Saturday, November 18, 2017

మిస్టరి ఆఫ్ దీస్ టెంపుల్స్


మిస్టరి ఆఫ్ దీస్ టెంపుల్స్



సాహితీమిత్రులారా!

ఈ వీడియో చూడండి-
ఈ దేవాలయాలన్నీ ఒకే నిలువురేఖలో ఉన్నాయి
ఎంత చిత్రంగా నిర్మించారో మనవారు

గజల్


గజల్



సాహితీమిత్రులారా!


దాశరథి కృష్ణమాచార్యులుగారు
గజల్ ను గురించి వ్రాసిన గజల్
చూడండి-

రమ్మంటే చాలు గానీ రాజ్యాలు విడిచిరానా
నీచిన్ని నవ్వుకోసం స్వరా్గలు గడిచి రానా

ఏడేడు సాగరాలు ఎన్నెన్నొ పర్వతాలు
ఎంతెంత దూరమైనా బ్రతుకంత నడిచి రానా

కనులందు మంచులాగా కలలన్ని కరిగిపోగా
కావేరి వోలె పొంగే కన్నీరు తుడిచి రానా

నీవున్న మేడ గదిలో నను చేరనీయరేమో
జలతారు చీర కట్టి సిగపూలు ముడిచి రానా

పగబూని కరకువారు బంధించి ఉంచినారు
ఏనాటికైనగానీ ఈ గోడ పొడిచి రానా

                                                         (సాఖీనామా లోనిది ఈ గజల్)

Friday, November 17, 2017

ఎన్నో రాత్రులు శ్మశానాల్లో గడిపాను


ఎన్నో రాత్రులు శ్మశానాల్లో గడిపాను




సాహితీమిత్రులారా!

భర్తృహరి వైరాగ్యశతకంలోని
ఈ శ్లోకాన్ని చూడండి-

ఉత్ఖాతం నిధిశఙ్కయా క్షితితలం, ధ్మాతా గిరేర్ధాతవో,
విస్తీర్ణస్సరితాంపతి, ర్నృపతయో యత్నేన సంతోషితాః,
మన్త్రారాధనతత్పరేణ మనసా నీతాః శ్మశానే నిశాః,
ప్రాప్తః కాణవ రాటకో పి న మయా తృష్ణే! సకామా భవ

నిధి నిక్షేపాలు పూర్వులెవరో దాచి ఉంచుతారని విని ఆశగా
నేల చెడత్రవ్వాను. బంగారం మీది వ్యామోహంతో కొండలమీద
లభ్యమయ్యో మణిశిలవంటి ధాతువుల్ని కరిగించాను. ఎక్కడో
దూరదేశాల్లో సంపదలున్నాయని ఆత్రంగా సముద్రాలమీదికి
ప్రయాసతో ప్రయాణించి, రాజులకొలువు చేసి వార్నికనిపెట్టి సదా
ఇష్టుడిగా మెలిగాను. మంత్రాలతో ఎక్కడెక్కడి ఐశ్వర్యాలూ
వశమౌతాయని ఆశించి రాత్రులెన్నో శ్మశానాల్లో గడిపాను.
ఏదీ గుడ్డిగవ్వయినా లభించిందా ఈ తపన ఇక చాల్లే - అని భావం

Wednesday, November 15, 2017

అధిక్షేపము - కవితా నిక్షేపము


అధిక్షేపము - కవితా నిక్షేపము




సాహితీమిత్రులారా!
ఇది మన దాశరథి కృష్ణమాచార్య
ఆలోచనా లోచనాలు - నుండి

ఫారసీక కవులలో మరపురానివాడు ఫిరదౌసీ.
ఇతడు క్రీ.శ. పదవ శతాబ్దివాడు. ఇతని పూర్తి పేరు
అబుల్ ఖాసిం హసన్ ఫిరదౌసీ. అరవైవేల పద్యాలుగల
షానామా అనేది ఇతని మహాకావ్యం. పర్షియన్ రాజు ఇతిహాసం.
అమరమైన ఈ కావ్యం విలువ తెలుసుకోలేని ఆనాటి రాజు
సుల్తాన్ మహమూద్ - ఫిరదౌసీని అవమానించాడు.
ఆ అవమానం కవిని కవ్వించింది. అధిక్షేప కావ్య రచనకు
ఉపక్రమింపచేసింది. అందులోని ఒక భాగమే
ఈ కవిత -

కాలగర్భాన చనిన భూపాలకులను
కలముతో బ్రతికించిన కవినినేను,
ఏసువలె నేను వారి పేరెత్తి పిలువ
తమ సమాధుల వెడలిరి ధరణిపతులు

వాత హతికిని కాలప్రవాహమునకు,
అగ్ని, వర్షపాతమునకు భగ్నములగు
సౌధములను నిర్మించు రాజన్యుతోడ
కావ్య నిర్మాత ని పోల్చగా తరంబె

నా మహాకావ్య సౌధ శృంగములపైన
గాలికి వానకును అధికారమేది
కాలమును కట్టి పడవేయ గలుగు శక్తి
నా కలాన కొసంగి యున్నాడు ప్రభువు.

రాజులో నుదాత్తత లేనిరోజు వచ్చె
స్వామిలోన నౌదార్యమ్ము చచ్చిపోయె
మౌక్తికమ్ము నొసగలేని శుక్కిలోన
శూన్యమేగాని, కనిపించు నన్యమెట్లు

ముండ్ల తీవెకు ద్రాక్షలు మొలుచునొక్కొ
జముడు పొదలోన పండునే జామపండ్లు
నాక వన వాటికలలోన నాటగానె
పాప భూరుహములు పుణ్యఫలము లిడునె

పరిమళ ద్రవ్యముల నమ్మువాని చేర
పరిమళమ్మంటి తీరు వస్త్రములకు,
బొగ్గలమ్మెడి వానితో పొందుసేయ
వలనముల నిండ నిండును మసియొకంటె

చిరుతపులి మచ్చ లెవ్వరు చెఱుప గలరు
ఏన్గు నెవ్వరు తెలుపు గావింపగలరు
క్షుద్రుడగు వాని గుండెల ముద్రవడిన
హీనతను మాపజాలు టెవ్వాని తరము

పులిని నను నీవు మేకగా తలచినావు
ఏనుగులతోడ తొక్కింపనెంచినావు
జ్ఞానకాంతుల వెదజల్లజాలు నేను
మానవున కెవ్వనికి లొంగబోను లెమ్ము

అరువదివేల పద్దేముల నల్లిన కావ్యము, మౌక్తికస్రజ,
మ్మరయ ధరిత్రి శాశ్వతత నందవలెన్ కవితా మహత్తుతో
పరపతి కంకితంబగుట న్యాయముకాదు, ప్రవక్త పాద పం
కరుహములందు నిల్చితి కానుకగా, భవభంజకమ్ముగా

Tuesday, November 14, 2017

ధృతరాష్ట్రునికి భార్యలెందరు?


ధృతరాష్ట్రునికి భార్యలెందరు?




సాహితీమిత్రులారా!


మనకు తెలిసిన వరకు ధృతరాష్ట్రునకు
గాంధారి ఒకతే భార్య. కానీ
ఆంధ్రమహాభారతంలోని(1-5-12,13)
ఈ విషయాలు గమనిస్తే ఎంతమందో
తెలుస్తుంది.
సుబంధుడు అనే గాంధారరాజుకు
11మంది ఆడపిల్లలు, ఒక మగపిల్లవాడు
గాంధారి, సత్యవ్రత, సత్యసేన, సుధేష్ణ,
సంహిత, తేజశ్శ్రవ, సుశ్రవ, నికృతి,
శుభ, సంభవ, దశార్ణ -అనే 11 మంది స్త్రీలు.
శకుని అనే పురుషుడు.
ఈ పదకొండు అమ్మాయిలను ఏకముహూర్తంలో
ధృతరాష్ట్రునికి భీష్ముడు వివాహం చేయించాడు.

కులమును రూపము శీలముఁ
గలకన్యలఁ దెచ్చి తెచ్చి గాంగేయుండీ
నలఘుఁడు ధృతరాష్ట్రుఁడు కుల
తిలకుండు వివాహమయ్యె దేవీశతమున్
                                                           (ఆంధ్రమహాభారతం - 1-5-13)

ఒక మారుకాకుండా తెచ్చి తెచ్చి నూరుమంది
రాజకుమార్తెలను భీష్ముడు చేశాడని పైపద్యవలన
తెలుస్తున్నది. కావున
ఈ లెక్కప్రకారం అక్షరాల 111 మంది
భార్యలు ధృతరాష్ట్రునికి అని తేలుతున్నది.

Monday, November 13, 2017

అఘోరాలు ఏమిటి? వారి సందేశం ఏమిటి?


అఘోరాలు ఏమిటి? వారి సందేశం ఏమిటి?




సాహితీమిత్రులారా!

భక్తి తత్త్వంలో అనేక విధాల రూపాలున్నాయి
అలాంటివాటిలో అఘోరాలు ఒక విధం
ఘోరము కానిది అఘోరం అని కొందరు
ఆతత్త్వాన్ని గురించి చేబుతారు.
వారు శ్మశానాల్లో ఉంటారని,
శవాలను తింటారని
ఇలా అనేక సందేహాలను నివృత్తి చేస్తున్న
అరవింద్ అఘోరా తో వై.టి.వి. ఇంటర్వూ
ఈ వీడియోను వారి తత్త్వాన్ని గమనించండి-



Saturday, November 11, 2017

మెరౌలీలోని ఇనుపస్తంభం


మెరౌలీలోని ఇనుపస్తంభం




సాహితీమిత్రులారా!

గుప్తులకాలంనాటి ఇనుపస్తంభం
ఢిల్లీలో మెహరౌలీ ప్రాంతంలో ఉంది
దాని ప్రత్యేకతలు తెలిపే ఈ వీడియోను
చూడండి


Friday, November 10, 2017

ఎల్లోరా గుహల్లోని కైలాసనాధ దేవాలయం


ఎల్లోరా గుహల్లోని కైలాసనాధ దేవాలయం




సాహితీమిత్రులారా!

ఎల్లోరా గుహల్లోని కైలాసనాథ దేవాలయం
కట్టడాల్లో సాంకేతివిషయాలను గమనించండి
ఈ వీడియోను చూడండి-


Thursday, November 9, 2017

ఎవరికి ఎలాంటి అభిరుచులుంటాయి?


ఎవరికి ఎలాంటి అభిరుచులుంటాయి?




సాహితీమిత్రులారా!


ఈ శ్లోకం చూడండి
ఏమి చెబుతున్నదో -

సతాంధనం సాధుభిరేవ భుజ్యతే
దురాత్మాభి ర్దుశ్చరితాత్యావాం ధనమ్
పికాదయా శ్చూతఫలాని భజంతే
భవన్తినింబాః కలు కాక భోజనాః

పక్షులు గ్రహించే ఆహారంలో తేడాలకు
వాటి స్వభావాలే కారణం కాబోలు లేకుంటే
మరేమిటి చిలుకలు - కోయిలలు మామిడి పళ్లను
ఆశిస్తే, కాకులు చేదుగా ఉండే వేప పళ్లను తినడమేమిటి
అంటే మంచి వారికి మంచి అభిరుచులు,
చెడ్డవారికి చెడ్డ అభిరుచులు స్వభావసిద్ధము అనడానికి
ఇది తార్కాణంగా చెప్పవచ్చు.

Wednesday, November 8, 2017

అతి సర్వత్రా వర్జయేత్


అతి సర్వత్రా వర్జయేత్





సాహితీమిత్రులారా!


ఈ శ్లోకం చూడండి
ఏమి చెబుతుందో -

అతి పరిచయా దవజ్ఞా
సంతత గమనా దనాదరో భవతి
మలయే భిల్ల పురంధ్రీ
చందన తరుకాష్ఠ మిన్థనం కురుతే

ఎవరితో పరిచయాన్నయినా అతిగా పెంచుకోకూడదు.
అది చనువుగా మారితే వెటకారాలకూ - వ్యంగ్యాలకూ
ఆస్కారం కలిగిస్తుంది. అలాగే అదేపనిగా ఎవరిదగ్గరకైనా
వెళుతుంటే నిరాదరణకు దారితీయవచ్చు మితంగా ఉంటేనే
అభిమానం పెరుగుతుంది. ఎలాగంటే విస్తారంగా మలయపర్వతం
మంచి గంధపు చెట్లతో సమానం. వాటిని సైతం వంటచెరకుగా
వాడుకో గల అతి పరిచయం ఆ చెట్లతో వారికుంది. కానీ,
మనకు మాత్రం అవి మహాప్రియం.

Tuesday, November 7, 2017

భార్యాభర్తలను విడదీసే వారు ఎలాంటి శిక్షలు పొందుతారు


భార్యాభర్తలను విడదీసే వారు ఎలాంటి శిక్షలు పొందుతారు





సాహితీమిత్రులారా!

భార్యా భర్తను విడదీసేవారికి మనవారు
ఏ నరకాలకు పోతారని సెలవిచ్చారో చూడండి-

మహా ప్రభేతి నరకం
దీప్త శూల మహోచ్ఛ్రయం,
తత్ర శూలేన ఛిద్యం తే
పతి భార్యోప భేదినః

భార్యా భర్తలు చల్లగా ఉంటే చూడలేని ప్రబుద్ధులు అనేకురు
వారిమధ్య చిచ్చి పెడితేగాని నిద్రించని ఘటాలూ ఎక్కవే
వారు ఈ లోకంలో సుఖంగా వినోదంగా కాలం గడపవచ్చేనేమో
గాని వారికి నరకమే ప్రేప్తిస్తుందంటారు. దిలో భాగమే ఈ శ్లోకం
శూలాలతో అనుక్షణం చిత్రవధ చేయబడటమే. ఈ నరకం పేరు
మహాప్రభ అని చెప్పబడుతున్నది. దంపతులను విడదీయడమంత
పాపపుపనికంటే మరొకటిలేదుకదా

Monday, November 6, 2017

అరుణాచలేశ్వరుడు


అరుణాచలేశ్వరుడు



సాహితీమిత్రులారా!

అగ్నిలింగమైన అరుణాచలేశ్వరుని అరుణాచలాన్ని
గురించిన విషయాలను వీడియో రూపంగా చూడండి-



Sunday, November 5, 2017

ఎవరు పండితుడు? - ఏది విషతుల్యం?


ఎవరు పండితుడు? - ఏది విషతుల్యం?




సాహితీమిత్రులారా!


ఈ శ్లోకం చూడండి-
ఏమి చెబుతున్నదో!

కః వథ్యతరో? ధర్మః, కశ్శుచి?
రిహయస్య మానసం శుద్ధమ్,
కః పండితో? వివేకీ, కిం విష?
మవధీరణా కురుషు


హితాన్ని కలిగించేదే ధర్మం
ఎవరి మనసులు పరిశుద్ధంగా ఉంటాయో
వారే శుచిగా ఉన్నవారు
ఆత్మకూ - అనాత్మకూ(జీవికీ- పరమాత్మకూ)
భేదం తెలిసినవాడే పండితుడు
హితుడు గానీ - గురువుగానీ చెప్పిన మాటను
తిరస్కరించడం(పెడచెవిన పెట్టడం)-
విషతుల్యం
అని శ్లోక భావం

Saturday, November 4, 2017

ప్రాచీన దేవాలయ కట్టడాల్లో యంత్రపనితనం


ప్రాచీన దేవాలయ కట్టడాల్లో యంత్రపనితనం




సాహితీమిత్రులారా!

మన ప్రాచీన దేవాలయాల్లో మన శిల్పులు ఉపయోగించిన
పనిముట్లు నేటి యంత్రాలకన్నా మిన్న అని తెలిపే
ఈ వీడియో చూడండి హోయసలేశ్వరుని దేవాలయంలోని
శిల్పాలు వాటి పనితనం ఇక్కడ గమనించండి-

అడవిని సృష్టించిన మానవుడు


అడవిని సృష్టించిన మానవుడు




సాహితీమిత్రులారా!

అడవిని సృష్టించడం ఏమిటి
అంటే ఈ వీడియో చూడాల్సిందే
జాదవ్ పెయాంగ్ అనే వ్యక్తికి
సంబంధించిన కథనం
ఈ వీడియో చూడండి


Friday, November 3, 2017

వారణాశి(కాశి)- సిటి ఆఫ్ ది టెంపుల్స్


వారణాశి(కాశి)- సిటి ఆఫ్ ది టెంపుల్స్ 




సాహితీమిత్రులారా!

వారణాసి అంటే కాశి. కాశీలో లెక్కకు మిక్కిలి
దేవాలయాలున్నాయి అందుకే సిటి ఆఫ్ ది టెంపుల్స్ 
అని పిలుస్తారు. దాని గురించిన వీడియో వీక్షించండి-


Thursday, November 2, 2017

రాజుకు ఉండకూడని దోషాలు


రాజుకు ఉండకూడని దోషాలు




సాహితీమిత్రులారా!


రాజుకు ఉండకూడని దోషాలు 14 అని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
వీటినే చతుర్దశ రాజదోషాలు అంటారు. అవి-
1. నాస్తిక్యం, 
2. క్రోధం, 
3. ప్రమాదం(ఏమరిపాటు), 
4. జ్ఞానవంతులను దర్శించకపోవటం, 
5. ఆలస్యం(సోమరితనం)
6. పంచేంద్రియాలకు లొంగడం, 
7. రాచకార్యాలలో ఇతరులను సంప్రతించకుండా 
     ఒక్కడే నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, 
8. విషయపరిజ్ఞానం లేనివారి సలహా పొందడం, 
9. నిర్ణయాలను అమలు జరపడంలో ఉత్సాహం చూపకపోవడం, 
10 రహస్యంగా ఉంచవలసిన విషయాలను రహస్యంగా ఉంచకపోవడం, 
11. నిర్ణయాలను తీసుకోవాల్సినపుడు నిర్ణయంతీసుకోకుండా వాయిదా వేయడం,
12. ఉపరి రక్షణం(కాపాడవలసిన వారిని కాపాడకపోవడం)
13. శుభకార్యాలను చేయకపోవడం,
14. శత్రువులను అందరినీ ఏకకాలంలో ఎదిరించాలనుకోవడం

ఇవి ఒక రాజుగా చేయకూడని పనులు.

Wednesday, November 1, 2017

వామాచారం అంటే ఏమిటి?


వామాచారం అంటే ఏమిటి?




సాహితీమిత్రులారా!



మనం అన్నీ తెలుసుకోవాలి వాటిలో శ్రేష్ఠమైనదాన్నే పాటించాలి.
కొన్ని విషయాలడిగినపుడు అవి పాటించకపోయినా వాటిని గురించి
తెలుసుకోవడం తప్పుకాదుకదా ఎలాగంటే మనం త్రాగకపోయినా
మద్యంలోని రకాలు వింటున్నాం అవేమిటంటే మద్యమని 
తెలుసుకోగలుగుతున్నాము. అంతమాత్రంతో మనం త్రాగాలని
లేదుకదా. 

శ్రీవిద్యా ఉపాసకులు అనేకరకాల పద్ధతులతో పూజలు చేస్తుంటారు
వాటిలో సమయాచారం, దక్షిణాచారం, కౌళాచారం, వామాచారం
ఇలా చెప్పుకోవచ్చు. 

ఇక్కడ వామాచారం గురించిన విషయాలను 
క్లుప్తంగా తెలుసుకుందాం-

వామాచారం వేద విహితమైన మార్గాల ద్వారా కాక, అడ్డదారులలో
సిద్ధులను సంపాదించుకొనే విధానంగా పేరు తెచ్చుందని 
కొందరి అభిప్రాయం. సత్వరం ఫలితాలను కలుగుతాయని కొందరూ,
పంచమకారా(మద్యం, మత్స్యం, మాంసం, ముద్ర, మైథునం)ల
ఆకర్షణ వల్ల మరికొందరూ, వామాచారమార్గం పట్టారని ఒక భావన.
వామాచారం ఐదు విధాలని మేరుతంత్ర మనే గ్రంథం చెబుతున్నది.
దీనిలో మొదటిది కౌలం(కౌళం), రెండవది వామం, మూడవది 
చీనం(చీనక్రమం)(దీనిలో చీన, మహాచీన, దివ్యచీన అనే రకాలున్నాయి), 
నాలుగవది సిద్ధాంతం, ఐదవది శాంబరం(ఇది ఆటవికులలో ఎక్కువ 
ఆదరణ పొందింది).

కుల సంబంధమైనది కాబట్టి దీన్ని కౌలమంటారని నిర్వచనం.
తరతరాలుగా వచ్చే కొన్ని ఆచారాల వల్ల కూడ కౌలం అనే పేరు 
వచ్చిందని చెప్పవచ్చు. మద్యం, మత్స్యం, మాంసం, ముద్ర, మైథునం 
అనే పంచమకారాలను పాటిస్తారు. మనస్సు దేనివల్లతృప్తి పొందుతుందో, 
సుఖం కలుగుతుందో అదే దేవికి తృప్తిని కలిగిస్తుందని వామాచారపరుల భావన. 
బలులివ్వటం, తాగిన మైకంలో వివస్త్రలను అనుభవించటం లాంటివి ఈ పూజలో 
భాగమని అంటారు. మేరుతంత్రం ఈ మార్గాలను ఖండిస్తుంది. 
వామాచారంలో పశుభావం, వీరభావం, దివ్యభావం అనే దశలున్నాయి. 
సాధకుడు పశుభావంలో దైహిక సుఖ భోగాల స్ధయిని క్రమంగా దాటి సోహం భావదశకు చేరుకొంటాడని అంతర్యం.స సోహం భావన అంటే తానే బ్రబ్మననే జ్ఞానం కలగడం. పశుభావంలో శరీర శుద్ధి, మనశ్శుద్ధి, కలిగినపుడు గానీ వీరభావ దశ రాదు. అప్పుడు గురువు అవసరం కలుగుతుంది. తరువాత దశలో తానే బ్రబ్మమనే జ్ఞానం కలుగుతుంది. కాని, సాధనలో దైహిక సుఖాల సుఖాల దశ దాటడం కష్టం, అరుదు. అందువల్లనే ప్రామాణిక వేదాంత గ్రంథాలు వామాచారాన్ని ఖండిస్తాయి.