చంద్రుని విడిచి నిన్ను పట్టుకుంటాడు
సాహితీమిత్రులారా!
నాయిక విరహం చూస్తూనే ఉంటాము
నాయక విరహం ఎలాఉంటుందో
శృంగారతిలకంలోని
ఈ శ్లోకం చెబుతుంది
చూడండి-
ఝటితి ప్రవిశ గేహే మా బహిస్తిష్ఠ కాన్తే
గ్రహణ సమయవేలా వర్తతే శీతరశ్మే:
తవముఖ మకలంకం వీక్ష్య నూనం స రాహు
ర్గ్రసతి తవ ముఖేందుం పూర్ణచంద్రం విహాయ
ఇది మేళ్ళచెర్వు భానుప్రసాదరావుగారి వ్యాఖ్య-
గ్రహణసమయంలో ఇంటిముంగిట్లో కూర్చున్న
నవవధువును లోనికి రమ్మని పిలుస్తున్నాడు ప్రియుడు.
వచ్చి కౌగిట్లో కరిగిపొమ్మంటున్నాడు
తొందర చేస్తున్నాడు.
ఇది రసధ్వనితో కూడిన నాయక విరహం-
ఓ చంద్రముఖీ! ఇలా బయట కూర్చోకు.
చటుక్కున లోపలికిరా! ప్రమాదం పొంచి ఉంది.
దుష్టుడు రాహువు వస్తాడు
అందుచేత లోనికిరా!
రాకుంటే ఆ పాడు రాహువు
ఈ పున్నమినాటి సకలంక చంద్రుని
వదలి మచ్చలేని నీముఖచంద్రబిబాన్ని
చూచి పరవశించి ఒడిసి
పడతాడు జాగ్రత్త లోనికిరా! - అని శ్లోక భావం.
అసలు విషయం-
భార్య ముఖబింబం చంద్రునికన్న మనోజ్ఞంగా ఉన్నది. చంద్రకిరణాలు
అతన్ని ఒకచోట నిలువనీయడంలేదు. దానికితోడు ఆ వెన్నెల రాత్రిలో
ఆ రతిరూప సుందరికి ఎవరైనా వలపులవల విసరుతారేమోనని భయం.
భార్యా రక్షణ భర్త కర్తవ్యంకదా మరి అందుకే ఆమె త్వరగాలోనికి వస్తే
తానే రాహువై తన బాహువుతో ఆమెలోని అణువణువూ ఆక్రమించాలని
మధురబాధను రగిలించాలని ఆత్రుత. లోపలికి తోందరగా రాకుంటే
తన దుడుకుతనం బయటపడుతుందని అతని బెంగ. ప్రియా విరహం
క్షణమొక యుగం కదా రాత్రి సుఖానికి సఖి అభీష్టాన్ని దేశకాల
విశేషాలను గుర్తించి వర్తించటం రసజ్ఞుని లక్షణం.
