సాహిత్య సౌరభం

సాహిత్య సౌరభం

సాహితీమిత్రులారా!

గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులవారి 150వ జయంతి సందర్భముగా నిర్వహించిన 

నాట్స్ సాహిత్య సౌరభం వీక్షించండి

ఏవి తల్లీ!

ఏవి తల్లీ!

సాహితీమిత్రులారా!

ఖడ్గసృష్టి లో
శ్రీశ్రీ రాసిన
"ఏవి తల్లీ"
("THE SNOWS OF YESTER YEAR" )
 (ఇది F. Villon  అనుసరణ.)
అనే కవిత చూడండి.

చక్రవర్తి అశోకుడెచ్చట?
జగద్గురు శంకరుండెచ్చట?
ఏవి తల్లీ! నిరుడు కురిసిన
హిమ సమూహములు?

కాళిదాస మహా కవీంద్రుని 
కవన వాహినిలో కరంగిన
ఉజ్జయిని నేడెక్కడమ్మా
ఉంది? చూపించు?

షాజహాన్ అంత:పురములో
షట్పదీ శింజాన మెక్కడ!
ఝాన్సీ లక్ష్మీదేవి ఎక్కిన
సైంధవం నేడేది తల్లీ?

రుద్రమాంబా భద్రకాళీ
లోచనోజ్వల రోచులేవీ!
ఖడ్గతిక్కన కదనకాహళ
కహకహ ధ్వనులెక్కడమ్మా?

ఎక్కడమ్మా కృష్ణరాయని
బాహు జాగ్రద్బాడబగ్నులు?
బాలచంద్రుని బ్రహ్మనాయని
ప్రాణవాయువు లేవి తల్లీ?

జగద్గురువులు, చక్రవర్తులు, 
సత్కవీశులు, సైన్యనాధులు
మానవీరులగు మహారాజ్ఞులు
కానరారేమీ?

పసిడిరెక్కలు విసిరికాలం
పారిపోయిన జాడలోవీ?
ఏవి తల్లీ! నిరుడు కురిసిన
హిమ సమూహములు?

ఏల ప్రేమింతును?

ఏల ప్రేమింతును?

సాహితీమిత్రులారా!
దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రిగారు "కృష్ణపక్షము"లో

ప్రేమ గురించి రాస్తూ ..........
ఎందుకు ప్రేమిస్తానంటే?(ఏల ప్రేమింతును?)
-అని ఒక కవిత రాశాడు
చూడండి.

సౌరభము లేల చిమ్ము పుష్పవ్రజంబు?
చంద్రికల నేల వెదజల్లు చందమామ?
ఏల సలిలంబు పారు గాడ్పేల విసరు?
ఏల నా హృదయంబు ప్రేమించు నిన్ను?

మావిగున్న కొమ్మను మధుమాసవేళ
పల్లవము మెక్కి కోయిల పాడు టేల?
పరుల తనియించుటకొ? తన బాగు కొరకొ?
గాన మొనరింపక తన బ్రతుకు గడవ బోకొ?

ఇవన్నీ ఎంత సహజమో? 

నా ప్రేమ కూడా అంతే సహజం అని కదా!

గుట్టుగ జెప్పికొన్న పలుకుల్ బహిరంగములౌను వెంటనే

గుట్టుగ జెప్పికొన్న పలుకుల్ బహిరంగములౌను వెంటనే

సాహితీమిత్రులారా!

ఉత్పల సత్యనారాయణాచార్యులు గారు
"శివుడు పార్వతితో ఏకాంతంగా మాట్లాడే వీలులేదని" చెప్పే
ఈ పద్యం చూడండి.
ఎంత
చమత్కారంగా ఉందో!


జుట్టున గంగయున్ మరియు సోముడు మేల్కొని యుందు రక్కునన్
కట్టడి పాపరేడు, అలికంబున నగ్ని శివుండు పార్వతీ
పట్టపుదేవితో సరస భాషణ కేనియు నోచుకోడటే!
గుట్టుగ జెప్పికొన్న పలుకుల్ బహిరంగములౌను వెంటనే

(శివుడు, పార్వతి ఏకాంతంగా రహస్యంగా
మాట్లాడుకోవటానికి నోచుకోలేదట
ఎందుకంటే .........
తలమీద గంగ, చంద్రుడు, మెడలోపాము, నొసట అగ్ని
- ఇన్ని విడవనివి ఉంటే
ఇక గుట్టెక్కడ)

స్త్రీలకు జడ వెనకే ఎందుకుంటుంది?

స్త్రీలకు జడ వెనకే ఎందుకుంటుంది?

సాహితీమిత్రులారా!

ఒకసారి తిరుపతివేంకటకవు చేత అవధానం చేయించిన గద్వాల రాజావారు
స్త్రీలకు రతిక్రీడకు ఉపకరించే భాగాలన్నీ ముందుభాగంలో ఉండి
ఒక్క జడమాత్రం వెనుకవైపు ఉండటంలోని విశేషము ఏమిటని అడిగారు.
దానికి జంటకవులు ఇచ్చిన
పద్యోత్తరం చూడండి.

పురుషాయితమొనర్చు పూబోడి కటిమీద నాట్యమ్ము సలుపు పుణ్యమ్ము కొరకొ
ఘననితంబస్థలంబను పెన్నిధానంబు బహు భద్రముగను కాపాడుకొరకొ
తానాశ్రయించు కాంతకు వెన్కభాగమ్ము ననుగూడ సౌందర్యమునుపు కొరకొ
పదిమంది దృష్టులు పడి కంటకమంచు నూహించి కనపడకుండు కొరకొ
వేణి కాంతల వెన్నంటి వ్రేలుచుండె
లేక యుండిన విధువనలీల కుపచ
రించునంగమ్ము లెదుటనే నంచునించ 
దానికట్లుండ నే యుపద్రవము వచ్చె?

(స్త్రీలు పురుషాయితం చేసేప్పుడు నడుముమీద నాట్యం చేయటానికొ,
పిరుదువనే  నిధులను కాపాడటానికి నాగుబాము వలె ఉండటానికో,
తానాశ్రయించిన స్త్రీ వెనుకవైపుకూడా సౌందర్యాన్ని ఉంచటానికో,
ఎదురుగా ఉంటే దృష్టిదోషం తగులుతుందనో, వేణి వెనుకవైపున ఉన్నది.)

ఎదుటన్ వర్తిలునట్టి అంగముల కెంతేనిన్ నఖాదిక్షతా
పద పల్మారును గల్గు సంగతిని తా ప్రత్యక్షమున్ జూచి నె
మ్మదిలో భీతిలి చాటు చోటనుచు సంభావించి వెన్నంటుచున్
పొదలన్ బోలును వేణి లేకునికి దాముందుండ కట్లుండున్?

(ఎదురుగా ఉన్న అవయవాలన్నిటికి దెబ్బలే,
నఖక్షతాలు, దంతక్షతాలు మొదలైనవి.
వాటిని చూస్తూ భయపడి ముందుంటే ఇటువంటి
పోటుల కోర్చుకోవాల్నే అని వెనుక చేరి ఉంటుంది వేణి.)
- అని సెలవిచ్చారు
వేంకటకవులు.

చీకుముల్లు

చీకుముల్లు

సాహితీమిత్రులారా!

తిరుపతి వేంకటకవులలో ఒకరైన వేంకటశాస్త్రిగారు
 చీకుముల్లుమీద చెప్పిన పద్యం.
వేమవరం అవధానంలో ఒక పృచ్ఛకుడు
చీకుముల్లు పై పద్యం చెప్పమనగా
ఈ పద్యం చెప్పారు.

నిన్ను గాల్చిన గాని నీ బుద్ధి మానవే ఛీ! యేమందునే చీకుముల్ల!
దొంగ రీతిని దూరి దొరక కుందవు గదే ఛీ! యేమ నందునే చీకుముల్ల!
పొర లోపలం జేరి పోటు గూర్చెదు గదే ఛీ! యేమ నందునే చీకుముల్ల!
పద మాశ్రయించియు బాధ పెట్టెదు గదే ఛీ! యేమనందునే చీకుముల్ల!
నిన్ను మర్యాదగా జూచు నేని యెట్టి
దట్టు డేనియు నీదు కోతలకులోగు
చెప్పు దెబ్బకు తప్ప నీ చెడ్డ గుణము
చీకదు సుమీ! యిసీ! యిసీ! చీకుముల్ల!

(అప్పుడే వేదికమీది శాస్త్రిగారు లఘుశంకకు పోయి కుంటుకుంటూ......
 వచ్చిన సందర్భములోనే పృచ్ఛకుడు
చీకుముల్లు పై పద్యం అడగడంతో
అడిగినవారికి -  చీకుముల్లుకు
అన్యాపదేశంగా వాయించేశారు.)

కవితా లక్షణం

కవితా లక్షణం

సాహితీమిత్రులారా!
విద్యా వివాదానికై విజయనగరానికి వెళ్ళినపుడు
అక్కడి ముమ్మకవితో శ్రీనాథుడు చెప్పిన పద్యంలో
ఒక గొప్ప విశేషముంది. ఆ పద్యం.......

పంపా విరూపాక్ష బహుజటాజూటికా రగ్వ ధప్రసవ సౌరభ్యములకు
తుంగభద్రా సముత్తుంగ వీచీఘటా గంభీర ఘుమఘుమారంభములకు
కర్ణటకామినీ కర్ణహాటక రత్న తాటంక యుగధాళధళ్యములకు
కళసాపుర ప్రాంత కదళీ వనాంతర ద్రాక్షాలతా ఫల స్తబకములకు
నిర్ణిబంధ నిబంధమై నెనయు కవిత తెలుగునను సంస్కృతంబున బలుక నేర్తు
ప్రౌఢ దేవేంద్రరాయ భూపాల వరుని సమ్ముఖంబున దయజూడు ముమ్మసుకవి

పై పద్యంలో పంపా విరూపాక్షుని జటలలో అలంకరించే రేలపూల వాసనలూ,
తుంగభద్రానదిలోని ఎత్తైన అలల ఘుంఘుమ నాదాలూ,
కన్నడ కామినుల చెవుల కమ్మల్లోని రత్నాల ధళధళలు,
కళసాపుర ప్రాంతంలోని అరటి తోటల్లోని ద్రాక్షపళ్ళ రుచులు
తన కవిత్వంలో ఉంటాయని
శ్రీనాథుడు ముమ్మకవికి చెప్పి
దయచేసి తనను ప్రౌఢదేవరాయల సమ్ముఖానికి
తీసుకు వెళ్ళమని చెప్పాడు.

అంటే మనం గమనించాల్సినది
కవిత్వానికి - తావి(వాసన), నాదం(శబ్దం), కాంతి, రుచి ఉంటాయని.
కవిత్వానికి ఇంత గొప్ప లక్షణాలుంటాయని -
చెప్పినకవి బహుశా శ్రీనాథుడేనేమో!