఖాయన బ్రాహ్మణం

యజుర్వేద బ్రాహ్మణాలు - 
శుక్లయజుర్వేదానికి - శతపథబ్రాహ్మణం
కృష్ణయజుర్వేదానికి - తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణం

సామవేద బ్రాహ్మణాలు -
దీనిలో 9 బ్రాహ్మణాలున్నాయి.
కాండ్య, షడ్వింశ, సామవిధాన, ఆర్షేయ, దేవతాధ్యాయ,
ఉపనిషద్, సంహితోపనిషద్, వింశ, జైమినీయ బ్రాహ్మణాలు

అధ్వరవేద బ్రాహ్మణాలు-
దీనిలోనూ 9 బ్రాహ్మణాలు ఉన్నాయని చెబుతున్నా
ఒక్కటి మాత్రమే లభించింది.
అదీ గోపథ బ్రాహ్మణం.


Saturday, June 12, 2021

అర్జునుని ధనుర్విద్యాపాటవం

 అర్జునుని ధనుర్విద్యాపాటవం




సాహితీమిత్రులారా!



అర్జునుని ధనుర్విద్యాపాటవము గురించి వేరు
చెప్పక్కరలేదు అదిలోక విదితమే. కాని కొన్నిటిని
ఇక్కడ చెప్పుకొంటున్నము చూడండి-

ఒకనాడు ద్రోణుడు గంగానదిలో స్నానం చేస్తున్నాడు.
అప్పుడొక మొసలి వచ్చి అతని తొడను పట్టుకొంది.
ద్రోణుడు ఎంత ప్రయత్నించినా అది అతన్ని విడువలేదు.
అప్పుడు కురుకుమారులు అందరు వచ్చి ఏంచేయటానికి
సాహసించక పోయారు గురువుగారికి నొప్పితగలకుండ
మొసలిని చంపడం ఎలాగో వారికి తెలియదు పైగా
అది నీటి అడుగున ఉంది. గురువుగారి తొడకే తగలవచ్చు
దాంతో వారికి ఏంచేయాలో తెలియక నిలబడిపోయారు.
కాని అర్జునుడు మాత్రం అలా ఉండలేదు.
వెంటనే ధనుస్సును ఎక్కుపెట్టి ఏడు బాణాలతో దాన్ని ముక్కలుచేసి
ద్రోణున్ని వదిలించాడు. ఇది అర్జునుని ధనుర్విద్యాపాటవాలను
తెలిపేవాటిలో ఒక సంఘటనమాత్రమే

ద్రౌపదీ స్వయంవరంలో మత్స్యయంత్రాన్ని
కొట్టడం సామాన్య విషయంకాదు.

ఖాండవదహనం నాడు  అగ్నిదేవుని
అగ్నిమాంద్యాన్ని తొలగించటానికి
ఖాండవాన్ని దహించటానికి సహకరించి
నిలబడగా ఇంద్రుడు తన మిత్రుడైన తక్షకుని
రక్షించటానికి వర్షాన్ని కురిపిస్తే అర్జునుడు
తన ధనుర్విద్యాకౌశలంతో బాణాలతోనే
ఛత్రాన్ని నిర్మించి  అగ్నిదేవుడు ఖాండవాన్ని
పూర్తిగా దహించేట్లుచేశాడు.

అరణ్యవాసకాలంలో దుర్యోధనుణ్ణి చిత్రసేనుడనే గంధర్వుడు
బంధించి అదృశ్యుడై ఆకాశానికి వెళ్ళినపుడు కూడ అర్జునుడు
తన శరపరంపరలను వదలి ఆకాశంలో ఒక చిక్కంలాగా కట్టి,
అతణ్ణి వెళ్ళకుండా చేస్తాడు.

Thursday, June 10, 2021

సన్యాసం అంటే ఏమిటి?

 సన్యాసం అంటే ఏమిటి?




సాహితీమిత్రులారా!



మన హిందూసమాజంలో సన్యాసి అనే పదం సుపరిచితమైనదే.
దీన్ని గురించి ఇంకెందుకు తెలుకోవడం అనే అనుమానం రావచ్చు.
కానీ మనకు తెలిసిన విషయం స్వల్పం. అందుకే మరికొంత 
తెలుసుకుందాని ఇక్కడ చర్చించడం జరుగుతోంది.

ఆశ్రమ ధర్మాల్లో సన్యాసం నాలుగవది. మొదటిది బ్రహ్మచర్యం,
రెండవది గృహస్థాశ్రమం, మూడవది వానప్రస్థం.
సన్యాస మనే ఈ పదాన్ని ఇంతకుపూర్వం సన్న్యాసం అని,
సంన్యాసం అని వాడేవాళ్ళు.
సన్యాసం అంటే వైరాగ్య భావనతోనో, అదే లక్ష్యంగానో 
సంసారిక జీవితాన్ని త్యజించివేయడం. వైరాగ్య తీవ్రతను బట్టి మంద వైరాగ్యం,
తీవ్ర వైరాగ్యం, తీవ్రతర వైరాగ్యం అని మూడు విధాలుగా చెబుతారు.
1. గృహసంబంధమైన సమస్యలను తట్టుకోలేక 
    సన్యసించటాన్ని మందవైరాగ్యం అంటారు. 
2. దారేషణ, పుత్రేషణ, ధనేషణ అనే ఈషణత్రయాన్ని వదలిన
    సన్యాసాన్ని తీవ్రవైరాగ్యం అంటారు.
3. కర్మకాండలలో చెప్పిన విధివిధానాలు ప్రయోజనరహితమని
    విడిచి పెట్టిన సన్యాసాన్ని తీవ్రతర వైరాగ్యమని అంటారు.

ఈ విభజన కాకుండా సన్యాస తీవ్రతను బట్టి మరి 
రెండు రకాల విభజన వుంది. అందులో నాలుగు విధాలని,
ఆరు విధాలని చెప్పబడుతున్నవి.
మొదట నాలుగు విధాలైన వాటిని గమనిస్తే-
1. కుటీచకం, 2. బహూదకం, 
3. హంస సన్యాసం, 4. పరమహంస సన్యాసం

తీవ్ర వైరాగ్యం వల్ల తీసుకునే సన్యాసాలు మొదటి రెండు సన్యాసాలు.
వాటిలో మొదటిది 1. కుటీచకం- 2. బహూదకం. 
తీవ్రతర వైరాగ్యం కలిగిన సన్యాసులు హంసలు, పరమహంసలు

సంచారం చేసే శక్తిలేని సన్యాసి ఊరివెలుపలో, ఏదైనా ఒక నదీతీరంలోనో మఠం ఏర్పరచుకొని, కాషాయవస్త్రాలు దండ కమండలలాలు ధరించి స్వయంగా ఆహారాన్ని సంపాదించుకునే
సన్యాసి కుటీచకుడు.

పుణ్యతీర్థాలను, పవిత్ర క్షేత్రాలను దర్శిస్తూ ఎక్కడా ఆరు రోజులకు
ఎక్కువ కాకుండా గడుపుతూ సంచారం చేస్తుండే సన్యాసి బహూదకుడు.

హంసలు ఆచార విహితమైన మార్గంలో సన్యాస వ్రతం కొనసాగిస్తారు.
పరమహంసలు బ్రహ్మజ్ఞానం సంపాదించాలనే జిజ్ఞాసతో తీవ్ర సాధన చేస్తుంటారు. ఒక జీవిత కాలం సాధనలో కృతకృత్యులు కాలేని
పరమహంసలు తిరిగి జన్మలు ఎత్తి సాధన కొనసాగించి గమ్యం చేరుతుంటారని ప్రతీతి.
రెండవ విధానంలో పైన చెప్పిన నాలుగు విధాలే కాకుండా మరో రెండు విధాలున్నాయి. తురీయాతీత, అవధూత అనే వ్యవస్థలు.

మరో విభజనప్రకారం 6 విధాలు ఇవే-
1. కర్మఫల సన్యాసం / కర్మసన్యాసం
2. వైరాగ్య సన్యాసం / జ్ఞాన సన్యాసం
3. ఆతుర సన్యాసం / క్రమ సన్యాసం
4. వివిదిషా సన్యాసం / విద్వత్సన్యాసం
5. కర్మైక దేశ సన్యాసం / పరమార్థ సన్యాసం
6. గౌణ సన్యాసం 
గౌణ సన్యాసంలో బ్రహ్మణేతరులు స్త్రీలు కూడ 
సన్యాసం తీసుకోవచ్చు. పురాణ కాలంలో 
బ్రహ్మణేతరులు సన్యాసం తీసుకోవడం ఉంది.
ఉదాహరణకు విదురుడు ఇలా సన్యాసం తీసుకొన్నవాడే.

Tuesday, June 8, 2021

వామాచారం అంటే ఏమిటి?

 వామాచారం అంటే ఏమిటి?




సాహితీమిత్రులారా!



మనం అన్నీ తెలుసుకోవాలి వాటిలో శ్రేష్ఠమైనదాన్నే పాటించాలి.
కొన్ని విషయాలడిగినపుడు అవి పాటించకపోయినా వాటిని గురించి
తెలుసుకోవడం తప్పుకాదుకదా ఎలాగంటే మనం త్రాగకపోయినా
మద్యంలోని రకాలు వింటున్నాం అవేమిటంటే మద్యమని 
తెలుసుకోగలుగుతున్నాము. అంతమాత్రంతో మనం త్రాగాలని
లేదుకదా. 

శ్రీవిద్యా ఉపాసకులు అనేకరకాల పద్ధతులతో పూజలు చేస్తుంటారు
వాటిలో సమయాచారం, దక్షిణాచారం, కౌళాచారం, వామాచారం
ఇలా చెప్పుకోవచ్చు. 

ఇక్కడ వామాచారం గురించిన విషయాలను 
క్లుప్తంగా తెలుసుకుందాం-

వామాచారం వేద విహితమైన మార్గాల ద్వారా కాక, అడ్డదారులలో
సిద్ధులను సంపాదించుకొనే విధానంగా పేరు తెచ్చుందని 
కొందరి అభిప్రాయం. సత్వరం ఫలితాలను కలుగుతాయని కొందరూ,
పంచమకారా(మద్యం, మత్స్యం, మాంసం, ముద్ర, మైథునం)ల
ఆకర్షణ వల్ల మరికొందరూ, వామాచారమార్గం పట్టారని ఒక భావన.
వామాచారం ఐదు విధాలని మేరుతంత్ర మనే గ్రంథం చెబుతున్నది.
దీనిలో మొదటిది కౌలం(కౌళం), రెండవది వామం, మూడవది 
చీనం(చీనక్రమం)(దీనిలో చీన, మహాచీన, దివ్యచీన అనే రకాలున్నాయి), 
నాలుగవది సిద్ధాంతం, ఐదవది శాంబరం(ఇది ఆటవికులలో ఎక్కువ 
ఆదరణ పొందింది).

కుల సంబంధమైనది కాబట్టి దీన్ని కౌలమంటారని నిర్వచనం.
తరతరాలుగా వచ్చే కొన్ని ఆచారాల వల్ల కూడ కౌలం అనే పేరు 
వచ్చిందని చెప్పవచ్చు. మద్యం, మత్స్యం, మాంసం, ముద్ర, మైథునం 
అనే పంచమకారాలను పాటిస్తారు. మనస్సు దేనివల్లతృప్తి పొందుతుందో, 
సుఖం కలుగుతుందో అదే దేవికి తృప్తిని కలిగిస్తుందని వామాచారపరుల భావన. 
బలులివ్వటం, తాగిన మైకంలో వివస్త్రలను అనుభవించటం లాంటివి ఈ పూజలో 
భాగమని అంటారు. మేరుతంత్రం ఈ మార్గాలను ఖండిస్తుంది. 
వామాచారంలో పశుభావం, వీరభావం, దివ్యభావం అనే దశలున్నాయి. 
సాధకుడు పశుభావంలో దైహిక సుఖ భోగాల స్ధయిని క్రమంగా దాటి సోహం భావదశకు చేరుకొంటాడని అంతర్యం.స సోహం భావన అంటే తానే బ్రబ్మననే జ్ఞానం కలగడం. పశుభావంలో శరీర శుద్ధి, మనశ్శుద్ధి, కలిగినపుడు గానీ వీరభావ దశ రాదు. అప్పుడు గురువు అవసరం కలుగుతుంది. తరువాత దశలో తానే బ్రబ్మమనే జ్ఞానం కలుగుతుంది. కాని, సాధనలో దైహిక సుఖాల సుఖాల దశ దాటడం కష్టం, అరుదు. అందువల్లనే ప్రామాణిక వేదాంత గ్రంథాలు వామాచారాన్ని ఖండిస్తాయి.

Sunday, June 6, 2021

ఏడువారాల నగలు అంటే ఏవి?

 ఏడువారాల నగలు అంటే ఏవి?




సాహితీమిత్రులారా!


స్త్రీలు ధరించే భూషణాలలో ఒక్కొక్కటి 7 రకాలుగా ఉన్నాయి.
వాటిని ఏడువారాల నగలంటారు. వాటిని వారాన్ని బట్టి ధరిస్తారు.
వీటిని గురించి మాంగల్యశాస్త్రం(స్వర్ణ శిల్పం)లో
కపిలవాయి లింగమూర్తిగారు చాల వివరంగా ఇచ్చారు.

ఆదివారం ధరించే నగలు -
ఆదివారానికి సూర్యుడు అధిపతి. ఆరోజు ఉదయం సూర్యహోర ఉంటుంది. సూర్యునికి ప్రియమైన వర్ణం సింధూరం. మాణిక్యం సూర్యునికి ప్రియమైన రత్నం కాని అది దొరకటం కష్టం. కావున ఎర్రని కత్నాలను పొదిగిన నగలను ధరించవచ్చు. సాధారణంగా తాటంకాలలో, పతకాలలో, ఉంగరాలలో ఎర్రని రాళ్లు పొదిగిన వాటిని ధరించవచ్చు  అలాగే రవ్వలుతాపని శుద్ధమైన బంగారం ఆభరణాలను కూడ ధరించవచ్చు.

సోమవారం ధరించే నగలు -
సోమవారానికి చంద్రుడు అధిపతి. ఆరోజు ఉదయాన్నే చంద్రహోర ఉంటుంది. ముత్యాలు చంద్రునికి ప్రియమైనవి. కావున ముత్యాల దండలు, వెండితీగలతో అల్లిన తావళాలు, శంఖం మరియు ముత్యపు చిప్పలతో చేసిన ఆభరణాలు, వెండి దండికడియాలు, ముంజేతి కడియాలు, ఉంగరాలు ధరించవచ్చు.

మంగళవారం ధరించే నగలు -
మంగళవారానికి కుజుడు(అంగారకుడు) అధిపతి. ఆరోజు ఉదయం కుజహోర ఉంటుంది. అంగారకునికి ముదురు ఎరుపురంగు ప్రియమైనది. పగడాలు అంగారకునికి ప్రియమైనవి. కావున మంగళవారంరోజున పగడాల దండలు ధరించాలి. పగడాలను చేకట్లలో పొదుగుతారు. కావున వాటిని ధరించవచ్చు. రాగితీగలతో అల్లిన తాళాలు, రాగికడియాలు, ఉంగరాలు ధరించవచ్చు.

బుధవారం ధరించే నగలు-
బుధవారాని బుధుడు అధిపతి. ఆరోజు ఉదయం బుధహోర ఉంటుంది. పచ్చలు బుధునికి ప్రియమైన రత్నం. పచ్చలలో, ఆకుపచ్చ, చిలుకపచ్చ అని భేదాలున్నాయి. వీటిలో ఏరంగైనా బుధవారం ధరించవచ్చు. పూర్వం పచ్చల దండలు ప్రసిద్ధి. పచ్చలు చెవులపోగులలోను, ముంజేతి కడియాలలోను పొదుగుతారు. కావున అవి ఉంటే వాటిని బుధవారం ధరించవచ్చు. వీటితోపాటు కంచు కడియాలు, ఉంగరాలు కంచుపూసల దండలు ధరించవచ్చు.

గురువారం ధరించే నగలు -
గురువారానికి బృహస్పతి అధిపతి. గురువారం ఉదయం గురుహోర ఉంటుంది.పుష్యరాగం గురునికి ప్రియమైన రత్నం. వీనిని కంకణాలలో, చెవికమ్మలలో కూడ పొదుగుతారు. కాబట్టి గురువారంనాడు యిత్తడి నగలు, ఉంగరాలు, వన్నె తక్కువలోని బంగారు నగలు ధరించవచ్చు.

శుక్రవారం ధరించే నగలు -
శుక్రవారానికి శుక్రుడు అధిపతి. ఆరోజు ఉదయం శుక్రహోర ఉంటుంది.శుక్రునికి వజ్రం ప్రియమైన రత్నం. వజ్రాలు తాటంకాలలోను, ముక్కుపుడకలలోను పొదుగుతారు. వజ్రం ఇతర ఆభరణాలలో దేనియందు పొదిగినా పొదకకున్నా చేతి ఉంగరాలలో మాత్రం తప్పక పొదుగుతారు. శుక్రవారంనాడు వాటిని ధరించవచ్చు. వాటితోపాటు తగరపు పూసలు, గజ్జెలు, తగరముపూసిన నగలు ధరించవచ్చు.

శనివారం ధరించే నగలు -
శనివారం శనైశ్చరుు అధిపతి. ఆరోజు ఉదయాన్నే శనిహోర ఉంటుంది. శనైశ్చరునికి నీలం ప్రియమైన రత్నం. నీలాలలో రంగును బట్టి నీలం, ఇంద్రనీలం అని రెండురకాలు. ఇంద్రనీలం అంటే బ్లూ, నీలమంటే బ్లాక్. శనివారం రోజున వీటిలో ఏదైనా ధరించవచ్చు.
నీలాలను పోగులు, ముంగరములు మొదలైత వానిలో పొదుగుతారు
ఇవికాక ఆరోజు స్టీలు ఉంగరాలు, గొలుసులు ధరించవచ్చు.