Monday, November 20, 2017

కర్కట వ్రణములు ( Cancers )


కర్కట వ్రణములు ( Cancers )




సాహితీమిత్రులారా!
క్యాన్సర్స్ గురించి డా.గన్నవరపు నరసింహమూర్తిగారు కూర్చిన వ్యాసం
ఇక్కడ ఇవ్వబడింది చదవండి-శరీరానికి కలిగే రుగ్మతలలో కొత్త పెరుగుదలలకు ( Growths ) ప్రాముఖ్యత ఉన్నది. ఈ పెరుగుదలలు నెమ్మదిగా పెరిగే నిరపాయకరమైనవి( Benign tumors ) కావచ్చును. త్వరితముగా పెరిగి పరిసర కణజాలములోనికి మూలములతో ఎండ్రకాయల వలె చొచ్చుకుపోయే ప్రమాదకరమైన కర్కటవ్రణములు ( Malignant tumors ) కావచ్చును. ఇవి కాన్సరులుగా అందుకే ప్రాచుర్యములో ఉన్నాయి. ఈ పెరుగుదలలు పుట్టల వలె పెరుగుట వలన వీటిని పుట్టకురుపులని కూడా అంటారు.
కణముల జన్యువులలో మార్పు జరుగుటవలన (Genetic Mutations ) ఆ కణములు అతిత్వరగా పెరుగుతూ, అతిత్వరగా విభజన చెందుట వలన ఈ పెరుగుదలలు పొడచూపుతాయి. కర్కటవ్రణములలో కణములు పూర్తిగా ఆయా అవయవ కణజాలములలోని కణముల వలె పరిపక్వత నొందవు. అందుచే అవి ఆ అవయవాల కణములను పోలి ఉండవు. ఈ కణాలలో న్యూక్లియస్ పరిమాణము హెచ్చుగా ఉండి, సైటోప్లాజము పరిమాణము తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ కణాల మధ్య సంధానము కూడా తక్కువగా ఉంటుంది. పరిపక్వత పొందకపోవుటచే ఈ కణాలు ఆ యా అవయవ ధర్మాలను నిర్వర్తించవు.
ఈ కణ బీజములు లింఫు నాళముల ద్వారా లింఫు గ్రంధులకు , రక్తనాళముల ద్వారా యితర అవయవములకు వ్యాప్తి చెందగలవు. ఈ కర్కటవ్రణాలు త్వరగా పెరుగుతూ పోషక పదార్థాలను విరివిగా సంగ్రహించుట వలన , ఈ వ్రణములనుంచి విడుదల అయ్యే రసాయినక పదార్థముల వలన ఆకలి క్షీణించుట చేత బరువు తగ్గి దేహక్షీణత కలుగుతుంది. ఇతర అవయవాలకు వ్యాప్తి చెంది ఆ అవయవ ధర్మాలకు ప్రతిబంధకము కూడా కలుగ జేస్తాయి. ఈ పుట్టకురుపులు చివరి దశలలో ఉన్నప్పుడు శరీరపు వ్యాధి నిరోధక శక్తి తగ్గి సూక్ష్మాంగజీవుల వలన వివిధ రోగములు కూడా కలుగ వచ్చును
కర్కట వ్రణములు కలుగడానికి కారణము కణముల జన్యువులలో మార్పు రావటమే కదా! ఈ జన్యువ్యత్యాసము తొంబయి శాతము , కణముల పరిసరముల ప్రభావము వలన జరిగితే ఒక పదిశాతము వరకు తల్లిదండ్రుల నుంచి సంక్రమించే జన్యువుల వలన కలుగుతాయి. వృద్ధాప్యములో శరీరపు వ్యాధినిరోధక శక్తి తగ్గి అసాధారణ కణములు తొలగింపబడకపోవుట వలన ఆ కణాలు పెరుగుట వలన ఆ పెరుగుదలలు పొడచూపుతాయి. పొగత్రాగుట, యితర విధాల పొగాకు వినియోగము, ఊబకాయము, వ్యాయామ లోపము, సూక్ష్మజీవులు కలిగించే వ్యాధులు, ఆహారపుటలవాట్లు, వాతవరణకాలుష్యము ,రేడియోధార్మిక కిరణాల వంటి భౌతిక కారణాలు అవయవాల కణములను ప్రభావితము చేస్తాయి.
పొగత్రాగడము, పొగాకు వినియోగములు 25 శాతపు పుట్టకురుపులకు కారణము. తొంబై శాతపు శ్వాసకోశ కర్కటవ్రణములు పొగత్రాగే వారిలోనే సంభవిస్తాయి. మూత్రాశయపు కాన్సరులు ( Urinary bladder cancers ), మూత్రపిండముల కర్కటవ్రణములు ( Kidney cancers), స్వరపేటికలో వచ్చే కర్కటవ్రణములు ( Laryngeal cancers ) అధికశాతములో పొగత్రాగే వారిలోనే కలుగుతాయి. జీర్ణాశయము ( Stomach ), క్లోమము ( Pancreas ), కంఠము, అన్ననాళములలో పుట్టే పుట్టకురుపులు పొగత్రాగే వారిలోనే ఎక్కువ. పొగాకులలో నైట్రోసమైన్లు ( Nitrosamines ), పోలీసైక్లిక్ హైడ్రోకార్బనులు ( Polycyclic Hydrocarbons) అనే కర్కటవ్రణజనకములు ( Carcinogens) ఉంటాయి. పొగాకు నమిలే వారిలోను, పోకచెక్కలు విరివిగా నమిలే వారిలోను నోటిలో కాన్సరులు ఎక్కువగా వస్తాయి. కాలుతున్న అంచు నోటిలో పెట్టి చుట్టలు కాల్చే వారిలో ( విశాఖ, శ్రీకాకోళపు ప్రాంతాలలో యీ అడ్డపొగ అలవాటు ఉన్నది. ) అంగుట్లో కర్కటవ్రణములు రావచ్చును. జపాను దేశములో జీర్ణాశయపు పుట్టకురుపులు ఎక్కువయితే అమెరికాలో పెద్దప్రేవుల పుట్టకురుపులు ఎక్కువ. నా ఆత్మీయులలోను, నెయ్యులలోను పెద్దప్రేవుల కర్కటవ్రణములు చూసాక భారతీయులలో అంతా అనుకునే కంటె ఎక్కువ మందికే బృహదంత్ర కర్కటవ్రణములు Colon Cancers ) కలుగ వచ్చునేమో ననే సందిగ్ధము నాకు కలుగుతున్నది.
అతినీలలోహిత కిరణాల ( Ultraviolet rays ) వలన చర్మపు పుట్టకురుపులు, మెలనోమాలు ( Melanomas)కలుగుతాయి. రేడియో ధార్మిక కిరణాలకు ( Radio active rays ) లోనైతే పుట్టకురుపులు రావచ్చు.
ఱాతినార ( Asbestos )వాడే పరిశ్రమల్లో పనిచేసే వారికి శ్వాసకోశపుపొరలో ( Pleura ) మీసోథీలియోమా ( Mesothelioma) అనే కాన్సరు కలిగే అవకాశ మెక్కువ.
హ్యూమన్ పాపిల్లోమా వైరస్ ( Human Papilloma Virus ) వలన గర్భాశయ ముఖములలో పుట్టకురుపులు ( Uterine Cervical Cancers ) కలుగుతాయి. హెపటైటిస్ బి, హెపటైటిస్ సి వలన కాలేయపు పుట్టకురుపులు కలుగవచ్చును. హెలికోబాక్టర్ పైలొరై ( Heliocobacter pylori )అనే సూక్ష్మజీవుల వలన జీర్ణాశయపు ( Gastric) కాన్సరులు కలుగుతాయి.
వంశపారంపర్యము వలన మూడు నుంచి పది శాతపు కర్కటవ్రణములు సంభవిస్తాయి. జన్యువైపరీత్యములతో బి ఆర్ సి ఎ 1 , 2 ( BRCA 1 BRCA 2 ) జన్యువులు వంశానుగతముగా వస్తే రొమ్ము కాన్సరులు వచ్చే అవకాశములు ఎక్కువ.
కర్కటవ్రణములు ప్రమాదకరమైన వ్యాధులు. వాటిని కనుగొన్న సమయానికి అవి సుదూరవ్యాప్తి పొందకపోతే అవి చికిత్సకు లొంగే అవకాశాలు ఉంటాయి. వివిధావయవాలకు వ్యాప్తి చెందిన పుట్టకురుపులను పూర్తిగా నయము చేయుట కుదరక పోవచ్చును. ఆ స్థితులలో వైద్యులు ఉపశమన చికిత్సలే చేయగలుగుతారు. శస్త్రచికిత్స, రేడియోధార్మిక కిరణ ప్రసరణ చికిత్సలు ( Radiation therapy ) రసాయినకౌషధ చికిత్సలు ( Chemotherapy ) , ప్రతిరక్షణ చికిత్స ( Immunotherapy)లను వ్యాధి నివారణకు, ఉపశమన చికిత్సలకు వాడుతారు.
కాన్సరు వ్యాధిని సంపూర్ణముగా నయము చెయ్యాలంటే తొలిదశలలోనే వ్యాధిని పసిగట్టాలి. అంతే కాక కర్కటవ్రణములు రాకుండా జాగ్రత్తపడాలి.
కాన్సరు వ్యాధి నివారణ :
పొగ త్రాగడము, పొగాకు నములుట, హెచ్చుగా పోక చెక్కలు నమలుట జర్దాకిళ్ళీ వంటి వాడుకలు లేకుండా చూసుకోవాలి. సారాయి వినియోగమును చాలా అదుపులో ఉంచుకోవాలి. హ్యూమన్ పాపిల్లోమేటస్ వైరస్ వ్యాధులు రాకుండా పిన్నవయస్సులోనే H.P.V టీకాలు (Vaccine) వేయించాలి. మితాహారము, శరీరపు బరువును అదుపులో ఉంచడము, శారీరకవ్యాయామము, కాయగూరలు, పళ్ళు , పూర్ణధాన్యముల వినియోగము పుట్టకురుపులను నివారించుటకు తోడ్పడుతాయి. హెపటైటిస్ బి సోకకుండా టీకాలు వేయించుకొనుట, హెపటైటిస్ సి రాకుండా తగిన జాగ్రత్తలలో ఉండుట రేడియోధార్మిక కిరణాలకు గురి కాకుండా వీలయినంత చూసుకొనుట కర్కటవ్రణములను నివారించుటకు తోడ్పడుతాయి.
పుట్టకురుపులు త్వరితముగా కనుగొని వాటికి సత్వర చికిత్స చేయడము వలన వాటిని నయము చేసే అవకాశ మున్నది. ఎవరికి వారు వారి శరీరమును శోధన చేసుకునుట వలన కొన్ని కాన్సరులను త్వరగా గుర్తించ వచ్చును. దేహమును , చర్మమును పరీక్షించుకొంటే చర్మముపై కలిగే వ్రణములు కనిపిస్తాయి. అసాధారణపు పుట్టుమచ్చలు కలిగినా , ఉన్న పుట్టుమచ్చలు పెరిగినా, లేక వాటి వర్ణములో మార్పులు జరిగినా , లేక వాటి వలన దురద, నొప్పి వంటి లక్షణములు పొడచూపినా, లేక వాటి చుట్టూ వలయములు ఏర్పడినా, మరే మార్పులు కలిగినా వైద్యులను సంప్రదించి, వాటిని శస్త్రచికిత్సచే తొలగించుకొని వాటికి కణపరీక్ష ( Biopsy ) చేయించుకోవాలి. స్త్రీలు కనీసము నెలకొకసారైనా వారి రొమ్ములను పరీక్షించుకోవాలి. అనుమానాస్పదమైన పెరుగుదలలు కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించి, పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. స్తనచిత్రీకరణలు ( Mammograms) రొమ్ము కాన్సరులను సత్వరముగ కనుగొనుటకు తోడ్పడుతాయి. నలభై నుంచి డెబ్భై సంవత్సరములలో ఉన్న స్త్రీలకీ పరీక్షలు ప్రతి రెండు లేక మూడు సంవత్సరములకొక పర్యాయము వైద్యులు సూచిస్తారు.
గర్భాశయముఖ కర్కటవ్రణములు కొన్ని హ్యూమన్ పాపిల్లోమేటస్ వైరసుల ( Human papilloma viruses) వలన కలుగుతాయి. హెచ్.పి.వి ( HPV Vaccine ) టీకాలను పిల్లలకు వేసి ఈ పుట్టకురుపులను నివారించ గలము. ఇరవై సంవత్సరాల నుంచి అరవైఐదు సంవత్సరముల లోని స్త్రీలలో గర్భాశయ ముఖము నుంచి పాప్ స్మియర్ వలన గ్రహించిన కణపరీక్షలను ( Pap Smears ) వైద్యులు సిఫారసు చేస్తారు. ఈ పరీక్షలు కర్కటవ్రణములను తొలిదశలలో కనుగొందుకు ఉపయోగపడుతాయి.
ఉత్తర అమెరికా ఖండములో వైద్యులు ఏభై సంవత్సరములు నిండిన వారికి బృహదంత్ర అంతర్దర్శన పరీక్షలను ( Colonoscopies) ప్రతి ఐదు పది సంవత్సరములకు ఒకసారి సూచిస్తారు. ఈ పరీక్షలు చేసినప్పుడు పాలిప్స్ ( Polyps) అనే అంగుష్టాకారపు కంతులు కనిపిస్తే వాటిని సమూలముగా విద్యుద్దహనప్రక్రియచే ( Electro cauterization ) తొలగించి కణపరీక్షకు పంపిస్తారు. ఈ కంతులు తొలిదశలలో నిరపాయకరమైనా తరువాత అపాయకరమైన కాన్సరులుగా పరిణామము చెందవచ్చు. ఈ నిరపాయకరమైన ఆంత్రపు పెరుగుదలలను తొలగించుటచే వైద్యులు అపాయకరమైన కర్కటవ్రణములను నివారించ గలుగుతారు. తొలిదశలలో కనుక్కో బడిన బృహదాంత్ర కర్కటవ్రణములు ( Colon cancers ) చికిత్సలకు సాధారణముగా లొంగుతాయి. భారతదేశములో యీ కొలొనోస్కోపులు శోధన పరీక్షలుగా ప్రాచుర్యము పొందినట్లు లేదు. దీర్ఘకాలిక పరిశోధనలు చేస్తే వీటి ఉపయుక్తత తెలిసే అవకాశము ఉంది.
పొగత్రాగే వారిలో తరచు శ్వాసకోశపు చిత్రాలు తీస్తే శ్వాసకోశపు కర్కటవ్రణములను తొలిదశలలో కనుక్కొనే అవకాశము కొంత ఉండవచ్చును. సంవత్సరానికో సారి కాట్ స్కాన్ ( Low dose Computerized Axial Tomography Scan ) చేస్తే యీ కాన్సరులను త్వరగా కనుక్కొనే అవకాశము పెరుగుతుంది. కాని చాలా మందిలో శ్వాసకోశపు కర్కటవ్రణాలు ( Lung Cancers) బయటపడేటప్పటికే అవి వ్యాప్తి చెంది ఉంటాయి. ఒక పదిహైను శాతము మందిలో శస్త్రచికిత్సకు అవకాశము ఉండవచ్చు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో తొలిదశలలో కనుక్కోబడక పోవుటచే నయమయే శ్వాసకోశపు కాన్సరులు చాలా తక్కువ ఉంటాయి.
రక్తములో ఉన్న ప్రాష్టేట్ స్పెసిఫిక్ ఏంటిజెన్ ( Prostate Specific Antigen ) పరీక్ష ప్రతి రెండు సంవత్సరములకు 55 - 69 సంవత్సరముల వయస్సులో ఉన్న పురుషులలో చేస్తే ప్రాష్టేట్ కర్కటవ్రణములను ( Prostatic Cancers) సకాలములో గుర్తించ వచ్చును.చాలా మందిలో ప్రాష్ట్రేట్ కాన్సరులు నెమ్మదిగా పెరుగుటచే పెక్కుశాతము మంది చికిత్స లేకపోయినా ఎక్కువ సంవత్సరాలు బ్రతికే అవకాశమున్నది. P.S.A పరీక్షలతో సత్వరముగా కనుక్కొని చికిత్స చేస్తే మరింత ప్రయోజనము చేకూర వచ్చును.
కర్కట వ్రణములు ఆరంభదశలో ఉన్నపుడు యే బాధా కలిగించక పోవచ్చును. అవి పెరుగుతున్న గొలది వివిధ లక్షణాలు పొడచూపుతాయి. సాధారణముగా అవి ఏ అవయవాలలో ఉంటాయో ఆ అవయవాలకు సంబంధించిన లక్షణాలు కలుగుతాయి. ఆకలి తగ్గుట , బరువు తగ్గుట , కర్కటవ్రణ లక్షణాలు. ఏ అవయవ సంబంధమైన వ్యాధి లక్షణాలు కనిపించినా తగిన శోధన పరీక్షలు చేయుట వలన అవి ప్రస్ఫుట మవ వచ్చును. రక్త పరీక్షలు, ఎక్స్ రేలు, కాట్ స్కానులు, అల్ట్రాసోనోగ్రాములు, ఎం.ఆర్.ఐ స్కానులు, పెట్స్కానులు, కొలొనోస్కోపి , గాస్ట్రోస్కోపి, బ్రాంఖోస్కొపీలు , కర్కటవ్రణములను కనుగొనుటకు ఉపయోగ పడుతాయి.
వ్రణములు, కనుక్కొన్నాక వాటినుంచి కణపరీక్షలు ( Biopsies) చేసి వ్యాధిని నిర్ణయిస్తారు. వివిధ పరీక్షలతో ఈ కర్కట వ్రణములు యితర అవయవములకు వ్యాపించాయో లేదో నిర్ణయించి తగిన చికిత్సలు చేస్తారు.
మిగిలిన వైజ్ఞానిక శాస్త్రాల ఆలంబనముగా వైద్యశాస్త్రము అభివృద్ధి చెందుతుంది. ప్రపంచ మంతటా వైజ్ఞానిక పరిశోధకులు విజ్ఞానశాస్త్రపు టభివృద్ధికి అహర్నిశలు కృషి చేస్తూనే ఉన్నారు. ఆరంభదశలో కనుగొనబడిన కాన్సరులు చికిత్సకు లొంగే అవకాశమున్నది. అంత్యదశలలో కనుగొన్న కర్కటవ్రణములకు సంపూర్ణచికిత్సలు సాధ్యము కావు. అటువంటి పరిస్థితులలో ఉపశమన చికిత్సలకే అవకాశ ముంటుంది.

( తెలుగుతల్లి కెనడా లో ప్రచురించబడిన వ్యాసము )

Sunday, November 19, 2017

కోణార్కలోని సూర్యదేవాలయం


కోణార్కలోని సూర్యదేవాలయం




సాహితీమిత్రులారా!

మన దేశంలోని ఒరిస్సా రాష్ట్రంలో
కోణార్క అనే చోట ఉన్న సూర్యదేవాలయాన్ని
గురించి ,రథ చక్రం ద్వారా సమయం
ఎలా కనుక్కోవచ్చో చూడండి
ఈ వీడియోలో -


Saturday, November 18, 2017

మిస్టరి ఆఫ్ దీస్ టెంపుల్స్


మిస్టరి ఆఫ్ దీస్ టెంపుల్స్



సాహితీమిత్రులారా!

ఈ వీడియో చూడండి-
ఈ దేవాలయాలన్నీ ఒకే నిలువురేఖలో ఉన్నాయి
ఎంత చిత్రంగా నిర్మించారో మనవారు

గజల్


గజల్



సాహితీమిత్రులారా!


దాశరథి కృష్ణమాచార్యులుగారు
గజల్ ను గురించి వ్రాసిన గజల్
చూడండి-

రమ్మంటే చాలు గానీ రాజ్యాలు విడిచిరానా
నీచిన్ని నవ్వుకోసం స్వరా్గలు గడిచి రానా

ఏడేడు సాగరాలు ఎన్నెన్నొ పర్వతాలు
ఎంతెంత దూరమైనా బ్రతుకంత నడిచి రానా

కనులందు మంచులాగా కలలన్ని కరిగిపోగా
కావేరి వోలె పొంగే కన్నీరు తుడిచి రానా

నీవున్న మేడ గదిలో నను చేరనీయరేమో
జలతారు చీర కట్టి సిగపూలు ముడిచి రానా

పగబూని కరకువారు బంధించి ఉంచినారు
ఏనాటికైనగానీ ఈ గోడ పొడిచి రానా

                                                         (సాఖీనామా లోనిది ఈ గజల్)

Friday, November 17, 2017

ఎన్నో రాత్రులు శ్మశానాల్లో గడిపాను


ఎన్నో రాత్రులు శ్మశానాల్లో గడిపాను




సాహితీమిత్రులారా!

భర్తృహరి వైరాగ్యశతకంలోని
ఈ శ్లోకాన్ని చూడండి-

ఉత్ఖాతం నిధిశఙ్కయా క్షితితలం, ధ్మాతా గిరేర్ధాతవో,
విస్తీర్ణస్సరితాంపతి, ర్నృపతయో యత్నేన సంతోషితాః,
మన్త్రారాధనతత్పరేణ మనసా నీతాః శ్మశానే నిశాః,
ప్రాప్తః కాణవ రాటకో పి న మయా తృష్ణే! సకామా భవ

నిధి నిక్షేపాలు పూర్వులెవరో దాచి ఉంచుతారని విని ఆశగా
నేల చెడత్రవ్వాను. బంగారం మీది వ్యామోహంతో కొండలమీద
లభ్యమయ్యో మణిశిలవంటి ధాతువుల్ని కరిగించాను. ఎక్కడో
దూరదేశాల్లో సంపదలున్నాయని ఆత్రంగా సముద్రాలమీదికి
ప్రయాసతో ప్రయాణించి, రాజులకొలువు చేసి వార్నికనిపెట్టి సదా
ఇష్టుడిగా మెలిగాను. మంత్రాలతో ఎక్కడెక్కడి ఐశ్వర్యాలూ
వశమౌతాయని ఆశించి రాత్రులెన్నో శ్మశానాల్లో గడిపాను.
ఏదీ గుడ్డిగవ్వయినా లభించిందా ఈ తపన ఇక చాల్లే - అని భావం

Wednesday, November 15, 2017

అధిక్షేపము - కవితా నిక్షేపము


అధిక్షేపము - కవితా నిక్షేపము




సాహితీమిత్రులారా!
ఇది మన దాశరథి కృష్ణమాచార్య
ఆలోచనా లోచనాలు - నుండి

ఫారసీక కవులలో మరపురానివాడు ఫిరదౌసీ.
ఇతడు క్రీ.శ. పదవ శతాబ్దివాడు. ఇతని పూర్తి పేరు
అబుల్ ఖాసిం హసన్ ఫిరదౌసీ. అరవైవేల పద్యాలుగల
షానామా అనేది ఇతని మహాకావ్యం. పర్షియన్ రాజు ఇతిహాసం.
అమరమైన ఈ కావ్యం విలువ తెలుసుకోలేని ఆనాటి రాజు
సుల్తాన్ మహమూద్ - ఫిరదౌసీని అవమానించాడు.
ఆ అవమానం కవిని కవ్వించింది. అధిక్షేప కావ్య రచనకు
ఉపక్రమింపచేసింది. అందులోని ఒక భాగమే
ఈ కవిత -

కాలగర్భాన చనిన భూపాలకులను
కలముతో బ్రతికించిన కవినినేను,
ఏసువలె నేను వారి పేరెత్తి పిలువ
తమ సమాధుల వెడలిరి ధరణిపతులు

వాత హతికిని కాలప్రవాహమునకు,
అగ్ని, వర్షపాతమునకు భగ్నములగు
సౌధములను నిర్మించు రాజన్యుతోడ
కావ్య నిర్మాత ని పోల్చగా తరంబె

నా మహాకావ్య సౌధ శృంగములపైన
గాలికి వానకును అధికారమేది
కాలమును కట్టి పడవేయ గలుగు శక్తి
నా కలాన కొసంగి యున్నాడు ప్రభువు.

రాజులో నుదాత్తత లేనిరోజు వచ్చె
స్వామిలోన నౌదార్యమ్ము చచ్చిపోయె
మౌక్తికమ్ము నొసగలేని శుక్కిలోన
శూన్యమేగాని, కనిపించు నన్యమెట్లు

ముండ్ల తీవెకు ద్రాక్షలు మొలుచునొక్కొ
జముడు పొదలోన పండునే జామపండ్లు
నాక వన వాటికలలోన నాటగానె
పాప భూరుహములు పుణ్యఫలము లిడునె

పరిమళ ద్రవ్యముల నమ్మువాని చేర
పరిమళమ్మంటి తీరు వస్త్రములకు,
బొగ్గలమ్మెడి వానితో పొందుసేయ
వలనముల నిండ నిండును మసియొకంటె

చిరుతపులి మచ్చ లెవ్వరు చెఱుప గలరు
ఏన్గు నెవ్వరు తెలుపు గావింపగలరు
క్షుద్రుడగు వాని గుండెల ముద్రవడిన
హీనతను మాపజాలు టెవ్వాని తరము

పులిని నను నీవు మేకగా తలచినావు
ఏనుగులతోడ తొక్కింపనెంచినావు
జ్ఞానకాంతుల వెదజల్లజాలు నేను
మానవున కెవ్వనికి లొంగబోను లెమ్ము

అరువదివేల పద్దేముల నల్లిన కావ్యము, మౌక్తికస్రజ,
మ్మరయ ధరిత్రి శాశ్వతత నందవలెన్ కవితా మహత్తుతో
పరపతి కంకితంబగుట న్యాయముకాదు, ప్రవక్త పాద పం
కరుహములందు నిల్చితి కానుకగా, భవభంజకమ్ముగా

Tuesday, November 14, 2017

ధృతరాష్ట్రునికి భార్యలెందరు?


ధృతరాష్ట్రునికి భార్యలెందరు?




సాహితీమిత్రులారా!


మనకు తెలిసిన వరకు ధృతరాష్ట్రునకు
గాంధారి ఒకతే భార్య. కానీ
ఆంధ్రమహాభారతంలోని(1-5-12,13)
ఈ విషయాలు గమనిస్తే ఎంతమందో
తెలుస్తుంది.
సుబంధుడు అనే గాంధారరాజుకు
11మంది ఆడపిల్లలు, ఒక మగపిల్లవాడు
గాంధారి, సత్యవ్రత, సత్యసేన, సుధేష్ణ,
సంహిత, తేజశ్శ్రవ, సుశ్రవ, నికృతి,
శుభ, సంభవ, దశార్ణ -అనే 11 మంది స్త్రీలు.
శకుని అనే పురుషుడు.
ఈ పదకొండు అమ్మాయిలను ఏకముహూర్తంలో
ధృతరాష్ట్రునికి భీష్ముడు వివాహం చేయించాడు.

కులమును రూపము శీలముఁ
గలకన్యలఁ దెచ్చి తెచ్చి గాంగేయుండీ
నలఘుఁడు ధృతరాష్ట్రుఁడు కుల
తిలకుండు వివాహమయ్యె దేవీశతమున్
                                                           (ఆంధ్రమహాభారతం - 1-5-13)

ఒక మారుకాకుండా తెచ్చి తెచ్చి నూరుమంది
రాజకుమార్తెలను భీష్ముడు చేశాడని పైపద్యవలన
తెలుస్తున్నది. కావున
ఈ లెక్కప్రకారం అక్షరాల 111 మంది
భార్యలు ధృతరాష్ట్రునికి అని తేలుతున్నది.

Monday, November 13, 2017

అఘోరాలు ఏమిటి? వారి సందేశం ఏమిటి?


అఘోరాలు ఏమిటి? వారి సందేశం ఏమిటి?




సాహితీమిత్రులారా!

భక్తి తత్త్వంలో అనేక విధాల రూపాలున్నాయి
అలాంటివాటిలో అఘోరాలు ఒక విధం
ఘోరము కానిది అఘోరం అని కొందరు
ఆతత్త్వాన్ని గురించి చేబుతారు.
వారు శ్మశానాల్లో ఉంటారని,
శవాలను తింటారని
ఇలా అనేక సందేహాలను నివృత్తి చేస్తున్న
అరవింద్ అఘోరా తో వై.టి.వి. ఇంటర్వూ
ఈ వీడియోను వారి తత్త్వాన్ని గమనించండి-



Saturday, November 11, 2017

మెరౌలీలోని ఇనుపస్తంభం


మెరౌలీలోని ఇనుపస్తంభం




సాహితీమిత్రులారా!

గుప్తులకాలంనాటి ఇనుపస్తంభం
ఢిల్లీలో మెహరౌలీ ప్రాంతంలో ఉంది
దాని ప్రత్యేకతలు తెలిపే ఈ వీడియోను
చూడండి


Friday, November 10, 2017

ఎల్లోరా గుహల్లోని కైలాసనాధ దేవాలయం


ఎల్లోరా గుహల్లోని కైలాసనాధ దేవాలయం




సాహితీమిత్రులారా!

ఎల్లోరా గుహల్లోని కైలాసనాథ దేవాలయం
కట్టడాల్లో సాంకేతివిషయాలను గమనించండి
ఈ వీడియోను చూడండి-


Thursday, November 9, 2017

ఎవరికి ఎలాంటి అభిరుచులుంటాయి?


ఎవరికి ఎలాంటి అభిరుచులుంటాయి?




సాహితీమిత్రులారా!


ఈ శ్లోకం చూడండి
ఏమి చెబుతున్నదో -

సతాంధనం సాధుభిరేవ భుజ్యతే
దురాత్మాభి ర్దుశ్చరితాత్యావాం ధనమ్
పికాదయా శ్చూతఫలాని భజంతే
భవన్తినింబాః కలు కాక భోజనాః

పక్షులు గ్రహించే ఆహారంలో తేడాలకు
వాటి స్వభావాలే కారణం కాబోలు లేకుంటే
మరేమిటి చిలుకలు - కోయిలలు మామిడి పళ్లను
ఆశిస్తే, కాకులు చేదుగా ఉండే వేప పళ్లను తినడమేమిటి
అంటే మంచి వారికి మంచి అభిరుచులు,
చెడ్డవారికి చెడ్డ అభిరుచులు స్వభావసిద్ధము అనడానికి
ఇది తార్కాణంగా చెప్పవచ్చు.

Wednesday, November 8, 2017

అతి సర్వత్రా వర్జయేత్


అతి సర్వత్రా వర్జయేత్





సాహితీమిత్రులారా!


ఈ శ్లోకం చూడండి
ఏమి చెబుతుందో -

అతి పరిచయా దవజ్ఞా
సంతత గమనా దనాదరో భవతి
మలయే భిల్ల పురంధ్రీ
చందన తరుకాష్ఠ మిన్థనం కురుతే

ఎవరితో పరిచయాన్నయినా అతిగా పెంచుకోకూడదు.
అది చనువుగా మారితే వెటకారాలకూ - వ్యంగ్యాలకూ
ఆస్కారం కలిగిస్తుంది. అలాగే అదేపనిగా ఎవరిదగ్గరకైనా
వెళుతుంటే నిరాదరణకు దారితీయవచ్చు మితంగా ఉంటేనే
అభిమానం పెరుగుతుంది. ఎలాగంటే విస్తారంగా మలయపర్వతం
మంచి గంధపు చెట్లతో సమానం. వాటిని సైతం వంటచెరకుగా
వాడుకో గల అతి పరిచయం ఆ చెట్లతో వారికుంది. కానీ,
మనకు మాత్రం అవి మహాప్రియం.

Tuesday, November 7, 2017

భార్యాభర్తలను విడదీసే వారు ఎలాంటి శిక్షలు పొందుతారు


భార్యాభర్తలను విడదీసే వారు ఎలాంటి శిక్షలు పొందుతారు





సాహితీమిత్రులారా!

భార్యా భర్తను విడదీసేవారికి మనవారు
ఏ నరకాలకు పోతారని సెలవిచ్చారో చూడండి-

మహా ప్రభేతి నరకం
దీప్త శూల మహోచ్ఛ్రయం,
తత్ర శూలేన ఛిద్యం తే
పతి భార్యోప భేదినః

భార్యా భర్తలు చల్లగా ఉంటే చూడలేని ప్రబుద్ధులు అనేకురు
వారిమధ్య చిచ్చి పెడితేగాని నిద్రించని ఘటాలూ ఎక్కవే
వారు ఈ లోకంలో సుఖంగా వినోదంగా కాలం గడపవచ్చేనేమో
గాని వారికి నరకమే ప్రేప్తిస్తుందంటారు. దిలో భాగమే ఈ శ్లోకం
శూలాలతో అనుక్షణం చిత్రవధ చేయబడటమే. ఈ నరకం పేరు
మహాప్రభ అని చెప్పబడుతున్నది. దంపతులను విడదీయడమంత
పాపపుపనికంటే మరొకటిలేదుకదా

Monday, November 6, 2017

అరుణాచలేశ్వరుడు


అరుణాచలేశ్వరుడు



సాహితీమిత్రులారా!

అగ్నిలింగమైన అరుణాచలేశ్వరుని అరుణాచలాన్ని
గురించిన విషయాలను వీడియో రూపంగా చూడండి-



Sunday, November 5, 2017

ఎవరు పండితుడు? - ఏది విషతుల్యం?


ఎవరు పండితుడు? - ఏది విషతుల్యం?




సాహితీమిత్రులారా!


ఈ శ్లోకం చూడండి-
ఏమి చెబుతున్నదో!

కః వథ్యతరో? ధర్మః, కశ్శుచి?
రిహయస్య మానసం శుద్ధమ్,
కః పండితో? వివేకీ, కిం విష?
మవధీరణా కురుషు


హితాన్ని కలిగించేదే ధర్మం
ఎవరి మనసులు పరిశుద్ధంగా ఉంటాయో
వారే శుచిగా ఉన్నవారు
ఆత్మకూ - అనాత్మకూ(జీవికీ- పరమాత్మకూ)
భేదం తెలిసినవాడే పండితుడు
హితుడు గానీ - గురువుగానీ చెప్పిన మాటను
తిరస్కరించడం(పెడచెవిన పెట్టడం)-
విషతుల్యం
అని శ్లోక భావం

Saturday, November 4, 2017

ప్రాచీన దేవాలయ కట్టడాల్లో యంత్రపనితనం


ప్రాచీన దేవాలయ కట్టడాల్లో యంత్రపనితనం




సాహితీమిత్రులారా!

మన ప్రాచీన దేవాలయాల్లో మన శిల్పులు ఉపయోగించిన
పనిముట్లు నేటి యంత్రాలకన్నా మిన్న అని తెలిపే
ఈ వీడియో చూడండి హోయసలేశ్వరుని దేవాలయంలోని
శిల్పాలు వాటి పనితనం ఇక్కడ గమనించండి-

అడవిని సృష్టించిన మానవుడు


అడవిని సృష్టించిన మానవుడు




సాహితీమిత్రులారా!

అడవిని సృష్టించడం ఏమిటి
అంటే ఈ వీడియో చూడాల్సిందే
జాదవ్ పెయాంగ్ అనే వ్యక్తికి
సంబంధించిన కథనం
ఈ వీడియో చూడండి


Friday, November 3, 2017

వారణాశి(కాశి)- సిటి ఆఫ్ ది టెంపుల్స్


వారణాశి(కాశి)- సిటి ఆఫ్ ది టెంపుల్స్ 




సాహితీమిత్రులారా!

వారణాసి అంటే కాశి. కాశీలో లెక్కకు మిక్కిలి
దేవాలయాలున్నాయి అందుకే సిటి ఆఫ్ ది టెంపుల్స్ 
అని పిలుస్తారు. దాని గురించిన వీడియో వీక్షించండి-


Thursday, November 2, 2017

రాజుకు ఉండకూడని దోషాలు


రాజుకు ఉండకూడని దోషాలు




సాహితీమిత్రులారా!


రాజుకు ఉండకూడని దోషాలు 14 అని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
వీటినే చతుర్దశ రాజదోషాలు అంటారు. అవి-
1. నాస్తిక్యం, 
2. క్రోధం, 
3. ప్రమాదం(ఏమరిపాటు), 
4. జ్ఞానవంతులను దర్శించకపోవటం, 
5. ఆలస్యం(సోమరితనం)
6. పంచేంద్రియాలకు లొంగడం, 
7. రాచకార్యాలలో ఇతరులను సంప్రతించకుండా 
     ఒక్కడే నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, 
8. విషయపరిజ్ఞానం లేనివారి సలహా పొందడం, 
9. నిర్ణయాలను అమలు జరపడంలో ఉత్సాహం చూపకపోవడం, 
10 రహస్యంగా ఉంచవలసిన విషయాలను రహస్యంగా ఉంచకపోవడం, 
11. నిర్ణయాలను తీసుకోవాల్సినపుడు నిర్ణయంతీసుకోకుండా వాయిదా వేయడం,
12. ఉపరి రక్షణం(కాపాడవలసిన వారిని కాపాడకపోవడం)
13. శుభకార్యాలను చేయకపోవడం,
14. శత్రువులను అందరినీ ఏకకాలంలో ఎదిరించాలనుకోవడం

ఇవి ఒక రాజుగా చేయకూడని పనులు.

Wednesday, November 1, 2017

వామాచారం అంటే ఏమిటి?


వామాచారం అంటే ఏమిటి?




సాహితీమిత్రులారా!



మనం అన్నీ తెలుసుకోవాలి వాటిలో శ్రేష్ఠమైనదాన్నే పాటించాలి.
కొన్ని విషయాలడిగినపుడు అవి పాటించకపోయినా వాటిని గురించి
తెలుసుకోవడం తప్పుకాదుకదా ఎలాగంటే మనం త్రాగకపోయినా
మద్యంలోని రకాలు వింటున్నాం అవేమిటంటే మద్యమని 
తెలుసుకోగలుగుతున్నాము. అంతమాత్రంతో మనం త్రాగాలని
లేదుకదా. 

శ్రీవిద్యా ఉపాసకులు అనేకరకాల పద్ధతులతో పూజలు చేస్తుంటారు
వాటిలో సమయాచారం, దక్షిణాచారం, కౌళాచారం, వామాచారం
ఇలా చెప్పుకోవచ్చు. 

ఇక్కడ వామాచారం గురించిన విషయాలను 
క్లుప్తంగా తెలుసుకుందాం-

వామాచారం వేద విహితమైన మార్గాల ద్వారా కాక, అడ్డదారులలో
సిద్ధులను సంపాదించుకొనే విధానంగా పేరు తెచ్చుందని 
కొందరి అభిప్రాయం. సత్వరం ఫలితాలను కలుగుతాయని కొందరూ,
పంచమకారా(మద్యం, మత్స్యం, మాంసం, ముద్ర, మైథునం)ల
ఆకర్షణ వల్ల మరికొందరూ, వామాచారమార్గం పట్టారని ఒక భావన.
వామాచారం ఐదు విధాలని మేరుతంత్ర మనే గ్రంథం చెబుతున్నది.
దీనిలో మొదటిది కౌలం(కౌళం), రెండవది వామం, మూడవది 
చీనం(చీనక్రమం)(దీనిలో చీన, మహాచీన, దివ్యచీన అనే రకాలున్నాయి), 
నాలుగవది సిద్ధాంతం, ఐదవది శాంబరం(ఇది ఆటవికులలో ఎక్కువ 
ఆదరణ పొందింది).

కుల సంబంధమైనది కాబట్టి దీన్ని కౌలమంటారని నిర్వచనం.
తరతరాలుగా వచ్చే కొన్ని ఆచారాల వల్ల కూడ కౌలం అనే పేరు 
వచ్చిందని చెప్పవచ్చు. మద్యం, మత్స్యం, మాంసం, ముద్ర, మైథునం 
అనే పంచమకారాలను పాటిస్తారు. మనస్సు దేనివల్లతృప్తి పొందుతుందో, 
సుఖం కలుగుతుందో అదే దేవికి తృప్తిని కలిగిస్తుందని వామాచారపరుల భావన. 
బలులివ్వటం, తాగిన మైకంలో వివస్త్రలను అనుభవించటం లాంటివి ఈ పూజలో 
భాగమని అంటారు. మేరుతంత్రం ఈ మార్గాలను ఖండిస్తుంది. 
వామాచారంలో పశుభావం, వీరభావం, దివ్యభావం అనే దశలున్నాయి. 
సాధకుడు పశుభావంలో దైహిక సుఖ భోగాల స్ధయిని క్రమంగా దాటి సోహం భావదశకు చేరుకొంటాడని అంతర్యం.స సోహం భావన అంటే తానే బ్రబ్మననే జ్ఞానం కలగడం. పశుభావంలో శరీర శుద్ధి, మనశ్శుద్ధి, కలిగినపుడు గానీ వీరభావ దశ రాదు. అప్పుడు గురువు అవసరం కలుగుతుంది. తరువాత దశలో తానే బ్రబ్మమనే జ్ఞానం కలుగుతుంది. కాని, సాధనలో దైహిక సుఖాల సుఖాల దశ దాటడం కష్టం, అరుదు. అందువల్లనే ప్రామాణిక వేదాంత గ్రంథాలు వామాచారాన్ని ఖండిస్తాయి.

Tuesday, October 31, 2017

సముద్రంలో కనుగొన్న ద్వారక


సముద్రంలో కనుగొన్న ద్వారక




సాహితీమిత్రులారా!

మన శ్రీకృష్ణుడు నివసించిన ద్వారక
ఆయన నిర్యాణం తరువాత సముద్రంలో
మునిగిందని మనవారు చెబుతారు
ఆ ద్వారక ఇప్పుడు సముద్రంలో కనుగొనబడింది
దానిగురించిన డాక్యుమెంటరీ ఇక్కడ చూడగలరు-


Monday, October 30, 2017

ది లాస్ట్ టెంపుల్స్ ఆఫ్ ఇండియా


ది లాస్ట్ టెంపుల్స్ ఆఫ్ ఇండియా




సాహితీమిత్రులారా!

భారతదేశంలోని దేవాలయాల గురించి
కొంత ఆసక్తి కరమైన సమాచారాన్ని
నేషనల్ జాగ్రఫి ఛానల్ వారు రూపొందించిన
ది లాస్ట్ టెంపుల్స్ ఆఫ్ ఇండియా అనే
ఈ డాక్యుమెంటరీ చూడండి.
ఇందులో తంజావూరు బృహదీశ్వరాలయంపైకి
అంతబరువైన రాతిగోపురాలను ఎలా ఎక్కించారో
హంపిలోని సమాచారం ఖజురహో దేవాలయాన్ని
గురించి తాజ్ మహల్ గురించిన విషయాన్ని
మనం గమనించవచ్చు చూడండి-


Sunday, October 29, 2017

ప్రత్యేక డాక్యుమెంటరీ తిరుమలపై

 ప్రత్యేక డాక్యుమెంటరీ తిరుమలపై




సాహితీమిత్రులారా!

మన శ్రీవేంకటేశ్వరులవారిని ప్రపంచప్రజలకు
పరిచయం చేసేందుకు నేషనల్ జాగ్రఫిక్ వారు
"ఇన్ సైడ్ తిరుమల తిరుపతి" అనే పేరున
డాక్యుమెంటరీ చేశారు. అందులో
మన తిరుమలను గురించి వారు ఏమి చెబుతున్నారో
చూడగలరు. ఇక్కడ మనం ఆ డాక్యుమెంటరీ
చూసి తెలుసుకుందాం-


జైనంలో కర్మ సిద్ధాంతం


జైనంలో కర్మ సిద్ధాంతం




సాహితీమిత్రులారా!


కర్మసిద్ధాంతం మన హిందూధర్మంలోనే 
కాక జైనమత సాంప్రదాయంలోనూ ఉంది. 
ఇది వారికి చాల ముఖ్యమైనది.
చేసిన కర్మలను బట్టి శుభాశుభ కర్మ ఫలాలను 
అనుభవించవలసి వస్తుంది. అదే జన్మలో కాకపోతే 
తరువాత జన్మలో అనుభవించాల్సి వస్తుంది. 
సత్కర్మలకు సత్ఫలం, దుష్కర్మలకు దుష్ఫలం తప్పదు.
సర్వజ్ఞులైన తీర్థంకరులకు ముందుగానే అన్నీ తెలియవచ్చు. 
కర్మలు -
ఘాటీయ కర్మలు(ఆత్మగుణాలను కలుషితం చేసే దుష్టకర్మలు), 
అఘాటీయకర్మలు అని రెండు విధాలు. 
ఆత్మకు సహజంగా సర్వజ్ఞత్వం, సర్వదర్శన శక్తి, పరమానందాన్ని 
అనుభవించే అవకాశం, సర్వశక్తిమంతత్వం ఉంటాయి. అయితే
ఘాటీయ కర్మలు ఆత్మకు అవి లేకుండా చేస్తాయి. 
అవి

1. జ్ఞానా వరణీయ కర్మ 
   ఆత్మకు సహజం ఉండే సర్వజ్ఞత్వ శక్తికి అడ్డువస్తుంది.

2. దర్శనావరణీయ కర్మ 
   దేనినైనా చూడగల శక్తికి ఇది ప్రతి బంధకం కలిగిస్తుంది.

3. మోహనీయ కర్మ 
   పరమానందాన్ని అనుభవించే 
   శక్తికి ఈ కర్మలు గుదిబండలు అవుతాయి.

4. అంత్రాయ కర్మ 
   ఇది ఆత్మ సర్వశక్తిమంతం కావడానికి ప్రతిబంధకం


అఘాటియ కర్మలు - 4

1. వేదనీయ కర్మ-
   కష్టసుఖాలనే భావనలను కలిగిస్తుంది

2. నామకర్మ -
   జన్మించినపుడు ఏ విధమైన శరీరాన్ని ధరించాలో నిర్ణయిస్తుంది.

3. ఆయుకర్మ-
   ఆత్మ ఏ దేహధారణ చేస్తుందో ఆ దేహ ఆయుర్దాయాన్ని   
   నిర్ణయిస్తుంది

4. గోత్ర కర్మ -
   ఏ అంతస్తు కుటుంబంలో జన్మించాలో నిర్ణయించే కర్మ


Saturday, October 28, 2017

మదం అంటే ఏమిటి? - దాని విశేషాలు


మదం అంటే ఏమిటి? - దాని విశేషాలు




సాహితీమిత్రులారా!



మదం అనే మాట తరచు వింటుంటాం
అంటే ఏమిటో?
 "ధనమెచ్చిన మదమెచ్చును
మదమెచ్చిన దుర్గుణంబు మానక హెచ్చున్ "
అంటుంటారు కదా!

మదం అంటే కొవ్వు, పొగరు అని చెప్పవచ్చు.
"శబ్దరత్నాకరం"(నిఘంటువు) ప్రకారం-
మదము - క్రొవ్వు, ఏనుగు క్రొవ్వు, రేతస్సు,
ఏనుగు రేతస్సు, కస్తూరి, గర్వము, సంతోషం
అనే అర్థాలున్నాయి.

ఇక్కడ మదం అనేది మూడు రకాలని త్రిమదములు
అవి - 1. అన్నమదం, 2. ధనమదం, 3. కులమదం

మరో రకంగా మదం 8 రకాలు అంటే అష్టమదములు
అవి - 1. అన్నమదం, 2. అర్థమదం, 3. స్త్రీ మదం
4. విద్యామదం, 5. కులమదం, 6. రూపమదం,
7. ఉద్యోగమదం, 8. యౌవన మదం.

ఇవి ఇలా ఉంటే

గజమదం అనేది ఏనుగుకు శరీరంలో ఎనిమిది 
చోట్ల మదం(క్రొవ్వు/రేతస్సు) పుడుతుంది.
1. కన్నులలో పుట్టే మదం పేరు "సీధువు"
2. చెక్కిళ్ళలో పుట్టే మదం పేరు "దానం"
3. చెవులలో పుట్టే మదం పేరు "సాగరం"
4. తొండం చివరల పుట్టే మదం "శీకరం"
5. చనుమొనల వద్ద పుట్టే మదం పేరు "శిక్యం"
6. జననాంగాల వద్ద పుట్టే మదం పేరు "మదం"
7. గుండె సమీపంలో పుట్టే మదం పేరు "ఘర్మం"
8. కాళ్ళ వద్ద పుట్టే మదం పేరు "మేఘం"
ఏనుగుకు ఇన్నిరకాల మదాలున్నాయి.

ఈ విషయాలు యతులను గజారోహణం చేయించేవారికీ,
ఏనుగులపై విగ్రహాలను ఊరేగించేవారికీ తెలిసివుండాలి
అంటారు పెద్దలు.

Friday, October 27, 2017

తైత్తిరీయం - వాజసనేయశాఖ


తైత్తిరీయం - వాజసనేయశాఖ




సాహితీమిత్రులారా!


కృష్ణయజుర్వేదానికి తైత్తిరీయమనే పేరు ఉంది.
తిత్తిరి అంటే తీతువు పిట్ట. దీనికి సంబంధించిన ఒక కథ
పూర్వులు చెప్పినది ఇక్కడ గమనిద్దాం.
యాజ్ఞవల్క్యుడు బ్రహ్మరాతుడు అనే మునికుమారుడు.
యాజ్ఞవల్క్యుడు యజుర్వేదంలో దిట్ట అయిన వైశంపాయనుడు
అనే ఋషి శిష్యుడు. ఒక సందర్భంలో అహంకారంతో మాట్లాడిన
యాజ్ఞవల్క్యుని గురువుగారు కోపించి తనవద్ద నేర్చుకొన్న 
యజుర్వేదాన్ని కక్కమన్నాడు. శిష్యుడు అలాగే చేశాడు. 
ఆ కక్కిన యజుర్గణం రక్తసిక్తమై ఉండగా తిత్తిరి పక్షులరూపంలో
యజుర్గణ దేవతలు వచ్చి వాటిని తిన్నారు. అందుకని 
యజుర్వేదానికి అప్పటి నుండి  తైత్తిరీయమనే పేరు వచ్చింది. 

వేదాలన్నీ పోగొట్టుకున్న తరువాత యాజ్ఞవల్క్యుడు సూర్యుని
అనుగ్రహం కోసం తపస్సు చేశాడు. అప్పుడు సూర్యుడు 
వాజి(గుఱ్ఱం)రూపంలో వచ్చి యాజ్ఞవల్క్యునికి యజుర్గణాన్ని 
ఉపదేశించాడు. అప్పటి నుండి యజుర్వేద శాఖకు
వాజసనేయ శాఖ అనే పేరు వచ్చింది అని ఐతిహ్యం.

Thursday, October 26, 2017

సన్యాసము - మరిన్ని విశేషాలు


సన్యాసము - మరిన్ని విశేషాలు




సాహితీమిత్రులారా!


మన హిందూసమాజంలో సన్యాసి అనే పదం సుపరిచితమైనదే.
దీన్ని గురించి ఇంకెందుకు తెలుకోవడం అనే అనుమానం రావచ్చు.
కానీ మనకు తెలిసిన విషయం స్వల్పం. అందుకే మరికొంత 
తెలుసుకుందాని ఇక్కడ చర్చించడం జరుగుతోంది.

ఆశ్రమ ధర్మాల్లో సన్యాసం నాలుగవది. మొదటిది బ్రహ్మచర్యం,
రెండవది గృహస్థాశ్రమం, మూడవది వానప్రస్థం.
సన్యాస మనే ఈ పదాన్ని ఇంతకుపూర్వం సన్న్యాసం అని,
సంన్యాసం అని వాడేవాళ్ళు.
సన్యాసం అంటే వైరాగ్య భావనతోనో, అదే లక్ష్యంగానో 
సంసారిక జీవితాన్ని త్యజించివేయడం. వైరాగ్య తీవ్రతను బట్టి మంద వైరాగ్యం,
తీవ్ర వైరాగ్యం, తీవ్రతర వైరాగ్యం అని మూడు విధాలుగా చెబుతారు.
1. గృహసంబంధమైన సమస్యలను తట్టుకోలేక 
    సన్యసించటాన్ని మందవైరాగ్యం అంటారు. 
2. దారేషణ, పుత్రేషణ, ధనేషణ అనే ఈషణత్రయాన్ని వదలిన
    సన్యాసాన్ని తీవ్రవైరాగ్యం అంటారు.
3. కర్మకాండలలో చెప్పిన విధివిధానాలు ప్రయోజనరహితమని
    విడిచి పెట్టిన సన్యాసాన్ని తీవ్రతర వైరాగ్యమని అంటారు.

ఈ విభజన కాకుండా సన్యాస తీవ్రతను బట్టి మరి 
రెండు రకాల విభజన వుంది. అందులో నాలుగు విధాలని,
ఆరు విధాలని చెప్పబడుతున్నవి.
మొదట నాలుగు విధాలైన వాటిని గమనిస్తే-
1. కుటీచకం, 2. బహూదకం, 
3. హంస సన్యాసం, 4. పరమహంస సన్యాసం

తీవ్ర వైరాగ్యం వల్ల తీసుకునే సన్యాసాలు మొదటి రెండు సన్యాసాలు.
వాటిలో మొదటిది 1. కుటీచకం- 2. బహూదకం. 
తీవ్రతర వైరాగ్యం కలిగిన సన్యాసులు హంసలు, పరమహంసలు

సంచారం చేసే శక్తిలేని సన్యాసి ఊరివెలుపలో, ఏదైనా ఒక నదీతీరంలోనో మఠం ఏర్పరచుకొని, కాషాయవస్త్రాలు దండ కమండలలాలు ధరించి స్వయంగా ఆహారాన్ని సంపాదించుకునే
సన్యాసి కుటీచకుడు.

పుణ్యతీర్థాలను, పవిత్ర క్షేత్రాలను దర్శిస్తూ ఎక్కడా ఆరు రోజులకు
ఎక్కువ కాకుండా గడుపుతూ సంచారం చేస్తుండే సన్యాసి బహూదకుడు.

హంసలు ఆచార విహితమైన మార్గంలో సన్యాస వ్రతం కొనసాగిస్తారు.
పరమహంసలు బ్రహ్మజ్ఞానం సంపాదించాలనే జిజ్ఞాసతో తీవ్ర సాధన చేస్తుంటారు. ఒక జీవిత కాలం సాధనలో కృతకృత్యులు కాలేని
పరమహంసలు తిరిగి జన్మలు ఎత్తి సాధన కొనసాగించి గమ్యం చేరుతుంటారని ప్రతీతి.
రెండవ విధానంలో పైన చెప్పిన నాలుగు విధాలే కాకుండా మరో రెండు విధాలున్నాయి. తురీయాతీత, అవధూత అనే వ్యవస్థలు.

మరో విభజనప్రకారం 6 విధాలు ఇవే-
1. కర్మఫల సన్యాసం / కర్మసన్యాసం
2. వైరాగ్య సన్యాసం / జ్ఞాన సన్యాసం
3. ఆతుర సన్యాసం / క్రమ సన్యాసం
4. వివిదిషా సన్యాసం / విద్వత్సన్యాసం
5. కర్మైక దేశ సన్యాసం / పరమార్థ సన్యాసం
6. గౌణ సన్యాసం 
గౌణ సన్యాసంలో బ్రహ్మణేతరులు స్త్రీలు కూడ 
సన్యాసం తీసుకోవచ్చు. పురాణ కాలంలో 
బ్రహ్మణేతరులు సన్యాసం తీసుకోవడం ఉంది.
ఉదాహరణకు విదురుడు ఇలా సన్యాసం తీసుకొన్నవాడే.

Wednesday, October 25, 2017

పంచభూత లింగాలు


పంచభూత లింగాలు




సాహితీమిత్రులారా!

పృథివి, అప్(నీరు), అగ్ని, వాయు, ఆకాశములనేవి
పంచభూతములు. ఈ తత్వాలకు ప్రతీకలుగా ఐదు 
లింగాలున్నాయి. వీటినే పంచభూత లింగాలంటాము.
ఇవన్నీ మన దక్షిణ భారతదేశంలో ఉన్నాయి.

1. పృథివీలింగము-
   దీన్ని కొందరు రామేశ్వరంలోని రామలింగేశ్వరునిగా చెబుతున్నారు.
   మరికొందరు కాంచీపురంలోని ఏకాంబరేశ్వరునిగా చెబుతున్నారు.
   ఇక్కడ రెండింటిని తీసుకోవీలుంది. ఎందుకంటే రామాయణ  
   కాలంలో సీతారాములు మట్టితో(ఇసుకతో) ప్రతిష్ఠించినది
   ఈ లింగం. అలాగే కాంచీపురంలోని లింగాన్ని కామాక్షి 
   అమ్మవారు ఇసుకను లింగం చేసి ప్రతిష్ఠించినదని కథనం.


2. అపోలింగం -
   తమిళనాడులో శ్రీరంగానికి సమీపంలో జంబుకేశ్వరం అనే చోట
   అపో(జల)లింగం వుంది. జంబుకేశ్వరలింగం ఎప్పుడూ నీటిలో
   కనిపిస్తుంది. కనుక దీన్ని అపోలింగం అంటున్నారు.ఆపస్ 
   అంటే నీరు.


3. తేజోలింగం(అగ్నిలింగం)-
   తమిళనాడులోని అరుణాచలం(తిరువణ్ణామలై)అనే చోట 
   అరుణాచలేశ్వరలింగం ఉంది. ఇక్కడ కార్తీకమాసంలో
   కొండమీద వెలిగించే దీపం చాలా దూరం కనిపిస్తుంది.
   ఇది అరుణాచలేశ్వరునికి తేజస్సుకు సంకేతంగా భావిస్తారు.



4. వాయులింగం-
   ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని శ్రీకాళహస్తిలో ఉన్న శివలింగం.
   శ్రీకాళహస్తీశ్వరునిగా పిలుస్తున్నాము. ఈ దేవాలయంలో
   శివలింగం ఎదురుగా ఉన్న దీపాలలో ఒకటి కొద్దిపాటి
   గాలికి కదులుతూ కనిపిస్తుంది.. అది శివుని ఉచ్ఛ్వాస
   నిశ్వాసల వల్ల జరుగుతూ ఉంటుందని అదేవాయు
   లింగానికి ఆధారమని అంటారు.

5. ఆకాశలింగం-
   తమిళనాడులోని చిదంబరంలో ఉంది ఈ ఆకాశలింగం.
   చిదంబరం నటరాజస్వామి ఆలయానికి కూడ ఆకాశలింగమని 
   ప్రసిద్ధి ఉంది. ఇక్కడ నటరాజస్వామి విగ్రహం పక్కన చీకటిలో
   శూన్యప్రదేశం కనిపిస్తుంది. ఈ శూన్యమే ఆకాశానికి ప్రతీక   
    

ఇవి పంచభూత లింగాలు. వీనిలో ఒక్క వాయులింగం తప్ప అన్నీ
తమిళనాడు రాష్ట్రంలోనే ఉన్నాయి.

Tuesday, October 24, 2017

శూన్య తిథులు


శూన్య తిథులు 



సాహితీమిత్రులారా!



శూన్య తిథులు-

1. చైత్రమాసంలో వచ్చే శుక్ల అష్టమీ, నవమీ తిథులు, 
   అలాగే కృష్ణ అష్టమీ, నవమీ తిథులు శూన్యతిథులు

2. వైశాఖంలో వచ్చే రెండు ద్వాదశి తిథులు

3. జ్యేష్టమాసంలో వచ్చే శుద్ధ త్రయోదశి, 
   బహుళ చతుర్దశి తిథులు

4. ఆషాఢ మాసంలో శుద్ధ సప్తమి, బహుళ షష్ఠి

5. శ్రావణ మాసంలో రెండు విదియలు, రెండు తదియలు

6. భద్రపదంలో పాడ్యమి, విదియలు

7. ఆశ్వయుజ మాసంలో రెండు దశములు, రెండు ఏకాదశులు

8. కార్తికంలో శుద్ధ చతుర్దశి, బహుళ పంచమి

9. మార్గశిరంలోని రెండు సప్తములు, రెండు అష్టములు

10. పుష్యంలోని రెండు చవితులు, రెండు పంచమీ తిథులు

11. మాఘమాసంలో శుద్ధ షష్ఠి, బహుళ పంచమి

12. ఫాల్గుణ మాసంలో రెండు తదియలు, రెండు చవితులు

మొత్తం 12 మాసాలలో 24 శూన్యతిథులు

Monday, October 23, 2017

లింగం - విశేష విషయాలు


లింగం - విశేష విషయాలు




సాహితీమిత్రులారా! 

లింగం అంటే ఏమిటి అంటే దీనికి విభిన్నమైన 
అర్థాలున్నాయి. అవి-
1. పరమశివుని అర్చామూర్తి - శివునికి జటాజూటంతో
   ఫాలనేత్రంతో డమరుకం, కపాలం, త్రిశూలం మొదలైనవి 
   ధరించి రూపాన్ని ఎక్కడా పూజించరు. దీనిగల కారణం
   భృగువు శివునికిచ్చిన శాపమంటారు. అందువల్ల లింగాన్ని 
   శివునికి ప్రతిరూపంగా పూజిస్తారు.
2. లింగ్యతే జ్ఞాయతే అనేనేతి లింగం - అని అమరకోశం 
   చెబుతున్నది. అంటే చిహ్నం అని అర్థం.
3. శిశ్నము అని సాధారణార్థం
4. బసవేశ్వరగీతామృతం - ప్రకారం 
   లీయతే గమ్యతే యత్రయేన సర్వచరాచరం తదేతత్ 
   లింగతత్వ పరాయణైః - అంటున్నది అంటే ప్రళయ
   కాలంలో సకల చరాచర ప్రపంచం ఎక్కడి ఉండి, 
   సృష్టికాలంలో ఎక్కడి నుంచి తిరిగి వస్తుందో అది లింగం.
5. భూమి పీఠంగా, వేదాలే ఆలయంగా, 
   కలిగిన ఆకాశమే లింగం.
ఇలా అనేక నిర్వచనాలున్నాయి.
 ఏది ఏమైనా శైవులు అంటే హిందువులు 
శివునిగా లింగాన్ని పూజిస్తారు.

లింగ భేదాలు - వైవిధ్యాలు 

లింగాలన్నీ ఒకే రూపంలో ఉండవు. సాధారణంగా శివాలయంలో
కనిపించేది నల్లరాతితో చేసిన శివలింగం. కళ్లు, ముక్కు, చెవులు,
కలిగి ముఖాలు ఉండవు. స్పటికంతో చేసిన లింగాలు, పాదరసంతో 
చేసిన లింగాలు, కూడ ఉన్నాయి. లింగప్రమాణనేదీ లేదు. 
శ్రీశైలంలోని శివలింగం చాల చిన్నది. 

అలాగే వేములవాడలోని 
శివలింగం ఎక్కువ కైవారాలను కలిగి ఉంది.

 ద్రాక్షారామంలోని 
శివలింగం రెండవ అంతస్తులోకి వెళ్ళి చూడాలి. 


ఇది ఇలా ఉంటే
తంజావూరులోని బృహదీశ్వరాలయంలోని శివలింగం ఆకారంలోను 
ఎత్తులోనూ చాల పెద్దది. 

గుడిమల్లాంలోని శివలింగం మరోవిధంగా ఉంది.


 కొన్ని లింగాలకు ఒకటి నుంచి ఐదు ముఖాలవరకు ఉంటాయి
ఖాట్మండు(నేపాల్ రాజధాని)లోని పశుపతినాథ్ ఆలయంలోని 
శివలింగానికి 5 ముఖాలున్నాయి. అందులో ఒకటి ఊర్ధ్వముఖంగా ఉంది. 

పరమ శివుడి పంచముఖాలు ఈశాన, తత్పురుష, అఘోర, వామదేవ, సద్యోజాతాలు. ఒకే శివలింగంలో అనేక చిన్నచిన్న లింగాకృతులు వెయ్యి వరకు ఉన్నాయి. వెయ్యిన్నొక్క ముఖాలుండే శివలింగాన్ని ఆట్యలింగం అంటారు. 108 ముఖాలుండే శివలింగాన్ని
అష్టోత్తర లింగమని, సారోడ్య లింగమని అంటారు. ఏ ముఖంలేకుండా
మనకు సాధారణంగా శివాలయాల్లో కనిపించే లింగాన్ని అకాట్య లింగం అని అంటారు.
            లింగ భేదాలను గురించి పూర్వనుంచి ఉన్న ఆచారాలు
కృతయుగంలో రత్నలింగాన్ని, త్రేతాయుగంలో స్వర్ణలింగాన్ని, ద్వాపరయుగంలో రస(పాదరస)లింగాన్ని, కలియుగంలో పార్థివ(మట్టి)లింగం పూజనీయాలని చెబుతారు. అలాగే 
క్ష్తత్రియులు బాణలింగాన్ని, వైశ్యులు స్వర్ణలింగాన్ని,
శూద్రులు శిలాలింగాన్ని, స్త్రీలు పార్థివలింగాన్ని 
పూజనీయాలుగా చెబుతారు. కొందరు స్పటిక లింగాన్ని 
పూజిస్తారు. ఇది కఠినమైన నియమంకాదు ఎవరైనా 
అందుబాటులో ఉండటాన్ని బట్టి ఏలింగాన్నైనా పూజించవచ్చని
పెద్దలు చెబుతారు. 

లింగం రూపం మీద కొన్ని అపోహలున్నాయి-
శివలింగాన్ని పురుషుని జననాంగంతోను, పానవట్టాన్ని
స్త్రీ జననాంగంతోను పోల్చడం. ఇది సరైనదికాదని
వివేకానందుడు ఖండించారు. శివలింగం యజ్ఞశాలలో
యూప స్థంభ పరిణామమేనని ఆయన వాదించారు.
బౌద్ధులు నిర్మించిన స్థూపాలు కూడా శివలింగార్చనకు
స్ఫూర్తిని కలిగించి ఉండవచ్చని వాదించారు. 
"శివదర్శనమ్" అనే పుస్తకంలో శ్రీ చందూరి సుబ్రహ్మణ్యం గారు 
లింగార్చన బహుపురాతనమైందని, ఇతర ఖండాలలోనూ ఉన్నదని 
ఆధారసైతంగావ్రాసివున్నారు. 


Sunday, October 22, 2017

వ్యసనాలు ఎన్ని రకాలు?


వ్యసనాలు ఎన్ని రకాలు?




సాహితీమిత్రులారా!


వ్యసనాలు అనగానే గుర్తుకు వచ్చేవి 7
వీటినే సప్తవ్యసనాలు అంటారు.
ముందు ఇవేమిటో వాటిని చూద్దాం-

1. ఆపదలు, 2. కామక్రోధాలవల్ల కలిగే దోషాలు
3. అత్యాసక్తి, 4. పాపం,
5. అపాయం, 6. ఫలితం లేని పని చేయడం
7. ఆటంకాలు, అంతరాయాలవంటి దైవం 
   అనుకూలించని అనిష్ట ఫలితాలు

ఇవికాక క్రోధజ వ్యసనాలు, కామజ వ్యసనాలు అని ఉన్నాయి.

క్రోధజ వ్యసనాలు-

వేట, జూదం, పగటినిద్ర, ఇతరులలోని చెడును అదేపనిగా
వినాలనుకోవడం, అతిగా సంభోగాన్ని కోరుకోవడం, త్రాగుడు,
దానివల్ల మదమెక్కి ప్రవర్తించడం, ఆటపాటల మీద అతివ్యామోహం,
ఎప్పుడూ ఎక్కడో ఒకచోటికి తిరుగుతూ ఉండటం.

క్రోధజ వ్యసనాలు -

ఎవడో ఒకడిని ఎప్పుడూ ఆడిపోసుకోవడం,
చాడీలు చెప్పడం, మంచివాళ్లను బాధించడం,
ద్రోహం, ఇతరులు బాగుంటే ఓర్చుకోకపోవడం,
ఇతరులలోని మంచిని చెడుగా చిత్రించడం,
పరధనాన్ని ఆశించడం, ఇతరులకు ఇవ్వవలసిన 
సొమ్మును ఎగవేయడం, కటువుగా మాట్లాడడం,
తగిన కారణం లేకుండా ఎవరిమీదైనా చేయి చేసుకోవడం.

వీటిలోని కొన్నిటిని భారతంలో 
విదురుడు చెప్పిన వాటిగా గమనించ వచ్చు

Saturday, October 21, 2017

పటముపాడు గీతిక


పటముపాడు గీతిక




సాహితీమిత్రులారా!

మన చిత్రసీమలోని కొన్ని ప్రత్యేకాంశాలు
ఇక్కడ గమనిద్దాం-
నాయిక నాయకుని పటం  ఎదురుగా నిలుచొని
నాయకునితో కలిసి పాటపాడటం చాలా సినిమాల్లో
కనిపిస్తుంది ఇక్కడ కొన్నిటిని గమనిద్దాం.
భీష్మ సినిమాలో అంబ సాళ్యునితో పాటం



మహామంత్రి తిమ్మరుసు సినిమాలో
నాయిక కృష్ణదేవరాయలతో పాడటం


అలాగే దాన వీర శూర కర్ణ సినిమాలో
దుర్యోధనునితో భానుమతి(దుర్యోధనుని భార్య) పాటపాడటం


మనం గమనించవచ్చు అవి ఇక్కడ చూడండి
ఇవి కాక అనేకం ఉన్నాయి మీరు గమనించండి

Friday, October 20, 2017

స్నానాలు - స్నానోదకాలు


స్నానాలు - స్నానోదకాలు




సాహితీమిత్రులారా!


స్నానం అంటే మనం ప్రతినిత్యం చేసేదేకదా
అవును కానీ దీనిలో రకాలున్నాయట-
తలస్నానం, కంఠస్నానం అవేకదా
అవి మనకు తెలిసినవి కాని మనకు తెలియనివి
ఉన్నాయి వాటిని గురించి ఇక్కడ తెలుసుకుందాం

శాస్త్రాలల్లో స్నానాలు పంచ, దశ, సప్తవిధాలని 
తెలిపియున్నారు మన పెద్దలు.

స్నానాని పంచ పుణ్యాని కీర్తితాని మహర్షిభిః.......
అని అంటే స్నానం 5 రకాలని అవి-

1. ఆగ్నేయస్నానం
   విభూతిని శరీరమంతా పూసుకోవడం

2. వారుణ స్నానం
   బొడ్డులోతు నీటిలో మూడుసార్లు మునగడం వారుణ స్నానం 

3. బ్రాహ్మ్య స్నానం
   ఆపోహిష్టామ యోభువఃతాన ఊర్జే దధాతన....
       అనే మంత్రం చదువుతూ స్నానం చేయడం

4. వాయవ్య స్నానం
   గోధూళి శరీరం మీద వేసుకోవడం

5. దివ్య స్నానం
   ఎండ కాస్తున్నప్పుడు వర్షం కురిస్తే ఆ నీటిలో తడవడం

ఇవి ఆంధ్రవేద పరిభాష అనే గ్రంథంలో చెప్పబడినవి.
అలాగే ఉప్పులూరి గణపతి శాస్త్రి గారు వేదసార రత్నావళిలో
దశవిధ, సప్తవిధ స్నానాలగురించి వివరించారు.

పై చెప్పిన 5 విధాలకు మరికొన్ని చేర్చారు ఇక్కడ
వారుణం, ఆగ్నేయం, వాయవ్యం, బ్రహ్మం, కాపిలం, మానసం,
దివ్యం అని ఏడు విధాలు

పైన చెప్పనివి కాపిలం, మానసం అనేవి రెండురకాలు

కాపిలం స్నానం -
నాభిస్థానానికి దిగువ నీటితో ప్రక్షాళన చేసికొని
శరీరం పైభాగాన్ని తడిబట్టతో తుడుచుకోవటం

మానస స్నానం
మనసులో విష్ణుస్మరణ చేసుకోవటం మానస స్నానం

పది స్నానాలు-

భస్మ గోమయ, ఘృ, ద్వారి, పంచగవ్యైస్తతః పరం
గోమూత్రం, క్షీరం, సర్పిః, మశోదకం .....
అనే శ్లోకం పదివిధాలైన స్నానాలను చెబుతున్నది.
దీనిలోని ప్రతి స్నానానికి మంత్రాలున్నాయి. అవి
మనం ఇక్కడ వివరించుకోవడం లేదు.

స్నానం చేసే విధానంలో 5 అంగాలున్నాయట
అవిసంకల్పం, మార్జనం, వరుణసూక్త పఠనం,
అఘమర్షణం, స్నానాంగ తర్పణం అనేవి
స్నానాంగ పంచకాలు.

స్నానోదకాలు-
స్నానం చేసేనీటిని కూడ మన శాస్త్రకారులు విభజించారు
అవి ఆరు విధాలు
మామూలుగా ప్రవహించే నీరు
ప్రవహించని నీరు అని రెండురకాలు
తైత్తిరీయ అరణ్యకంలో దీనికి సంబంధించిన విశేషాలు కనిపిస్తాయి.
1. నదులు, సెలయేర్ల నీరు
2. బావినీరు
3. తటాకాలనీరు
4. వర్షపునీరు
5. ఎక్కడనుండైనా కడవతో తెచ్చిన నీరు
6. నీటి బోదెలు/కాలువలు/నీటి కుంటలలోని నీరు

Thursday, October 19, 2017

దగ్ధ తిథి - వార - నక్షత్రాలు- లగ్నాలు


దగ్ధ తిథి - వార - నక్షత్రాలు- లగ్నాలు




సాహితీమిత్రులారా!

మనం కొన్ని సందర్భాలలో
పనులు ప్రయాణాలు చేయకూడని
తిథి వారం నక్షత్రాలు
వింటుంటాం.
అవి ఏమిటో ఇక్కడ చూద్దాం-

దగ్ధ తిథులు-
వారం, తిథి రెండింటిని కలిపితే పదమూడు వచ్చిందంటే
అది దగ్ధతిథిగా గుర్తించాలి.
           ఆదివారం(1) - ద్వాదశి(12) - కలిస్తే 13
           సోమవారం(2) - ఏకాదశి(11) - కలిస్తే 13
           మంగళవారం(3) - దశమి(10) - కలిస్తే 13
           బుధవారం(4)  - నవమి(9)  - కలిస్తే 13
           గురువారం(5)  - అష్టమి(8)  - కలిస్తే 13
           శుక్రవారం (6) - సప్తమి(7)  - కలిస్తే 13
           శనివారం(7)  - షష్ఠి(6)    - కలిస్తే 13
ఇదేవిధంగా వీటిని మాసాలలో ఇవి 
దగ్ధతిథులు- 

మీన, ధనుర్మాసాలలో - విదియ,
వృషభ, కుంభమాసాలలో - చవితి,
మేష, కర్కాటకాలలో - అష్టమి,
వృశ్చిక, సింహ మాసాలలో - దశమి,
మకర, తులా మాసాలలో - ద్వాదశి

దగ్ధ నక్షత్రాలు-
ఆదివారం - భరణి
సోమవారం - చిత్ర,
మంగళవారం- ఉత్తరాషాఢ,
బుధవారం - ధనిష్ఠ,
గురువారం - ఉత్తర,
శుక్రవారం - జ్యేష్ఠ,
శనివారం - రేవతి.

దగ్ధ లగ్నాలు-

తదియలో - సింహ, మకరాలు
పాడ్యమిలో - తులా, మకరాలు,
పంచమిలో - కన్యా, మిథునాలు,
సప్తమిలో - కర్కాటక, ధనుస్సులు,
నవమిలో - సింహ వృశ్చికాలు,
ఏకాదశిలో - ధనుర్మీనాలు.