Tuesday, August 20, 2019

దేవుడి కొడుకు


దేవుడి కొడుకు





సాహితీమిత్రులారా!

ఈ అనువాదకథను ఆస్వాదించండి...........

పన్నెండేళ్ళ రాయ్‌చరణ్‌కి యజమాని ఇంట్లో పని దొరకడానిక్కారణం రాయ్‌చరణ్‌ వయస్సు ఒకటైతే రెండోది యజమానిదీ రాయ్‌చరణ్‌దీ ఒకటే కులం కావడం. మొదట్లో ఇంట్లో ఏదో ఒక పని చేయడానికి పనికొస్తాడేమో అని పెట్టుకున్న రాయ్‌చరణ్‌ యజమాని కొడుకుని చూడ్డానికి ఉపయోగపడ్డాడు. అమ్మగారు ఇంట్లో ఏదో పనిలో ఉన్నప్పుడు కుర్రాణ్ణి ఆడించడం, వాడు ఏడుస్తూంటే సముదాయించడం వగైరాలతో పాటు ఇంటా బయటా చిన్న చిన్న పనులు. అలా యజమాని కొడుకు అనుకూల్, రాయ్‌చరణ్‌ చేతిలోనే పెరిగాడు దాదాపుగా.

కుర్రాడు పెద్దవుతున్నా, రాయ్‌చరణ్‌ తోటే నేస్తం. అనుకూల్‌కి చదువూ, పెళ్ళీ అయ్యి కోర్టులో ఉద్యోగం వచ్చేదాకా రాయ్‌చరణ్‌కి అతనొక్కడే యజమాని. అనుకూల్ పెళ్ళి అయ్యేక రాయ్‌చరణ్‌కి ఇప్పుడిద్దరు యజమానులు; అనుకూల్, కొత్తగా ఇంట్లోకొచ్చిన అనుకూల్ వాళ్ళావిడాను. అనుకూల్‌కి ఓ ఏడాదిలో పిల్లాడు పుట్టేసరికి మళ్ళీ రాయ్‌చరణ్‌కి పురనపి జననం అన్నట్టూ ఒకప్పుడు అనుకూల్‌ని చూసినట్టే అనుకూల్ కొడుకుని సాకడం మొదలయింది. అనుకూల్‌కి పద్మానది ప్రాంతానికి బదిలీ అయ్యింది. తనని చిన్నప్పట్నుండీ పెంచిన రాయ్‌చరణ్‌ అంటే ఉన్న అభిమానం వల్ల అనుకూల్‌, కుటుంబంతో అక్కడికి వెళ్తూ రాయ్‌చరణ్‌ని కూడా వెంట తీసుకెళ్ళాడు.

ఏడాది నిండుతోంటే అనుకూల్ కొడుకు పాకడం, మెల్లిగా అడుగులు వేయడం మొదలుపెడుతున్నాడు. మాటలు వస్తున్నై. అమ్మా, నాన్నా అని పిలుస్తూ రాయ్‌చరణ్‌ని ‘తాతా’ అంటున్నాడు. ఆ మాట అంటున్నందుకే వాడంటే రాయ్‌చరణ్‌కి విపరీతమైన అభిమానం. వాడికి గుమ్మం దాటి ఇంట్లోంచి బయటకెళ్ళాలని సరదా. వాడు బయటకెళ్లకుండా, కిందపడి దెబ్బలు తగిలించుకోకుండా చూడ్డం రాయ్‌చరణ్‌ పని. కుర్రాడికెలా తెల్సిందో కానీ వాడు సరదాకి ఇంట్లోంచి బయటకెళ్ళాలని ప్రయత్నించడం, వెళ్ళిపోతూంటే రాయ్‌చరణ్‌ గమనించి వాణ్ణి పట్టుకోవడం ఒక ఆటలా తయారైంది. రాయ్‌చరణ్‌ అనుకూల్‌తో అన్నాడు ఓ సారి ఈ కుర్రాడి గురించి, “వీడు మంచి తెలివైన వాడండి, నన్ను ఏడిపించి, నా కళ్ళు కప్పేసి బయటకి పారిపోదామని ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు. నేను చూడనప్పుడు దాక్కోవడం, పట్టుకున్నప్పుడు అదో రకమైన నవ్వూ, అబ్బో, వీడు తప్పకుండా కోర్టులో జడ్జ్ అయి తీరుతాడు చూడండి.”

కుర్రాడు పెరిగే కొద్దీ వాడి అవసరాల కోసం కొన్ని ఆట బొమ్మలూ, ఆ బొమ్మలు పెట్టుకుని అటూ ఇటూ లాగడానికో చిన్న బండీ ఒక్కోటీ అమరుతున్నై. కొత్త కొత్త ఆటల కోసం రాయ్‌చరణ్‌ మోకాళ్ళమీద అటూ ఇటూ కదులుతూ గుర్రం లాగా కుర్రాణ్ణి వీపు మీద మోయడం, ఒక్కోసారి వాడితో కుస్తీ పట్టడం, ఆ కుస్తీలో మళ్ళీ కుర్రాడి ముందు కింద పడిపోయి ఓడిపోయినట్టు ఒప్పుకుని గుంజీలు తీయడం, ఇవన్నీ చూస్తూ అనుకూల్, వాళ్ళావిడా నవ్వుకోవడం జరుగుతూనే ఉన్నై. ఉద్యోగంలో అనుకూల్‌కొచ్చే మంచి జీతం వల్ల కుర్రాడి అవసరాలకి దేనికీ ముందూ వెనకా చూసుకోనవసరం లేదు. అమ్మగారు వాడికి ఎప్పుడూ కొత్త బట్టలూ, కొత్త బంగారం నగలూ వేసి చూసుకుని మురిసిపోతూ వాణ్ణి ఆడించడానికి రాయ్‌చరణ్‌ చేతిలో పెడుతున్నారు. ఇన్నేళ్లబట్టీ పనిచేస్తున్న రాయ్‌చరణ్‌ మీద నమ్మకమే తప్ప ఎవరికీ అనుమానం లేదు; కుర్రాడి నగల గురించి కానీ, వాడిని నగలకోసమో, మరోదానికో రాయ్‌చరణ్‌ కానీ వాడు చూస్తూండగా ఇంకెవరో కానీ ఎత్తుకుపోతారని.

చూస్తూండగానే వర్షాకాలం వచ్చింది. ఉరుములు మెరుపుల్తో ధాటీగా కురిసే వర్షానికి పద్మానది ఉరకలేస్తూ, పడగెత్తిన పాములా బుసలు కొడుతూ ప్రవహించడం మొదలైంది. ఈ ప్రవాహంలో ములిగిపోయిన పంటలూ, చేలూ అలా ఉంచితే నదీతీరం అంతా బురద. అది చాలనట్టూ ఆ ప్రవాహంలో కొట్టుకొచ్చే చెట్టూ చేమా వల్ల ఏం జరుగుతుంతో చెప్పడం కష్టం కనక ఎవరూ నది దగ్గిరకి వెళ్ళడానికి లేదు. నదీతీరానికి వెళ్ళి చూడాలంటే వర్షాకాలం అయ్యేదాకా ఆగాల్సిందే. ఈ వర్షాలలో ఓ రోజు తెరిపి ఇచ్చినప్పుడు అనుకూల్ కొడుకుని, వాడికున్న చిన్న బండిలో కూర్చోపెట్టి,రాయ్‌చరణ్‌ నదీ తీరానికి తీసుకొచ్చేడు. అలా తీసుకురావడానిక్కారణం కూడా కుర్రాడు వెళ్దాం వెళ్దాం అని ఏడుస్తూ పట్టుబట్టడమే. చలీ వేడీ కానీ ఆ రోజున వర్షం లేదు కానీ ఆకాశం మబ్బుగానే ఉంది. నది ఒడ్డున మోకాలి లోతు బురద అయినా నీళ్ళవరకూ వెళ్లకుండా కొంచెం దూరం నుంచే ఇద్దరూ నీళ్ల ప్రవాహాన్ని చూస్తున్నప్పుడు కుర్రాడి చూపు అటు పక్కనే ఉన్న కదంబ వృక్షం మీద పడింది. అసలే వర్షాకాలం నీళ్ళు బాగా వంటబట్టి ఉన్నాయి కాబోలు, ఆకులు కూడా కనబడకుండా చెట్టంతా పువ్వులు. అదేదో అద్భుతాన్నిచూస్తున్నట్టూ కుర్రాడు అటువేపే చూస్తుంటే రాయ్‌చరణ్‌కి తెలిసిన విషయం ఏమిటంటే, కుర్రాడికి ఆ పువ్వులు కావాలి. కానీ ఆ చెట్టు దగ్గిరకెళ్ళాలంటే తాను బురదలో దిగి వెళ్ళిరావడానికి ఇరవై నిముషాలకి పైన పట్టవచ్చు. తాను అలా వెళ్తే ఇక్కడ కుర్రాణ్ణి ఎవరు చూస్తారు?

కుర్రాణ్ణి మభ్యపెట్టి వాడి చూపు ఆ పువ్వుల మీదనుంచి తప్పించాలని రాయ్‌చరణ్ ‘ఇదిగో ఆ పిట్ట చూడు, ఆ నీళ్ళు చూడు,’ అంటూ చెప్పాడు కానీ, జడ్జ్ కాబోతున్న కుర్రాడా అలా తప్పించుకునేది? ఈ పువ్వులనే చూపిస్తూ ఏడవడం మొదలుపెట్టాడు. వాడి ఏడుపు చూసి రాయ్‌చరణ్‌కి కాలూ చేయీ ఆడలేదు.

‘సరే, నువ్విక్కడే కదలకుండా ఉంటానంటే నేను వెళ్ళి తీసుకొస్తా ఆ పువ్వులు’ అడిగేడు.

కుర్రాడి మొహం చూసి ‘సరే, అలాగే ఉంటా,’ అన్నాడనుకుని మరోసారి వాణ్ణి హెచ్చరించి మోకాలిదాకా తడవకుండా బట్ట మీదకి లాక్కుని రాయ్‌చరణ్ బురదలోకి దిగేడు, కదంబ వృక్షం కేసి వెళ్తూ.

రాయ్‌చరణ్ అలా వెళ్ళడం ఆలస్యం, కుర్రాడు ఇటు నదికేసి తన బండి లాక్కుంటూ వెళ్ళిపోయేడు. విపరీతమైన వేగంతో పోయే నీళ్ళ ప్రవాహం చూసేసరికి వాడికి మరింత సరదా పుట్టింది. పక్కనే దొరికిన చిన్న కర్ర పట్టుకుని నీళ్లలోకి దాన్ని వంచుతూ చేపలు పడుతున్నట్టూ వంగడం, నీళ్ళని ఆ కర్రతో కొట్టడం సాగించేసరికి చిన్న నీటి తుంపర వాడి మీద పడింది. దాంతో నీళ్ళంటే మరింత ఉత్సాహంతో మరింత ముందుకి వెళ్ళాడు బండిని లాక్కుంటూ…

చేతికి అందిన నాలుగు పువ్వులు కోసి, అవి చూశాక కుర్రాడి మొహంలో కనబడే సంతోషం గుర్తు తెచ్చుకుంటూ వెనక్కి వస్తూ బండి కేసి చూశాడు రాయ్‌చరణ్. బండి అయితే ఉంది కానీ కుర్రాడు చుట్టుపక్కల ఎక్కడా లేడు. రాయ్‌చరణ్ రక్తం గడ్డకట్టుకు పోయినట్టయింది. చేతిలో పువ్వులెక్కడివక్కడ పారేసి బండి దగ్గిరకి వచ్చి ‘అబ్బాయ్, నాన్నా ఎక్కడున్నావురా, రా, రా’ అంటూ పిలిచేడు. ఎప్పుడు పిలిచినా నవ్వుతూ ‘తాతా ఇక్కడున్నా’ అంటూ సమాధానం ఇచ్చే కుర్రాడి గొంతుక వినిపించలేదిప్పుడు. ఇప్పుడున్నదంతా పద్మానది ప్రవాహం, దాని తాలూకు గలగలల చప్పుడూను. పిచ్చివాడిలా కనిపించినంత మేర వెతికాడు రాయ్‌చరణ్. మానవమాత్రుడన్నవాడెవడూ లేడు చుట్టుపక్కల. కాలూ చేయి ఆడని పరిస్థితి.

రాయ్‌చరణ్ కళ్ళప్పగించి ఎటువైపు చూసి ఎన్ని అరుపులు అరిచి కుర్రాణ్ణి పేరుతో పిలిచినా, ఎంత ఏడిచి మొత్తుకున్నా అనుకూల్ కొడుకు ఈ నీటిలో కొట్టుకుపోవడం అనేదో పెద్ద విషయం కానట్టూ, ఆ కుర్రాడి చావు విషయం తనకేం పట్టనట్టూ పద్మానది ఉరుకులు పరుగుల్తో అలా ప్రవహిస్తూనే ఉంది.

సాయంకాలం దాకా రాయ్‌చరణ్ తీసుకెళ్ళిన కొడుకు రాకపోయేసరికి అప్పటి దాకా చూసిన అనుకూల్ భార్య మొగుడితో చెప్పి మరో నలుగురు మనుషుల్ని పంపించింది వెతకడానికి. చీకట్లో లాంతర్లు పట్టుకుని వెతుకుతున్న జనాలకి అక్కడే నది ఒడ్డున కేకలు పెడుతూ పిచ్చివాడిలా తిరుగుతున్న రాయ్‌చరణ్ కనిపించేడు కానీ కుర్రాడి జాడలేదు. రాయ్‌చరణ్‌ని వెనక్కి తీసుకొచ్చేసరికి అనుకూల్ కాళ్ళమీద పడి భోరుమన్నాడు. అతన్ని ఎన్ని అడిగినా, ఎంత కదిపినా ఏమీ సమాధానంలేదు, నాకేం తెలియదనే మాట తప్ప. మొత్తానికి పద్మానదిలో కుర్రాడు కొట్టుకుపోయాడనే తీర్మానించినా, ఊరిబయట కొంతమంది దేశదిమ్మర్లు దిగారనీ వాళ్ళే ఎత్తుకుపోయి ఉండొచ్చనీ కొంతమంది అనుకున్నా ఏమీ తేలలేదు.

అనుకూల్ భార్య రాయ్‌చరణ్‌ని తిడుతూ, “నా కుర్రాణ్ణి ఎక్కడకి తీసుకెళ్ళావు, ఎక్కడ దాచావు చెప్పు?” అంటూ ఏడుస్తూ నిందించింది కానీ ఏమీ సమాధానం రాబట్టలేకపోయింది. రాయ్‌చరణ్ ఎవరేం అడిగినా తన తలమీద కొట్టుకోవడం, ఏడవడం తప్ప మరేమాటా చెప్పలేకపోయేడు. అనుకూల్ భార్య ఇదంతా చూశాక రాయ్‌చరణ్‌ని ఇంక వెళ్ళిపొమన్నట్టూ తలుపు వేసేసుకుంది.

అనుకూల్, భార్యతో రాయ్‌చరణ్ గురించి చెప్పడానికి ఏదో ప్రయత్నంతో అన్నాడు, “నన్ను చిన్నప్పటినుంచి పెంచిన రాయ్‌చరణ్ అలాంటివాడు కాదు, వాడు మన కొడుకుని దాచడం కానీ, చంపడం కానీ ఎందుకు చేస్తాడు?”

“ఎందుకా, కుర్రాడి వంటి మీద నగలకోసం. ఇప్పుడర్థం అయిందా?” అనుకూల్ నోరు మూయించింది ఆ మాటతో ఆవిడ.

ఆవిడామాట అన్నాక ఇంక నోరెత్తలేకపోయేడు అనుకూల్.

అనుకూల్ ఇంట్లోంచి గెంటబడిన రాయ్‌చరణ్ తన ఊరికి బయల్దేరాడు. రాయ్‌చరణ్‌కి ఎప్పుడో పెళ్లయిందనే మాటే తప్ప ఇప్పటివరకూ అతనికి తన కుటుంబం అంటే అనుకూల్, అతని పిల్లాడే. ఇప్పుడు స్వంత ఊరికొచ్చేసరికి తనకో కుటుంబం, భార్యా ఉందని తెలిసివచ్చింది. రాయ్‌చరణ్ ఊరికి తిరిగొచ్చిన ఏడాది చివర్లో అతనికో కొడుకుని అందించి రాయ్‌చరణ్ భార్య ఆఖరి శ్వాస తీసుకుంది.

పుట్టిన కుర్రాణ్ణి చూడగానే రాయ్‌చరణ్‌కి అదోరకమైన అసహ్యం, నీరసం, అనేకానేక ఆలోచనలు. ఇప్పుడు అనుకూల్ కొడుకు తన చేతుల్లోంచి దాటిపోయాక వీణ్ణి సాకాలంటే అదోరకమైన అపరాధభావం. అదీగాక ఇప్పుడు తనకి ‘ఇదెక్కడి దరిద్రం దాపురించిందిరా?’ అనే ఆలోచన. ఈ ఆలోచనల్తో కుర్రాణ్ణి ఎప్పుడూ దగ్గరకు తీయడానికి ప్రయత్నించనేలేదు. రాయ్‌చరణ్ ఇంట్లో అతని విధవ అప్పగారు కానీ లేకపోతే ఆ పుట్టిన కుర్రాడు ఎప్పుడో చచ్చిపోయి ఉండేవాడు. అలా రాయ్‌చరణ్‌తో సంబంధం లేకుండా కుర్రాడు పెరుగుతున్నాడు. వాడికి ఫైల్నా అని ఆవిడే పేరు పెట్టింది కూడా.

కుర్రాడు పెరుగుతుంటే రాయ్‌చరణ్ ఆలోచనా క్రమంలో ఏదో మార్పు వస్తూ ఉందిప్పుడు. వాడు పాకుతుంటే అనుకూల్ కొడుకు పాకుతున్నట్టే ఉంది. వీడు కూడా అనుకూల్ కొడుకులాగే తనని గడపదాకా వెళ్ళి ఏడిపించడం అదీ చేస్తున్నాడు. ఏదో జరుగుతోంది తనకి తెలీయకుండా. తనని తాతా అంటూ పిల్చిన కుర్రాడు అలా నీళ్లలో కొట్టుకుపోయి తనమీద మమకారంతో తనింట్లోనే పుట్టాడు కాబోలు. దీనికి కారణాలు వెతికితే కంటి ముందు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి కూడా. మొదటిది–తన కొడుకు అనుకూల్ కొడుకు పోయిన సరిగ్గా ఏడాదికి పుట్టాడు. రెండోది–ఎంత ప్రయత్నించినా పిల్లలు పుట్టని తనకి ఈ మధ్య వయసులో ఇంక పుట్టరు, అసాధ్యం అనుకున్నప్పుడు ఆ అసాధ్యాన్ని సాధ్యం చేస్తూ వీడు పుట్టాడు. మూడోది–అనుకూల్ కుర్రాడిలాగే వీడూ జడ్జ్ అయ్యే లక్షణాలు కనిపించడంలే? అదీగాక అనుకూల్ వాళ్ళావిడ అంది కదా, ‘నా కుర్రాణ్ణీ ఎత్తుకుపోయింది నువ్వే!’ అని. తల్లి మనస్సు తనకి తెలియలేదు ఆవిడలా అన్నప్పుడు. ఇప్పుడు–-వీడు తనకి పుట్టాక–అది తెలిసివస్తోంది. పాపం ఆవిడ ఎంత క్షోభ అనుభవిస్తోందో? ఈ ఆలోచనలు రాగానే రాయ్‌చరణ్ తన కొడుకుని వాడు అనుకూల్ కొడుకే అన్నట్టూ పెంచడం మొదలుపెట్టాడు.

కుర్రాణ్ణి ‘ఏమండీ, యజమానిగారు!’ అనడం, మంచి జమీందారులాగా బట్టలు తొడిగి మహారాజులా చూసుకోవడం మొదలుపెట్టాడు. ‘ఎంత లేకలేక కొడుకు పుట్టినా ఇంత గారాబమా!’ అనుకునే లోకుల్ని ఎప్పుడూ లెక్క చేయలేదు రాయ్‌చరణ్. జమీందారుగారి పిల్లలు అలగా జనంతో ఆడుకోరు కాబట్టి రాయ్‌చరణ్ ఎప్పుడూ తన కొడుకుని ఎవరితోనూ ఆడుకోనిచ్చేవాడు కాదు. తన దగ్గిరున్నవీ, భార్యవీ నగలన్నీ కరిగించేసి కుర్రాడికి నగలు చేయించాడు. అనుకూల్ కొడుకు ఒకప్పుడు ఆడుకున్న బండి లాంటిదే ఓ బండి కూడా అమర్చబడింది. కుర్రాణ్ణి చూస్తే ఎవరికీ కూడా రాయ్‌చరణ్ కొడుకనే అనుమానం రాదు, ఎవరో జమీందార్ల బిడ్డ అనే తప్ప.

ఐదేళ్ళు గడిచి ఫైల్నా స్కూల్‌కి వెళ్ళే రోజు వచ్చేసరికి రాయ్‌చరణ్ తనకున్న పొలం అవీ అమ్మేసి మళ్ళీ కలకత్తా చేరి కుర్రాణ్ణి మంచి స్కూల్లో, అక్కడే ఉన్న హాస్టల్లో జేర్పించాడు. కుర్రాడికేమీ తక్కువ రాకుండా చూస్తూ రాయ్‌చరణ్ మాత్రం రోజుకిన్ని మెతుకులు మాత్రం తింటూ చిక్కి శల్యం అవుతున్నాడు. రాత్రి వంటరిగా ఉన్నప్పుడు తనలో తనే కలవరింపులు–‘అబ్బాయ్, నేనంటే నీకెంత ఇష్టం! నువ్వు పోయాక నా మీద ఇష్టంతో మళ్ళీ నా ఇంటికి వచ్చావు. నీకెప్పటికి ఏమీ తక్కువచేయను!’ అంటూ.

పన్నెండేళ్ళు గడిచాయ్ ఇలాగే. పెద్దవుతున్న కుర్రాడికి చదువు బాగానే వంటబడుతూంది. అందరితోబాటు హాస్టల్లో ఉండడం అలవాటైంది. కుర్రాడికి చిన్నప్పటినుండీ రాయ్‌చరణ్ ఎలా అలవాటు చేశాడో అలాగే దర్జాగా బతకడం తెలుసు. తానే కుర్రాడి తండ్రినని రాయ్‌చరణ్ ఎప్పుడూ ఎవరికీ చెప్పలేదు. ఎవరైనా రెట్టించి అడిగితే తాను కుర్రాడికి సేవ చేసే పనివాడినని మాత్రం చెప్పాడు. రాయ్‌చరణ్ కుర్రాడి దగ్గిర పనివాడిలా చూపించే అణకువ చూసి మిగతా పిల్లలు నవ్వినా రాయ్‌చరణ్ ఏనాడూ పట్టించుకున్న పాపాన పోలేదు. మిగతా పిల్లలమాట అలా ఉంచితే ఫైల్నా కూడా రాయ్‌చరణ్ దగ్గిర లేనప్పుడు తన పనివాడు ఎలా అణుకువగా ఉంటాడో వాళ్లతో చెప్తూ నవ్వుకునేవాడే. కుర్రాడికి రాయ్‌చరణ్ అంటే ఇష్టమే కానీ అదో రకమైన దిగజారుడు ఇష్టం–పనివాడి పట్ల ఉండే ఇష్టం లాంటిది తప్ప ఎప్పుడూ తన తండ్రి అన్న భావమే లేదు. ఆ దిగజారుడు ఇష్టం కూడా రాయ్‌చరణ్ వాణ్ణలా పెంచడం వల్ల వచ్చిందే తప్ప అది వాడి తప్పూ కాదు, పుట్టుకతో వచ్చినదీ కాదు.

రోజులు గడిచేకొద్దీ కుర్రాడు పెద్దవడం అటుంచితే రాయ్‌చరణ్ ముసలివాడౌతున్నాడు. రాయ్‌చరణ్ సరిగ్గా పనిచేయటం లేదని అతను పనిచేసే చోట యజమాని అరుస్తున్నాడు. పని ఇచ్చిన పెద్దమనిషికి పూర్తి సమయం కేటాయించలేకపోవడం ఒకెత్తు అయితే పనిలో ఉన్నప్పుడు కూడా సరిగ్గా పనిచేయకపోవడం మరొకటి. ముసలితనం వల్ల రాయ్‌చరణ్ శరీరం సహకరించడం లేదు. ఈ వైపు ఎదుగుతున్న కుర్రాడు తనకి రోజురోజుకీ ఎక్కువ డబ్బులు కావాలని పీకుతున్నాడు. చూడబోతే రాయ్‌చరణ్ దగ్గిర డబ్బులు దాదాపుగా అయిపోవస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో రాయ్‌చరణ్ ఏదో నిశ్చయానికొచ్చాడు. తానింక ఎలాగా ఉద్యోగం చేయలేడు కనక అక్కడ యజమానితో చెప్పి పని మానుకున్నాడు. ఓ రోజు ఫైల్నా దగ్గిరకొచ్చి చెప్పాడు, “నాకు ఊర్లో కొంచెం పని ఉంది, నా దగ్గిర మిగిలిన ఈ డబ్బులు నీదగ్గరుంచు. నేను మరికొన్ని రోజుల్లో మళ్ళీ వెనక్కి వస్తా.”

అనుకూల్ ఇప్పుడెక్కడ పనిచేస్తున్నాడో కనుక్కుని రాయ్‌చరణ్ అతన్ని చూడ్డానికి బయల్దేరాడు. రాయ్‌చరణ్ వచ్చేసరికి అనుకూల్ బయట వరండాలో కూర్చుని ఏదో పుస్తకం చదువుకుంటున్నాడు. వాళ్ళావిడ లోపల ఏదో పనిలో ఉంది. కొడుకు నీళ్లలో పడి కొట్టుకుపోయాక వాళ్ళకి మరింక పిల్లల్లేరు. ఆవిడ పాపం ఇంకా పుత్రశోకం అనుభవిస్తున్నట్టే ఉంది. రాయ్‌చరణ్ రావడం చూసి అనుకూల్ మొహంలో ఏం భావం లేకుండా అడిగాడు, “ఏమిటిలా వచ్చావు?”

రాయ్‌చరణ్ నోటమ్మట మాట లేకుండా అలాగే నించున్నాడు చేతులు కట్టుకుని.

చిన్నపుడు తనని పెంచినందుకో మరెందుకో కానీ కాసేపటికి అనుకూల్ అన్నాడు సున్నితంగానే, “కొన్నేళ్ల క్రితం ఏదో జరిగిందిలే, దాని సంగతి ఇప్పుడెందుగ్గానీ, పనికోసం చూస్తున్నావా? నీకు మళ్ళీ పనిలోకి రావాలనుంటే చెప్పు, నాక్కూడా ఇంట్లో ఒకరు అవసరం.”

“అందుక్కాదండి వచ్చినది. ఓ సారి అమ్మగార్ని చూసి ఓ మాట చెప్పిపోదామని వచ్చాను,” కాసేపటికి నోరు పెగుల్చుకుని చెప్పాడు రాయ్‌చరణ్.

“సరే, రా అయితే లోపలకి,” అనుకూల్ ముందు నడుస్తుంటే రాయ్ చరణ్ అనుసరించాడు.

అమ్మగారు రాయ్‌చరణ్‌ని చూడగానే మొహం చిట్లించింది, మళ్ళీ ఎక్కడ దాపురించిందిరా ఈ దరిద్రం అనుకుంటూ.

రాయ్‌చరణ్ ఇదేం పట్టించుకోనట్టు చూసి, ఆవిడకి చేతులు జోడించి చెప్పాడు ఏమీ ఉపోద్ఘాతం లేకుండా, “మీ కుర్రాణ్ణి పద్మానది మింగేసిందని అందరూ అనుకున్నారు కానీ, అది నిజం కాదు. వాణ్ణి కావాలని ఎత్తుకుపోయినది నేనే.”

అనుకూల్, వాళ్ళావిడా నోర్లు వెళ్ళబెట్టి ఆశ్చర్యం, సంభ్రమం, అనుమానం అన్నీ కలగలుపుతూ ఒక్కసారిగా అరిచినట్టే అన్నారు, “ఏమిటీ, నువ్వా! ఎందుకు, ఎలా… ఇంతకీ వాడెక్కడున్నడిప్పుడు?”

“నా దగ్గిరే ఉన్నాడు. నేనే పెంచాను ఇన్నాళ్ళూనూ. వాడికి ఏ లోటూ రాకుండా చూస్తూ స్కూల్లో ఉంచాను. ఎల్లుండి ఆదివారం తీసుకుని వస్తున్నాను. ఇంట్లోనే ఉంటారా?”

ఆదివారం కోర్టుకి శలవు కనక అనుకూల్ ఇంట్లోనే ఉన్నప్పుడు రాయ్‌చరణ్ ఫైల్నాని తీసుకుని వచ్చాడు. కుర్రాణ్ణి చూసి అనుకూల్ భార్య దాదాపు మూర్ఛపోయింది. వాణ్ణి ముట్టుకుని, చేత్తో తడుముతూ, ముద్దులు పెట్టుకుంటూ అదో లోకంలో తేలుతోంది ఆవిడ. అనుకూల్‌కి కూడా ఏదో ఆపేక్ష పుట్టుకొచ్చింది కుర్రాణ్ణి చూడగానే. వీళ్ళిద్దర్నీ చూస్తున్న రాయ్‌చరణ్ కంట్లో నీళ్ళు కనబడకుండా ఉండడానికి కష్టపడుతుంటే అనుకూల్‌లో ఉన్న మెజిస్ట్రేట్ బయటకొచ్చి అడిగేడు, “వీడు మా కొడుకే అనడానికి ఏమిటి ఋజువు? ఎవరైనా సాక్షులు ఉన్నారా దీనికి?”

“ఇటువంటిదానికి సాక్ష్యం ఎక్కడుంటుందండి? నేను వాణ్ణి ఎత్తుకుపోయానని చెప్పాను కదా. వాడు మీకు పుట్టినప్పట్నుంచీ వాడంటే నాకు, నేనంటే వాడికీ ఎంత ఇష్టమో మీకు తెలుసు. సాక్ష్యం కావాలంటే భగవంతుడే సాక్షి.” రాయ్‌చరణ్ చెప్పేడు.

అనుకూల్ ఇటువైపు చూసేసరికి వాళ్ళావిడ కుర్రాణ్ణి ముద్దాడడం, ఎన్నాళ్లకో కనబడిన కుర్రాణ్ణి చూడడానికి రెండు కళ్ళూ చాలవన్నట్టూ వాడికేసి చూస్తూ ఉండడం కనిపించింది. ఇంక అనుకూల్ సాక్ష్యం గురించి ఏమీ బలవంతం చేయలేకపోయేడు. అయినా తన నమ్మిన బంటు రాయ్‌చరణ్ కుర్రాణ్ణి ఎత్తుకుపోయినట్టూ ఒప్పుకుంటున్నాడుగా! వీడు తమ కొడుకు కాక రాయ్‌చరణ్ కొడుకు అనుకోవడం ఎలా? రాయ్‌చరణ్ అంత ముసలివాడికి ఇంత చిన్న కుర్రాడు పుట్టి ఉండడం అసంభవం కాదూ? ఈ ఆలోచనలు రాగానే అనుకూల్ ఇంక రెట్టించలేకపోయేడు.

కాసేపటికి అనుకూల్ జడ్జ్ లాగా ఏదో తీర్పు ఇస్తున్నట్టు చెప్పేడు రాయ్‌చరణ్‌తో, “నిన్ను నమ్ముతున్నాను కానీ ఇంక నువ్వు ఈ చుట్టుపక్కల ఉండడానికి ఒప్పుకోను. నువ్వు మా కళ్ల ఎదుట ఉండడం కుదరదు.”

పిడుగు మీద పడ్డట్టు రాయ్‌చరణ్ కంఠం వణుకుతుండగా అడిగేడు, “అలా అంటారేమిటండీ, ఈ ముసలితనంలో నేనెక్కడకి వెళ్తాను? ఎవరున్నారు నాకు?”

అనుకూల్ భార్య కూడా అంది, “పోనీ అతన్ని ఉండనీయరాదుటండి, ఏదో పనిచేసిపెడతాడు ఇంట్లో. ఇన్నాళ్ళూ కుర్రాణ్ణి సాకాడు కనక కుర్రాడికి కూడా ఊసుపోతుంది.”

అనుకూల్ అరిచేడు, “లేదు. వాడిక్కడ ఉండడానికి వీలులేదు. మనం ఎంతో నమ్మి కుర్రాణ్ణి చేతిలో పెడితే ఇలా ఎత్తుకుపోయి ఇన్నేళ్ళూ మనకి పుత్రశోకం కలిగించాడు. ఎప్పుడైతే కుర్రాణ్ణి ఎత్తుకెళ్లడానికి నిశ్చయం చేసుకున్నాడో ఆ రోజే ఇక్కడ ఉండే వీల్లేకుండా తెగతెంపులు చేసుకున్నాడు. వాడెక్కడికెళ్తాడో మనకి అనవసరం.”

రాయ్‌చరణ్ అనుకూల్ కాళ్ళావేళ్ళా పడ్డాడు. కానీ ఫలితం లేకపోయింది, “నేను కాదండి అలా ఎత్తుకెళ్ళినది, ఏదో అలా జరిగిపోయింది…” అంటూ నీళ్ళు నాన్చుతున్న రాయ్‌చరణ్‌ని అనుకూల్ గద్దించాడు, “నువ్వేకదా కుర్రాణ్ణి ఎత్తుకెళ్ళానని చెప్పేవు? మరి నువ్వు కాకపోతే ఎవరు?”

“నేను కాదు, నేను కాదు, ఏదో దేవుడి హస్తం వల్ల అలా అయింది… నేను కాదు, నా ప్రారబ్దం,” రాయ్‌చరణ్ ఏడవడం సాగించాడు చెప్పిన మాటే చెప్తూ.

అనుకూల్ వంటి జడ్జ్ ముందా ఈ ప్రేలాపన? అంతా విన్నాక అనుకూల్ మరింత పట్టుదలగా చెప్పేడు, “నీ దారిన నువ్వు వెళ్ళు. మళ్ళీ ఎప్పుడూ నీ మొహం మాకు చూపించకు.”

ఇదంతా చూసాక ఫైల్నాకి కూడా మండుకొచ్చినట్టయింది. తానొక మెజిస్ట్రేట్ కొడుకు. అయినా ఈ దరిద్రుడు రాయ్‌చరణ్ తనని ఎత్తుకుపోవడం వల్ల, తల్లీ తండ్రీ లేనట్టు పెరిగాడు. ఎంత మోసం! అయినా ఎందుకు చేశాడో ఇదంతా? రాయ్‌చరణ్‌కేసి చూసిన ఫైల్నాకి అతని ముసలితనం, తానేమి అడిగినా వెంటనే కాదనకుండా అమర్చడం అన్నీ గుర్తొచ్చి కాస్త జాలివేసి అనుకూల్‌తో అన్నాడు, “పోనీయండి నాన్నా! ఇన్నాళ్లకైనా నన్ను తీసుకొచ్చి అప్పగించాడు కదా, అతను ఇక్కడ ఉండడం మీకిష్టం లేకపోతే వాళ్ళ ఊరికి పోనీయండి. అక్కడికే మీరు నెలకింత అంటూ ఏదో డబ్బు పంపించవచ్చు. ఏమంటారు?”

ఈ మాట విన్న రాయ్‌చరణ్ తలెత్తి తన కొడుకుకేసి చూశాడు. అదే రాయ్‌చరణ్ కొడుకుని ఆఖరిసారి చూడడం. అనుకూల్‌కీ వాళ్ళావిడకీ ఓ నమస్కారం పెట్టి ఇంటి గేటు తీసుకుని వెనకకి కూడా చూడకుండా నడుచుకుంటూ రోడ్డు మీద రద్దీలో జనంలో కల్సిపోయేడు.

నెలాఖరుకి అనుకూల్, రాయ్‌చరణ్ ఉండే ఊరికి ఓ మనీ ఆర్డర్ పంపించాడు. అయితే ఆ డబ్బులు వెనక్కి వచ్చేశాయి. డబ్బులు బట్వాడా చేయడానికి రాయ్‌చరణ్ అనే పేరున్నవారెవరూ ఆ ఊర్లో లేరుట!
--------------------------------------------------------
రచన: ఆర్. శర్మ దంతుర్తి 
మూలం: రవీంద్రనాథ్ ఠాకూర్
మూలం: మై లార్డ్, ది బేబీ
ఈమాట సౌజన్యంతో

Sunday, August 18, 2019

కొట్టివేత


కొట్టివేత





సాహితీమిత్రులారా!

ఫ్లాట్‌ నంబర్‌ను పోల్చుకున్నట్టుగా అతడు అక్కడ ఆగాడు. తలుపులు తీసేవున్నాయి. కానీ ఎవరూ కనబడలేదు. ఆ నడవాలో కాసేపు అలాగే నిలబడ్డాడు. ఈ రెండో అంతస్తు నుంచి దూరంగా కనబడుతున్న గ్రౌండులో కుర్రాళ్లు క్రికెట్‌ ఆడుతున్న కోలాహలం వినబడుతోంది. అటోసారి చూసి, మళ్లీ ఇంట్లోకి చూశాడు. ఈసారీ ఎవరూ కనబడలేదు. బెల్‌ ఒత్తడానికి సంశయించాడు. అది అమర్యాదగా కనబడవచ్చు. మనం చేరలేని స్థాయివాళ్ల ఇంటికి వెళ్లినప్పుడు ఉండే బెరుకు. ఎదురు చూసినప్పుడు నడుము దగ్గర పుట్టే అసౌకర్యాన్ని కాళ్లు కదల్చడం ద్వారా పోగొట్టుకునే ప్రయత్నం చేశాడు. లోపల ఏదో మనిషి అలికిడైంది. ఎవరైనా వచ్చేసరికి గడపలోంచి చూస్తూవున్నట్టుగా కనబడటం ఇబ్బందిగా ఉంటుందనిపించి కొంచెం పక్కకు జరిగాడు. ఎవరో ఒకామె మరో గదిలోకి వెళ్లబోతూ, ఈ నీడను గ్రహించి ఇటో అడుగు వేసి, మాటలతో ఆహ్వానించాల్సినంతటి మనిషి కాదన్నట్టుగా తన సహజమైన తెలివిడితో గ్రహించేసి, ఏంటన్నట్టుగా కళ్లెగరేసింది. ‘సార్‌ కోసం…’. లోపలికి చేయి చూపిస్తూ, ‘కూర్చోండి’ అంది. చెప్పులు విడిచి లోపలికి వెళ్లాడు.

పెద్ద సోఫా అంతా ఖాళీగా ఉన్నా ఒద్దికగా ఒంటి పిర్రెడు జాగాలో కూర్చున్నాడు, చేతిలోని ప్యాకెట్‌ను ముందున్న టీపాయ్‌ మీద కూడా పెట్టకుండా అలాగే పట్టుకుని. ఇల్లు నిశ్శబ్దంగా ఉంది. గోడమీద ‘సార్‌’ పెళ్లప్పటి ఫొటో కావొచ్చు, పాతది గోడకు వేలాడదీసి ఉంది. కొంచెం పక్కన నలుగురిది ఫ్యామిలీ ఫొటో. ఇంకా ఒకట్రెండు వాళ్ల పిల్లలవి అయివుండాలి; అటూయిటుగా తన ఈడువాళ్లు. అలమారా అద్దాల్లో ఏవో బొమ్మలు. అవన్నీ ఒక్క చూపులో చుట్టేశాక, తన గుండె బరువు మీద దృష్టి పెట్టాడు. గట్టిగా గాలి పీల్చుకున్నాడు.

అలవాటైన మర్యాదతో ఒక గ్లాసుడు నీళ్లు పెట్టడానికి ఇందాకటి స్త్రీ (పనామె అయివుండాలి) వచ్చినప్పుడు, సోఫాలో పూర్తిగా ఆన్చని నడుమెత్తి, ‘సా…రు’ అన్నాడు. ‘వస్తారు’ అంది. ప్యాకెట్‌ను తొడల మీద ఉంచుకుని రెండు బుక్కలు నీళ్లు తాగాడు, ఆ ప్రదేశానికి అలవాటు కావడం కోసమన్నట్టుగా. గాజుగ్లాసును ఎత్తి తాగడం వల్ల, కొన్ని చుక్కలు అంగి మీద పడ్డాయి. గ్లాసు అడుగు తాకి సడి కాకుండా మెత్తగా దాన్ని టీపాయ్‌ మీద పెట్టి, తడిని చేత్తో దులుపుకుని, మూతి తుడుచుకుని, మళ్లీ అవే గోడల్ని ప్రత్యేకంగా చూపు నిలపకుండా చూడసాగాడు.

ఉన్నట్టుండి ఆఫీసులో అతడికి మూడు నెలల నోటీసు ఇచ్చారు. ముందైతే గాబరా పడ్డాడు. ఊరెళ్లిపోయి ఏదో ఒకటి చేసుకుని బతికేంతదూరం ఆలోచించాడు. కానీ ఇంకా టైముంది. ఉన్నట్టుండి తెలిసిన షాక్‌ నుంచి రెండు మూడు రోజులకల్లా క్రమంగా తెరిపిన పడ్డాడు. తనకున్న ఆప్షన్స్‌ ఏమిటో కాగితం మీద రాసుకున్నాడు. ఈ మూడు నెలల తర్వాత, తన సేవింగ్స్‌తో మరో మూడు నెలలు తన కుటుంబం ఈజీగా బతుకుతుంది. తర్వాత అవసరమైతే పీఎఫ్‌కు కూడా అప్లై చేసుకోవచ్చు. ఈలోగా పాత ఆఫీసులో ప్రయత్నించొచ్చు. కానీ చేసినచోట చేయడం ఎందుకో బాగుండదనిపించింది. ఏదో సందర్భంలో కరుణ, ‘నేనుండగా మీకేంటండీ’ అన్నాడు. ఆ భరోసాతోనే ఫోన్‌ చేస్తే, అవి బోలుమాటలు కాదని నిరూపిస్తూ, ఓ వారం తర్వాత ఒక రిఫరెన్స్‌ ఇచ్చాడు. ఇంప్రెస్‌ అయ్యి ఆయనో మాట చెబితే కచ్చితంగా పనవుతుందనీ, ఆఫీసుకు వెళ్లకుండా ఇంటికెళ్లి కలవడం మంచిదనీ సలహా కూడా ఇచ్చాడు. కానీ తనకే తెలియని భయం లోపల. ఉద్యోగం పోయిన భయానికి అలవాటు పడ్డట్టుగానే ఈ ఆఫీసరు దగ్గరకు రావడానికి తగిన మానసిక స్థితిని కూడగట్టుకోవడానికి ఇవ్వాళ్టి సాయంత్రమైంది. మళ్లీ బస్సులో వచ్చి ముడతలు పడిన చొక్కాలో కనబడకుండా ఆటో మాట్లాడుకుని వచ్చాడు. అప్‌డేట్‌ చేసిన రెస్యూమేతో పాటు, భార్య సలహా మేరకు మర్యాద కోసం పుల్లారెడ్డిలో ఓ అరకేజీ కాజూపాక్‌ కూడా ప్యాక్‌ చేయించాడు. అపార్ట్‌మెంటు ముందు ఆటో దిగేదాకా ఉన్న మామూలుతనం ఇంటి గడప దాకా రాగానే మాయమైంది.

ఆఫీసరు అనగానే తెలియని భయం ఎందుకు కలుగుతుంది? పెళ్లి ఫొటోలో ఆయన మామూలుగానే ఉన్నాడు. కానీ పాత ఫొటోల్లోని మనుషులకూ, కొత్త ఫొటోల్లోని మనుషులకూ కొట్టొచ్చినట్టు తేడా ఎందుకు కనబడుతుంది? తాను వెయిట్‌ చేస్తున్నట్టుగా చెప్పివుంటుందా? అసలు తెలియని మనిషిని ఎదుర్కోవడమే పెద్ద భయం. ‘ఉ ఊఊ’. ఇందాకటి స్త్రీ కూరగిన్నెతో బయటికి వెళ్లబోతూ, గ్లాసు తీయలేదని చప్పున స్ఫురించినట్టుగా టీపాయ్‌ మీది గ్లాసు తీసుకెళ్లి, మళ్లీ తిరిగివస్తూ, అతడికో జవాబు బాకీ ఉన్నట్టుగా, ‘వస్తున్నా’రన్నట్టుగా వెనక్కి చేయి చూపించి బయటికి వెళ్లిపోయింది. అతడు తల ఊపుతూ నడుమును సర్దుకున్నాడు. ‘ఉ ఊఊఊ’. ‘ఉ ఊఊఊ’. ఒక మగాయన కఫపు గొంతు (ఆఫీసర్‌దే అయివుండాలి). వాష్‌బేసిన్లో ఉమ్మి, నీళ్లు విప్పిన చప్పుడు. ‘ఉ ఊఊఊ ఉ ఊఊఊఊ’. అది పూర్తిగా క్లియర్‌ కావట్లేదు. మొత్తం శరీరాన్ని కూడదీసుకుని గట్టిగా కాండ్రిస్తున్నాడు. తెలియకుండానే ఇతడు గొంతు సవరించుకున్నాడు. ఉఊ ఉఊ. ‘ఊఊఊఊఊఊ’. ఆ మొత్తం శరీరాన్ని ఆ చిన్నపాటి జారుడుపదార్థం అతలాకుతలం చేస్తున్న బీభత్సం. తర్వాత అది దగ్గులోకి మారి, ఒక బలమైన కాండ్రింపు తర్వాత శరీరం నెమ్మదించింది.

‘తుమ్ము, దగ్గు, ఆకలి, నిద్ర ఏ మనిషికైనా సహజంరా.’ చిన్నప్పుడు రాజమౌళి సర్‌ పాఠం చెబుతున్నాడు. ‘ఇంకొకటి కూడ సార్‌.’ కృష్ణహరి చేసిన సంజ్ఞకు అందరూ కిల్లుమన్నారు. ‘హెచ్చెమ్‌ సార్‌ కూడనారా?’ శీనుగాడి కొనసాగింపు. మళ్లీ అందరూ పడీపడీ నవ్వారు. ‘కడుపుబ్బరంగా ఉన్నప్పుడు ఎవరికైనా తప్పదురా’ అంటూ ముందు శీనుగాడి, తర్వాత కృష్ణహరి చెవుల్ని రెండు చేతులతో నులిమాడు సర్‌. అందరూ అని తెలియడం వేరు, మన హెడ్మాస్టర్‌ కూడా అని తెలియడం వేరు. మనుషులందరూ ముందు మామూలు మనుషులే అన్న పాఠం ఈ సామాజిక అంతరాల్లో, ఈ హోదాల గోదాల్లో ఎట్లాగో మరపున పడిపోతుంది! వాష్‌బేసిన్లో మళ్లీ నీళ్ల చప్పుడు. తెల్లారి ప్రార్థన సమయంలో ఆ పెద్ద మీసాల హెడ్మాస్టర్‌ను చూడగానే మొట్టమొదటిసారి అతడికి భయం పోయి నవ్వొచ్చింది. ఆ తలంపు తెచ్చిన నవ్వును చెంపల్లోనే అణుచుకున్నాడు. ఇంట్లోకి వచ్చినప్పుడు ఒంట్లోకి ప్రవేశించిన భయం సద్దుమణిగింది. స్వీట్‌ప్యాకెట్‌ను టీపాయ్‌ మీద పెట్టి, కాళ్లు కొంచెం ఎడం చేసుకుని, సోఫాకు ఒరిగి కూర్చున్నాడు.
-----------------------------------------------------
రచన: పి. శివకుమార్, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Friday, August 16, 2019

చేయగలిగింది


చేయగలిగింది




సాహితీమిత్రులారా!

ఈ కథను ఆస్వాదించండి..............

“లోపల ఉండారు సార్!” కారు డోర్ తెరిచి చెప్పాడు శివ.

“పద!” కష్టం మీద దిగి ఒక చేయి శివ భుజం మీద వేసి నెమ్మదిగా మెట్లెక్కాడు. వరండాలో నిలబడి కుతూహలంగా చూస్తూంది ఒకావిడ.

“శివరామయ్యగారు మా మేష్టారు!” చెప్పాడు.

“రాండి, కూచోండి!” లోపలికి వెళుతూ వాకిలి పక్కనే మంచంలో పడుకున్నాయన్ని తట్టి చెప్పింది “మామయ్యా, మీకోసం ఎవరో వచ్చారు, లేస్తారా?”

“ఆఁ!” అంటూనే లేవడానికి ప్రయత్నించాడు ఆయన. ఆమె సాయంతో లేచి కూచున్నాడు.

మంచం పక్కనే ఉన్న కుర్చీలో కూచుని అడిగాడు “నేను మీ స్టూడెంట్ నాగేంద్రని. కోడిపాలెం హైస్కూలు. గుర్తున్నానా మేష్టారూ?”

ఆయన అట్లాగే గాజుకళ్లతో చూస్తూ ఉన్నాడు అతని మొహం వంక.

“మా పిల్లల్నే గుర్తుపట్టటంలేదు, మిమ్మల్నేం గుర్తుపడతారు? మూడేళ్లవుతుంది అల్జీమర్స్ వచ్చి. కొన్ని గుర్తుంటయ్యి, కొన్ని ఉండవు.”

అడ్డంగా తలూపాడు ఆయన “గుర్తు తగలడం లేదు.”

లోపల్నుంచి పనామె పిలవడంతో ఆమె లోపలికి వెళ్లింది.

ఆయన చేతి మీద చేయి వేసి పట్టుకుని చెప్పాడు “దీపావళి ముందు ఒకరోజు క్లాసులో వెనక కూచుని లక్ష్మీ బాంబు కాల్చాను గుర్తుందా? మీరు భయపడి బయటికి పరుగుతీశారు. తర్వాత నన్ను పట్టుకుని చితకబాదారు.”

“దీపావళి బాగా చేసుకున్నారా?”

ఆ ప్రశ్న పట్టించుకోలేదు అతను. “గుర్తు తెచ్చుకోండి. తర్వాత మీరు పొద్దున్నే ఇంట్లోంచి వస్తూ మెట్ల మీద జారిపడ్డారు. రెండు నెలలు మంచం మీదే ఉండవలసొచ్చింది. గుర్తొచ్చిందా?”

అడ్డంగా తలూపాడు ఆయన.

“ఆ మెట్లమీదకి నూనె ఎట్లా వచ్చిందో ఎవరికీ తెలియలేదు. ఆ వేకువజామునే లేచి నేనే పోశాను. ఇప్పటిదాకా ఎవరికీ తెలియదు. అప్పుడు భయంవేసింది కానీ ఇప్పుడు చాలా బాధవేస్తుంది. తప్పు చేశాను. మీ బాధకు కారణమయ్యాను. అది చెప్పడానికే, క్షమాపణ అడగడానికే వచ్చాను.”

“నూనె పోశావా?”

“అవును, గుర్తొచ్చిందా? క్షమించండి!”

“గుర్తులేదు. సరేలే!” నవ్వినట్టు అనిపించింది అతనికి.

లోపలినుంచి వస్తున్న ఆమెతో అన్నాడు చేతితో అతని వైపు చూపిస్తూ “కాఫీ ఇవ్వకపోయావా!”

“పొయి మీద పెట్టాను” అంటున్నా అతను లేచాడు. “లేదండీ! ఇంకా వెళ్లవలసిన చోట్లు ఉన్నాయి! వస్తాను!”

“అయ్యో తాగిపోదురుగాని! అయిదు నిముషాలాగండి!” ఆవిడ అంటూనే ఉంది.

“అమ్మా నానా బాగున్నారా?” ఆయన అడిగితే వెనక్కి తిరిగి “ఇద్దరూ పోయి పదేళ్లవుతూంది” అని చెప్పి, ఆవిడతో “ఏం అనుకోవద్దండి. ఇప్పటికే ఆలస్యం అయింది” అని, “శివా!” అని బయటివేపు కేకేశాడు.

కార్లో కూచున్నాక స్టార్ట్ చేస్తూ శివ అడిగాడు “ఇప్పుడు ఎక్కడికి సార్?”

చిన్న పుస్తకం తీసి టిక్కు మార్కు కొట్టుకుని “మెయిన్ రోడ్డు మీదికి పోనిచ్చి కుడి వైపుకు తిరుగు.” లిస్ట్‌లో తర్వాత ఇల్లు చేరేదాకా ఎటు వైపు వెళ్లాలో పుస్తకంలో చూసి చెప్తూ ఉన్నాడు.

పేరు చెప్తే శివ లోపలికి వెళ్లి కనుక్కుని వచ్చాడు. “ఇదేనంట!” అని దిగాక నడిపించుకుపోయాడు.

“ఎవరు మీరు? ఏం కావాలి?” అడుగుతుంది వరండాలోకి వచ్చిన ఆమె. ఆమెని గుర్తుపట్టాడు.

“మీతో మాట్లాడాలి!” నిలబడలేక అక్కడే ఉన్న కుర్చీ వైపు చూస్తుంటే, “కూర్చోండి!” అని చెప్పింది.

“మీరు కూడా కూర్చోండి!” కూచుంది అతని వైపే చూస్తూ “ఏ విషయం? కాలేజ్ విషయమయితే మీరు ఆఫీసుకు వచ్చి అక్కడే మాట్లాడండి.”

“కాదు. పర్సనల్. మీకు నాగేంద్ర గుర్తున్నాడా? డిగ్రీ మొదటి ఏడు.”

ఆమె గుర్తుపట్టింది. “ఇప్పుడు ఎందుకు వచ్చారు?”

ఆమె వంకే చూస్తూ చెప్పాడు “మీ వెంట పడి వేధించాను. మీకూ, మీ కుటుంబానికీ చాలా బాధ కలిగించాను. నావల్లే మీరు కాలేజ్ మానేశారు.”

ఆమె చూపులు పదునెక్కడమూ, పెదవులు వణకడమూ గమనించి కోపంతో అరుస్తుందేమోనన్న భయంతో చేయెత్తి వారిస్తూ చెప్పాడు “పెద్ద తప్పు చేశాను మీ పట్ల. మిమ్మల్నెంత బాధ పెట్టానో నాకు తెలుసు. నన్ను క్షమించండి.”

“ఏం తెలుసు మీకు? తెలిస్తే అంత దారుణంగా ప్రవర్తించేవారా? మీరొక్కళ్ళే కాదుగా, వెనక మీ గుంపూ…”

“వాళ్లదేం తప్పు లేదు. అంతా నాదే. నా మాట మీదే వాళ్లూ…”

“ఎన్ని రాత్రులు నిద్రపోకుండా ఏడ్చానో తెలుసా? ఎన్ని రోజులు బయటికి వెళ్లాలంటే వణికి చచ్చానో తెలుసా? ఇంట్లో చెప్పలేక కుళ్ళి కుళ్ళి ఏడ్చి, చెప్పాక వాళ్ల కోపమూ, ఏడుపూ భరించలేక… ఆపైన మీ బెదిరింపు ఉత్తరాలూ. అది ప్రేమా, పగబట్టినట్టు ఏడిపించారుకానీ!”

ఒకానొక రాత్రి చీకటి గదిలో ఆమె వెక్కి వెక్కి ఏడవడాన్ని ఊహించుకున్నాడు. కళ్లు చెమ్మగిల్లాయి. “అందుకు సిగ్గుపడుతున్నా. బాధా పడుతున్నా. ఏరకంగా చూసినా సమర్థించుకోలేను, సంజాయిషీ ఇచ్చుకోలేను.”

ఆమె కొంచెం సర్దుకుంది “లక్కీగా చదువు మానిపించకుండా స్టెల్లాలో చేర్పించారు కనక సరిపోయింది. లేకపోతే నా జీవితం నిలువునా నాశనం అయిపోయినట్టే గదా!”

ఆగి మళ్లీ అంది “ఇప్పటికయిందా జ్ఞానోదయం? ఇన్నేళ్లయ్యాక ఇప్పుడెందుకు చెపుతున్నారు?”

“కొద్ది రోజుల్నుంచీ నేను ఎవరెవరిని బాధించానో లెక్క వేసుకుంటూ ఉన్నాను. ఇప్పటికే ఆలస్యం అయింది. ఇప్పటికయినా తెలిసింది. మిమ్మల్ని బాధించేందుకు నాకేం హక్కు ఉంది? అసలు ఎవరయినా ఎవరినయినా బాధించడం ఏం న్యాయం?”

“అంతా చేసి ఇప్పుడు ఒక అపాలజీ చెప్తే సరిపోయిందా? క్షమిస్తానని ఎలా అనుకున్నారు?”

“క్షమిస్తారని కాదు. క్షమాపణ అడగడానికి వచ్చాను. ఆశపడగలను. ఇప్పుడు నేను చేయగలిగినదంతే కదా!”

“ఇంతకూ ఇప్పుడు ఇది మీకోసమా, నాకోసమా?”

కొద్దిసేపు ఆలోచించి “ఇద్దరి కోసమూ ఎందుకు కాకూడదు?” అని ఆగి “మీ విషయం ఆలోచిస్తూ చాలారోజులు బాధపడ్డాను. ఏమో, నాకోసమేనేమో! కొన్నిసార్లు నిద్రపట్టేది కాదు. నా తప్పుకు ప్రాయశ్చిత్తంగానో, నాకు నేనొక మంచివాడిగా నిరూపించుకోవాలనో, మీ మనసులో నామీద ఉన్న కోపం తగ్గాలనో, మీకేమయినా ఉపశాంతి కలుగుతుందనో!” అన్నాడు.

ఆమె నవ్వి అంది “మీ వల్ల నేను ఏడవాల్సిందంతా అప్పుడే ఏడ్చేశాను. ఇప్పుడు ఇందువల్ల నాకేం తేడా పడుతుంది?”

కొంచెం ఆగి అంది “మీకు మంచిగా అనిపిస్తుందనుకుంటే క్షమించాననే అనుకోండి!”

“అది చాలు! వస్తాను!” అంటూ లేచాడు. అడుగేయబోయి తూలబోతుంటే శివ వచ్చి పట్టుకున్నాడు.

గేటు వైపు నడుస్తుంటే ఆమె అడిగింది “ఆరోగ్యం బాగోడం లేదా?” వెనక్కి తిరక్కుండానే “లేదు” అని చెప్పి కారెక్కాడు.

కారు స్టార్ట్ చేసి “ఇవాల్టికి చాలు ఇంక ఇంటికెలదాం సార్! ఇట్ట తిప్పుతున్నానని తెలిస్తే ఫోన్ చేసినప్పుడు అశోక్ సార్ నన్ను తిడతారు. పోయినసారి వచ్చినప్పుడు జాగర్తగా చూసుకోమని గట్టిగా చెప్పారు.”

“మనకి అంత టైమ్ లేదురా! ఇంకొక్కరిని కలిసి వెళదాంలే! ఇక్కడికి దగ్గరే!”

“ఫోన్ చేస్తే పోయేదానికి ఇంతింత దూరం రావాలా? వొంట్లో బాగుంటే అనుకోవచ్చు! సరే, చెప్పండి ఎటు వెళ్లాలో!” అతను చెప్పినట్టే తీసుకువెళ్ళాడు. ఇంట్లో కనుక్కుని వచ్చి లోపలికి తీసుకువెళ్ళాడు.

వాకిట్లో నిలబడిన అతన్ని అడిగాడు “మీరు దయాకర్‌గారే కదా!” “అవును. ఎవరు మీరు? ఏం కావాలి?”

“మీ చిన్నప్పటి క్లాస్మేట్‌ని.”

“అవునా!లోపలికి రండి, కూర్చోండి. ఎవరో గుర్తుపట్టలేకపోతున్నా. మీ పేరేమిటి?” అతని వంక తేరిపార చూస్తూ అడిగాడు.

“కోడిపాలెం హైస్కూల్‌లో. నా పేరు నాగేంద్ర.”

“ఆ పేరుతో ఎవరూ నాకు గుర్తులేదు.”

“మేమంతా మిమ్మల్ని ఏడిపించేవాళ్లం. తగూ వచ్చినప్పుడు కులం పేరుతో తిట్టాం. చిరిగిన చొక్కాను ఇంకాస్త చింపేవాళ్లం. మీకు గొరిల్లా అని పేరు పెట్టి ఎగతాళిచేశాం.”

“అది చెప్పటానికి వచ్చారా? అదంతా అసలు ఎందుకు కెలుకుతున్నారు?”

“మేం… నేను మనిషిగా ప్రవర్తించలేదు. మీ కులాన్నీ, రంగునీ, రూపాన్నీ, బీదరికాన్నీ అడ్డుగా పెట్టుకుని క్రూరంగా, దారుణంగా అవమానించాం, హింసించాం. తెలియక కాదు, కావాలనే. ఇప్పుడు తలుచుకుంటే ఏడుపొస్తుంది. మేమెంత దుర్మార్గులమో అనీ, మీరెంత బాధపడి ఉంటారో అనీ. చాలా సార్లు ఏడ్చాను. మీరెంత బాధపడి ఉంటారో ఇప్పుడు తెలుస్తూంది. తెలుసనుకుంటున్నాను కానీ తెలియదనీ తెలుసు.”

బదులుగా నవ్వి అన్నాడు “అవమానించిందీ, ఏడిపించిందీ మీరొక్కరే అనుకుంటున్నారా! వందలమందిలో మీరొకరు. అవన్నీ ఎప్పుడో అలవాటు అయిపోయాయి. ఇప్పుడు అంత బాధ ఏమీ ఉండదు. అవన్నీ ఏం పట్టించుకోను. అయినా ఇప్పుడు ఇదంతా నాకెందుకు చెప్తున్నారు?”

“నన్ను క్షమించండి. దాన్ని ఇప్పుడు సరిచేయలేను. క్షమించమని అడగడం తప్ప మరేమీ చేయలేను.”

“అందుకే వచ్చారా?” అని నమ్మనట్టు చూసి “ఇంతవరకూ ఎవరూ ఇలా చెప్పలేదు, అడగలేదు. అయినా తప్పు చేసినట్టు ఇన్నేళ్లకు తెలిసిందా?”

“నిజమే, ఆలస్యమయింది. కానీ నేను చేయవలసింది చేయాలి. నేను చేయగలిగిందల్లా బాధపడడమూ, క్షమాపణ అడగడమూ!”

“మిమ్మల్ని క్షమిస్తే నా బాధ తీరిపోతుందా! ఇప్పటికీ నా వెనకజేరి ఎంతమంది నన్ను వెక్కిరిస్తారో నాకు తెలుసు.”

“వస్తాను.” అతను లేచాడు. శివ వచ్చి భుజం ఆసరాగా అందించాడు.

“మీరెవరో నాకు గుర్తురాలేదు. కనీసం మీరొకరయినా పనిగట్టుకు వచ్చారు తప్పు తెలుసుకుని. మీకు కావలసింది క్షమాపణే కాబట్టి క్షమించాను. ఇక ఆ విషయం మరిచిపొండి.”

అతను దగ్గరికి వచ్చి చేయి పట్టుకున్నాడు. “సంతోషం! చాలా సంతోషం! మీరెంత మేలుచేశారో మీకు తెలియదు. వస్తాను.”

బయటికొచ్చి కారెక్కాక శివ అడిగాడు ” ఇంటికేగా సార్!”

“ఆఁ! ఇంటికే!

“ఇంకా ఎంతమంది దెగ్గరకి ఎల్లాలి సార్?” పుస్తకం వంక చూస్తూ అడిగాడు.

ఎంత మంది? ఇంకా చాలా మంది. అడక్క ముందే ఎప్పటికీ కనపడకుండా వెళ్లిపోయినవాళ్లు. తనకు తెలిసి తనవల్ల బాధపడ్డవారు సరే, తనకు తెలియకుండానే తన మూలాన బాధ పడ్దవారూ. ఆ లెక్క అంతా ఎప్పటికి తేలుతుంది?

“తెలియదురా తెలియదు!” అతని కళ్లవెంట నీళ్లు కారుతున్నాయి. వాటిని దాచడానికి చేతులూ అడ్డుపెట్టుకోలేదు, తలా పక్కకి తిప్పుకోలేదు.

రచయిత చంద్ర కన్నెగంటి గురించి: జననం గుంటూరు జిల్లా సౌపాడులో. నివాసం గ్రేప్‌వైన్‌, టెక్సస్‌లో. సాఫ్ట్‌వేర్‌ రంగంలో పనిచేస్తున్నారు. కథలు, కవితలు వివిధ పత్రికల్లో అచ్చయ్యాయి. కథనంలో శిల్పంలో వీరు చూపించే విభిన్నత అపూర్వం.  ...
--------------------------------------------------------
రచన: చంద్ర కన్నెగంటి, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Wednesday, August 14, 2019

గుడిపూడి జంగాలు


గుడిపూడి జంగాలు





సాహితీమిత్రులారా!

“ఒరే, ఘోరం రా! వందన ఈ రోజు ఎవరితోనో బైక్‌ మీద పోతుంది”
“దీన్లో ఘోరం ఏముంది నేను మొన్న సినిమా హాల్‌ లో చూశా ఎవడితోనో”
“మరి నాకెందుకు లైనేసినట్టు?”
“నీకు లైన్‌ వేయడం దండగని ఇప్పటికైనా తెలుసుకుంది”
“అంటే నీ ఉద్దేశ్యం ఏంట్రా?”
“నీకోసం పాపం ఆ అమ్మాయి గత సంవత్సరంగా ట్రై చేసింది. నువ్వేమో హాయ్‌ అంటే హాయ్‌ అంటావే గాని ఎప్పుడైనా పబ్బు కు గాని, పిజ్జా కి గాని తీసుకెళ్లావా?”
“అంటే పబ్బు కెళ్తేనే, పిజ్జా తినిపిస్తేనే ప్రేమించినట్టా? ”
“మరి కాదా?”
“ఇదెక్కడి ఘోరంరా బాబు ఆ అమ్మాయ్‌ అడగందే? ”
“ఆ .. అడుగుతారు రా .. నీలాంటోళ్లు బోలెడుమంది క్యూ కట్టి లైన్‌ లో ఉంటే, బాబూ నన్ను సినిమాకి తీసుకెళ్ళు అని ఆమ్మాయి నిన్నడుగుతుంది నీలాంటి వేస్ట్‌ గాడికి లైన్‌ వేయడం వేస్ట్‌ అని చాలా ఆలస్యంగా తెలుసుకుంది పాపం పిచ్చి పిల్ల.”
“అసలేంటిరా నువ్వనేది?”
“ఏముందిరా ఎన్నిసార్లు ఆ అమ్మాయి నిన్ను బయట కలవాలంది? ఆమె అడిగిన ప్రతి సారి నువ్వు ఓ వెధవ ఫోజిచ్చి బిజీ అంటుంటే ఎంతకాలమని నీకోసం ఎదురుచూస్తుంది చెప్పు”
“అంటే బయటికి రమ్మంటే రాలేదని వేరే ఎవర్నో చూసుకోవడమేనా?”

కొంచం సేపు ఆలోచించి మళ్లీ మొదలెట్టాడు “ఇప్పుడు అమ్మాయిలు ఎలా తయారయ్యారో తెలుసా? ఉదయం బయలుదేరి నప్పటినుంచి తిరిగి రాత్రికి గూడు చేరే వరకు పైసా ఖర్చు లేకుండా ఉదయం బ్రేక్‌ ఫాస్ట్‌ ఒకడితో, లంచ్‌ కుదిరితే ఆ బ్రేక్‌ ఫాస్ట్‌ వాడితో లేదంటే వేరే ఇంకొకడి తో, తరవాత సాయంత్రం మంచి ఫాస్ట్‌ ఫుడ్‌ సెంటర్‌ లో నచ్చిన ఐటం, ఆతరువాత డిన్నర్‌ ఇంకో బకరాతో, ఈ మధ్య ఏదైనా కొత్త సినిమా రిలేజ్‌ ఐతే దానికింకోడితో ఇలా రోజుకు మినిమం ఇద్దరు ముగ్గురితో ఖర్చు చేయించడమే వాళ్ల అలవాటు, “ఫేసేదయినా, పర్సెవరిదైనా పనిజరగడం ముఖ్యం, రోజు గడవడం ముఖ్యం” అనుకుంటున్నార్రా అమ్మాయిలు, అలాటప్పుడు ఖర్చుకి వెనకాడావంటే ఇక అంతే. ఆ క్షణం నుంచి నువ్వెవరో తెలియదు వాళ్లకి. ఇంటిదగ్గరనుంచి వొచ్చే డబ్బులు బ్యూటీపార్లల్స్‌ ,డ్రస్సులు కొనుక్కోవడానికి సరిపోతాయ్‌ . ఇంకా ఎవరైనా మంచి బకరా దొరికితే అవికూడా వాడే భరిస్తాడు. ప్రేమకీ అభిమానానికీ ఎటువంటి విలువా లేదు రా ఇప్పుడు” ఎంతో అనుభవమున్న వాడిలా చెప్పాడు.
“ఛీ … నిజంగా తల్చుకుంటేనే బాధ గా ఉందిరా. ఓ పది పదిహేను రోజులనుంచి ఆమె నేను కనిపించినా అసలెవరో తెలియనట్టు వెళ్లిపోతుంటే బహుశా ఎగ్జాంస్‌ టైం కదా చదువుకుంటుందేమో అనుకున్నా. ఈ రోజు ఎవడితోనో చూసానుకాబట్టి సరిపోయింది లేదంటే ఇంకా ఆమె గురించే ఆలోచిస్తూ నా టైం వేస్ట్‌ చేసుకునేవాడ్ని .. అది సరే మొన్నెప్పుడో సినిమాహాల్లో చూసినోడివి ఇన్నాళ్లూ నాకెందుకు చెప్పలేదురా?”
“చెప్పినా నువ్వు నమ్మవ్‌ కదరా! ఎప్పుడో ఒకప్పుడు నీకళ్ళతో నువ్వే చూస్తావ్‌ లే అని చూస్తున్నా”

వర్మ, కిరణ్‌ ల సంభాషణ కడ్డుతగులుతూ వొచ్చి పడ్డారు వినయ్‌ , ప్రసాద్‌ లు.
“ఏరా ఎంతసేపైంది రూంకొచ్చి?” అడిగాడు వినయ్‌
“ఓ అరగంటవుతుంది. ఏంటీ ఈ రోజు విశేషాలు?” వర్మ
“ఏమున్నయ్‌ రా షరా మామూలే రొటీన్‌ ఐపోతుంది వెధవ జీవితం” ప్రసాద్‌
కూర్చుంటూ పక్కనే ఉన్న ఆరోజు పేపర్‌ లో ఫోటో చూస్తూ “అదిసరే రా ఇంతకీ ఆ ప్రత్యూష ది హత్యా ఆత్మహత్యా?” ఆదుర్దాగా అడిగాడు వినయ్‌
“అది తెలుసుకోలేకే అటు డాక్టర్లూ ఇటు పోలీసోళ్లూ తెగ తంటాలు పడిపోతున్నారు” కిరణ్‌
“మంచి హీరోయిన్‌ రా…..” ప్రసాద్‌
“ఐతే ఇప్పుడేం చేద్దాంరా?” ప్రశ్నించాడు వర్మ
“అదేరా మనలాంటి యువకులే .. ఏమీ చేయలేమని చేతులు కట్టుక్కూర్చుంటే ఇంకెవరు రా అన్యాయాన్ని ఎదిరించేది?” ప్రసాద్‌ అన్న మాటలకు షాక్‌ తగిలినట్లు మిగిలిన ముగ్గురూ అతనివైపు తిరిగి “ఏంటినాయనా నువ్వు యువకుడివా?” అనరిచారు ఒక్కసారిగా.

“అరే నీ వందన కనిపించిందీ రోజు ..”టాపిక్‌ చేంజ్‌ చేస్తూ వర్మ వైపు తిరిగి చెప్పాడు ప్రసాద్‌
“నీకూ కనిపించిందా? ఇక దాని గురించి ఆలోచించడం వేస్ట్‌ ” బాధ తో కూడిన స్వరంతో చెప్పాడు వర్మ
“ఏంటినాయనా ఓ దేవదాసు మాదిరి ఫోజు పెడుతున్నావ్‌ ? నిజంగా అంతలవ్వుందా ఏమిటి?”అడిగాడు కిరణ్‌
“బాబూ ఇంక ఆటాపిక్‌ మారుస్తారా?”కోపంగా అన్నాడు వర్మ
“అంతలేదు బాబు కొంచం తగ్గు” ప్రసాద్‌

“ప్చ్‌ .. “చిన్న నిట్టుర్పు తో “ఇందాకే ఇంటికి ఫోను చేశా. ఇంట్లో వాళ్లు ఫీలవుతున్నారు ఇంకా జాబ్‌ రాలేదని” చిన్నగా చెప్పాడు కిరణ్‌
“బాధ పడుతుంది వాళ్లు కదరా! నీకా బాధలేదు గా?”
“అంతేరా, నాబాధ మీకేమర్ధమవుతుంది..”
“నిజమేరా, మేమందరం తెగ జాబులు చేసేస్తున్నాం నీకొక్కడికి జాబ్‌ లేక పోయె. బాధ నీక్కాక మాకుంటదా?” చమత్కరించాడు ప్రసాద్‌
“నువ్వు ఆస్ట్రేలియా పోతావా చెప్పు….జస్ట్‌ 2 లక్షలు వితిన్‌ సిక్స్‌ మంత్స్‌ లో ఆస్ట్రేలియా లో ఉంటావ్‌ ” నమ్మకంగా చెప్పాడు కిరణ్‌
“రెండు లక్షలు కట్టి ఆస్ట్రేలియా వెళ్ళాలా? లక్షా యాభై వేల తో న్యూజిలాండ్‌ పంపడానికి రెడీ గా ఉన్నారు బోలెడు మంది” ప్రసాద్‌
“ఇరవై ఐదు వేలకి స్టడీ వీసా తో జర్మనీ పంపిస్తానని నా ఫ్రెండొకడు రోజూ ఫోను చేస్తున్నాడు” మరలా కిరణ్‌ . “ఇప్పుడే రమేష్‌ గాడు ఫోను చేసాడు 1.2 లాక్స్‌ కడితే ఐర్లాండ్‌ డంపింగ్‌ అట ఫస్ట్‌ 10 వేలు కడితే ప్రోసెసింగ్‌ స్టార్ట్‌ చేస్తారట. ఒకవేల రిజెక్ట్‌ ఐతే 5 వేలు వాపస్‌ ఇస్తారంట. ఇక మీ ఇష్టం” ఈ విషయం ఇప్పుడే తెలిసిందో లేదో గాని పెద్ద బిల్డప్‌ ఇచ్చి చెప్పాడు కిరణ్‌
“అంతలేదు బాబు. లక్షా ఇరవై వేలు కట్టి అక్కడి కి పోయి జాబ్‌ వెతుక్కోవాలా? ఇక్కడ గత మూడు సంవత్సరాలు గా కష్టపడుతున్నా రానిది .. ” ఇంకా ఏదో చెప్పబోతుంటే వర్మ అడ్డు పడ్డాడు
“సుబ్బారావ్‌ గాడు మళ్లీ మలేషియా వెళ్లాడంట” అంటూ.
“ఎప్పుడూ?” ఆత్రంగా అడిగాడు ప్రసాద్‌
“నాకూ ఈ రోజే తెలిసింది. మొన్న మంగళవారం వెళ్లాడంట..” వర్మ
“వాడికింకా బుద్ధి రాలేదు రా ఓ సారి వెళ్ళి అన్ని ఇబ్బందులు పడి కూడా మళ్లీ అక్కడికే వెళ్లాడంటే నిజంగా వాడికి పిచ్చే” చెప్పాడు ప్రసాద్‌
“ఇంతకు ముందేమైంది రా?” అడిగాడు విషయం తెలియని కిరణ్‌
“ఓ అదో పెద్ద కత బాబు” అంటూ మొదలు పెట్టాడు వర్మ

“ఇది రెండు సంవత్సరాల క్రితం మాట. సాఫ్ట్‌ వేర్‌ కి మంచి డిమాండ్‌ ఉన్న రోజులు. సుబ్బారావ్‌ యం. సి. ఎ. ఐపోగానే అందరూ హైదరాబాద్‌ లో జాబులు వెతుక్కుంటుంటే తను మాత్రం అబ్రాడ్‌ జాబ్స్‌ గురించే ఆలోచించేవాడు. ఎవరో కన్సల్టెన్సీ వాళ్లు డెబ్భై ఐదు వేలిస్తే విజిటింగ్‌ వీసాతో సింగపూర్‌ పంపిస్తామనడం తో ఎగిరిగంతేసి డబ్బు కట్టాడు. నెలరోజుల విజిటింగ్‌ వీసా కాలం లో సింగపూర్‌ మలేషియాల్లో ఉండోచ్చు. కన్సల్టెంట్‌ కండిషన్‌ ఏమంటే వీసా వొచ్చిన రోజే విమానం ఎక్కాలి. అలాగే బయలుదేరాడు సుబ్బారావ్‌ .

వెళ్ళిన తరవాత ఓ పదిహేను రోజులు సింగపూర్లో ఉండి జాబ్‌ రావడం కొంచెం కష్టం గా ఉండడం తో మలేషియా వెళ్ళి మూడో రోజే జాబ్‌ లో చేరాడు. సుబ్బారావ్‌ తో పాటు మరో నలుగురున్నారు. అందరికీ ఉద్యోగాలు రావడంతో మలేషియాలో చిన్న ఫ్లాట్‌ లో ఉంటూ కాలం హాపీ గా గడుపుతున్నారు. సుబ్బారావ్‌ మిత్రుల్లో ఒకడు ఓ రోజు చెకింగ్‌ లో పట్టుబడ్డాడు. ఎందుకంటే వాళ్ళకిచ్చినవన్నీ దొంగ వీసాలు! ఎలాగోలా చావుతప్పి కన్ను లొట్టబోయి బయటపడ్డాడు. అప్పటినుంచి మొదలైనయ్‌ వీళ్ళ కష్టాలు. ఎక్కడికి పోవాలన్నా భయం. ఏమి చేయాలన్నా భయం. అదే టైం లో వీళ్లను తీసుకెళ్లిన కన్సల్టెంట్‌ కూడా పట్టు బడడం తో వీళ్ళ తో పాటు మరో 55 మంది ఇలాటివాళ్ళు ఉన్నారని తేలింది. ఇక వీళ్ల పరిస్థితి కుడితిలో పడ్డ ఎలకల టైపు. ఇంతలో సుబ్బారావ్‌ కి సింగపూర్‌ లో జాబ్‌ రావడంతో సింగపూర్‌ వర్క్‌ పర్మిట్‌ వొచ్చింది. అష్టకష్టాలు పడి దొంగదారిన సింగపూర్‌ చేరేటప్పటికి ఆ కంపెనీ మూసేశారని తెలిసింది. ఇక లాభం లేదని మెల్లగా ఇండియా చేరాడు. తరవాత డూప్లికేట్‌ పాసుపోర్ట్‌ తో లండన్‌ ప్రోసెసింగ్‌ అని ఓ లక్ష తగలెట్టాడు. అదీ మునిగిపొయ్యాక ఇక వాడూ చేతులెత్తాడు. సంవత్సరం నుంచి ఇక్కడ ట్రై చేసి ఇక లాభం లేదని ఇప్పుడు మళ్లీ మలేషియా వెళ్ళాడన్న మాట” సుబ్బారావ్‌ కథని వివరించాడు.

“ఏంది ఆ సుబ్బారావ్‌ వెనక ఇంత కతుందా? .. అవున్రా ఎవరో నీకు తెలిసినతను 25 వేలకి స్టడీ వీసా తో జర్మనీ పంపిస్తాడన్నావ్‌ కదా! అతనెక్కడుంటాడు?” అడిగాడు వర్మ
“ఇప్పుడైతే ఇంట్లో ఉంటాడు. ఇల్లు మాత్రం నాకు తెలియదు” చెప్పాడు కిరణ్‌
“జోకా?!” సీరియస్‌ ఫేసు పెట్టి అడిగాడు వర్మ
“అంతలేదు గాని రేపు నిన్నతనికి పరిచయం చేస్తాలే”
“అవునురా, మన రాంబాబు గాడు వాళ్ల మిసెస్‌ జాబ్‌ మాన్పించాడంట …” అప్పుడే గుర్తొచ్చినట్లు చెప్పాడు వర్మ
“నీకెవడు చెప్పాడు?”కిరణ్‌
“వాడే ఇందాక కనిపించాడు. వాడి వీసా రిజక్ట్‌ ఐందంట అందుకని ఇప్పుడు వాళ్ల మిసెస్‌ కి ప్రోసెసింగ్‌ మొదలెడుతున్నాడంట. ఫ్రెండ్‌ ఎవరో అక్కడ లేడీస్‌ కి ఉద్యోగం రావడం ఈజీ అన్నాడంట, అందుకోసం ఆమె చేత రిజైన్‌ చేయించాడంట”
“వాడికేం పోయే కాలం రా? జనమంతా ఉద్యోగాల్లేక చస్తుంటే హాయి గా పెళ్ళాం జాబ్‌ చేస్తుంటే తిని తిరగక ఇప్పుడామెతో కూడా రిజైన్‌ చేయిస్తే ఏమి తిందామని?”
“అమ్మాయిల కైతే ఈజీ గా వీసాలొస్తున్నాయని. ఇప్పుడు వీడు డిపెండెంట్‌ గా వెళ్ళాలట”
“ఆ .. సంవత్సరం నుంచి వాడి ప్రోసెసింగ్‌ అని తిరిగాడు. ఇప్పుడు మిసెస్‌ ప్రోసెసింగని తిరుగు తాడు. అదృష్టవంతుడు రాబాబు! మంచి జాబ్‌ చేసే అమ్మాయి దొరికితే హాయి గా పెళ్ళి చేసుకుంటే ఏబాధా లేకుండా బతికేయొచ్చు” సాలోచనగా చెప్పాడు ప్రసాద్‌
“ఆ .. సిగ్గులేకుండా పెళ్ళాం మీద ఆధార పడి బతకడానికి డిపెండెంట్‌ వీసా అనేది ముద్దు పేరు” అడ్డు తగులుతూ చెప్పాడు వినయ్‌
“ఆహా .. ఏమాలోచనరా ..? అమ్మాయిలంత పిచ్చోళ్లనుకుంటున్నావా నీకు జాబ్‌ లేకపోయినా నిన్ను చేసుకోవడానికి? వాడిదంటే ఏదో కాలేజిలో లవ్వు కాబట్టి సరిపోయింది లేకపోతే ఎప్పుడో చీపురుకట్ట తిరగేసేది” చెప్పాడు వర్మ
“అంతేనంటావా?” ప్రసాద్‌

ఈ సంభాషణ నచ్చనట్టు మధ్య లో దూరాడు వినయ్‌..
“అవున్రా ఎవడో కన్సల్టెంట్‌ కి లక్షలు తగలబెట్టే బదులు మనమే ఓ కన్సల్టెన్సీ మొదలెడితే పోలా?” తనకొచ్చిన చచ్చు ఐడియా వెంటనే చెప్పాడు.
“పోకేం, అంతా పోద్ది. అందరూ బోర్డులు తిరగేస్తుంటే ఇప్పుడొచ్చిందండి వీడికి ఐడియా” ఫేసదోలా పెట్టి అన్నాడు కిరణ్‌
“ఏరా కిరణ్‌ ఈ వారం లో ఊరికెళ్తానన్నావ్‌ ఎప్పుడెళ్ల బోతున్నావ్‌ ?” అడిగాడు వర్మ
“అదే ఆలోచిస్తున్నాన్రా, వెళ్లాలా వొద్దాని”
“ప్రాబ్లం ఏందిరా?” బహుశా చార్జీకి లేక అడగడానికి ఫీలవుతున్నాడేమోనని అడిగాడు ప్రసాద్‌
“వెళ్లడానికి నాకేమి ప్రాబ్లం లేదురా. కాక పోతే ఊరులో వాళ్లే! నేను వెళ్లినప్పటినుంచి తిరిగొచ్చే వరకు వాళ్లకు నాదే హాట్‌ టాపిక్‌ ”
“నీదే కాదురా బాబు, నా పరిస్థితీ అంతే. లాస్ట్‌ టైం నేనూరెళ్లినప్పుడే డిసైడై పోయా జాబ్‌ వొచ్చేదాకా ఊరెళ్ల కూడదని” వినయ్‌ మాటలకడ్డుతగిలాడు వర్మ
“మంచి డెసిషన్‌ రా ఇంకీ జన్మలో నువ్వూరెళ్లే పనిలేదు”
“ఏడిచావులేగాని …”అంటూ మొదలెట్టాడు “నిజంగా ఊర్లో వాళ్లకి పనేమీ ఉండదేమోరా! ఎవరేం చేస్తే వాళ్లకెందుకు, కనపడ్డ ప్రతి ఒక్కడూ అడిగే వాడే ఏంచేస్తున్నావ్‌ అని. తెలిసికూడ కావాలని అడుగుతార్రా బాబు! బజార్లో కనిపించినప్పుడు నన్నడుగుతారు. తరవాత మళ్ళీ ఇంటికొచ్చి అదే విషయాన్ని ఇంట్లో వాళ్లకి చెప్పి ఎవరో జాబ్‌ చేసే వాణ్ణి ఎగ్జాంపుల్‌ గా చెప్పి నామీద జాలి చూపిస్తుంటే బాప్‌రే నిజంగా ఆ పరిస్థితి తలచుకుంటేనే భయమేస్తుంది రా. ఇంతకీ వాళ్ళకెందుకురా నేనేం చేస్తుంటే? వాడినేమైనా నేను పిల్లనివ్వమని అడిగానా చెప్పు ? ఊర్లో పనిలేని ప్రతి పోసుకోలోడికి మనదే రా టాపిక్‌ ”
“అది తల్చుకునే ఇంటికెళ్లాలా వొద్దాని ఆలోచిస్తున్నా”
“అరే! వాళ్లందరిని పోసుకోలోళ్లన్నావే, ఊర్నుంచి నెల నెల వచ్చే డి . డి లతోనే గత ఐదారేళ్లుగా కాలం గడుపుతున్న మనల్నేమనాలి?” కొంచెం సేపాలోచించి చురకవేశాడు ప్రసాద్‌
“ఆ .. నువ్వూ పెద్ద మాట్లాడేవాడివే లేరా, నువ్వొచ్చినప్పుడు మన రూమ్‌ ఓనర్‌ కూతురుకి సరిగ్గా మాటలే రాలేదని నువ్వే చెప్పావు. ఇప్పుడా పిల్ల పైటేసుకు తిరుగుతుంది. నీకు బొజ్జ పెరుగుతుంది గాని బుద్ధి పెరగడంలేదు రా”
“అరే ఇంతకీ ఈ పూట తిండి పరిస్థితేంది?” గడియారం వైపు చూస్తూ అడిగాడు ప్రసాద్‌ . అప్పటికి టైం రాత్రి 11 దాటింది.
“అవును కదా, ఈ రోజు చేయాల్సిందొకటి మిగిలి పోయింది” వర్మ
“రూంలో బియ్యం లేవు” చావు కబురు చల్లగా చెప్పాడు కిరణ్‌
“నిజమా? మరి ఉదయమే ఎందుకు చెప్పలేదురా?” ఈ రోజు పస్తు పడుకోవాల్సొస్తుందేమో అన్న బాధ వినయ్‌ ఫేసులో కొట్టొచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది.
“ఇప్పటికైనా చెప్పాడు కదా ముందా పని చూడు” వర్మ
“రైసుకు డబ్బులివ్వండి, కొట్లుంటయ్యో లేదో” గొనుక్కుంటూ అడిగాడు వినయ్‌
“అవిలేకే ఎవడికి వాడు కాం గా కూర్చున్నారు” చెప్పాడు

కిరణ్‌ సెల్‌ ఫోను రింగవడం మొదలెట్టింది. కిరణ్‌ ఫోనందుకోబోతుంటే
“కడుపులో బెల్లు మోగుతున్నా జేబులో సెల్లు కేమితక్కువలేదు. తిండి కి పదిరూపాయల్లేవు గాని సెల్లుకావాల్సొచ్చింది రా వీడికి” వినయ్‌ అన్నమాట ఛెళ్లుమని తగిలింది కిరణ్‌ కి. సీరియస్‌ గా ఓ చూపు చూసి ఫోను తీసుకుని బయటకు నడిచాడు.
-----------------------------------------------------
రచన: కె . యస్ . వరప్రసాద్, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Monday, August 12, 2019

అమృతమస్తు


అమృతమస్తు





సాహితీమిత్రులారా!

మొదట్లో శిష్యుడిగా చేరినప్పుడు ఆనందుడికి తథాగతుడు ఇచ్చిన మాట: ఆనందుడు ఎప్పుడైనా భగవానుడి ప్రసంగం వినలేకపోతే మరోసారి తన ఒక్కడి కోసం ఆ ప్రసంగం పుర్తిగా చేయాలి. భగవానుడు సంఘంలో ప్రసంగిస్తున్నప్పుడు ఎక్కడికో పనిమీద బయటకి వెళ్ళి తిరిగి వచ్చిన ఆనందుడి కోసం ఇచ్చిన మాట ప్రకారం మరోసారి పూర్తి ప్రసంగం ముగించాక అన్నాడు, “రేపే మనం కుశీనగరానికి బయల్దేరుతున్నాం.”

“మీ ఆరోగ్యం అంత సరిగా లేదు కదా, ప్రయాణం మానుకుని ఇక్కడే ఉంటే బాగుంటుందేమో?”

“లేదు లేదు, వెళ్ళే సమయం ఆసన్నమైంది. వెళ్లాక ఎందుకో నీకే తెలుస్తుంది. రేపే బయల్దేరుదాం.”

భగవానుడి ఇష్టప్రకారమే కుశీనగరం చేరాక ఆనందుడు చెప్పాడు, “చుందుడనే కమ్మరి ఈ రోజు తన ఇంటికి పిలిచాడు. మీ ఆరోగ్యం దృష్ట్యా ఆయన ఇవ్వబోయే ఆహారం మీకు పడదేమో అని కొంచెం సందేహం.”

మౌనంగా ఏదో ఆలోచిస్తున్నట్టూన్న భగవానుడు చెప్పేడు, “నా కోసం ఏమీ ప్రత్యేకమైన ఆహారం తయారుచేయాల్సిన పనిలేదు. ఆయనకి ఉన్నంతలో ఏది కూర్చి వండి పెట్టగలడో, అదే చాలు. ఏమీ సందేహించకుండా, మనం ఆయన ఇంటికి వస్తున్నామని చెప్పు.”

ఏదో అనబోయిన ఆనందుడు భగవానుడి మొహంలో చిరునవ్వు చూసి ఇంక మాట్లాడక ఊరుకున్నాడు.

చుందుడి ఇంట్లో ధర్మభోధన అయ్యాక ఆ రోజు వడ్డించబడిన ఆహారం అన్నం, మద్దవ అనే పంది మాంసపు కూర. ఈ మధ్య ఆరోగ్యం విషమిస్తున్న భగవానుడు, అసలు ఈ వంటకం దేనితో తయారుచేశారో అని కూడా చూడకుండా అది అమృతం అన్నట్టూ అంత తృప్తిగా ఎలా తిన్నాడో ఆనందుడికి ఆశ్చర్యం.

మర్నాటికి భగవానుడి ఆరోగ్యం మరింత విషమించిన వార్త చుందుడికి చేరింది. తన ఇంటిలో ఇవ్వబడిన ఆహారం వల్ల తథాగతుడి ఆరోగ్యం పాడైనందుకూ, అప్పటికే వయసు పైబడిన భగవానుడికి తాను సరైన ఆహారం ఇవ్వలేకపోయినందుకూ తనని తనే నిందించుకుంటూ ఆనందుణ్ణి చూడబోయేడు.

చుందుడు బాధపడుతున్న విషయం తెలిసి భగవాన్ ఇచ్చిన సమాధానం: “ఆనందా, చుందుడు ఇచ్చిన ఆహారం వల్ల నాకు ఇలా అయిందనే విషయాన్ని మనసులో పెట్టుకోవద్దని చెప్పు. నా జీవితంలో నేను తీసుకున్న ఆహారాల్లో రెండే రెండు అమృత తుల్యమైనవి. మొదటిది నిర్వాణం పొందే సమయంలో సుజాత ఇచ్చిన పాయసం, రెండోది ఇప్పుడు పరినిర్వాణానికి చేరువలో చుందుడి ఇంట్లో తిన్న పంది మద్దవ.”

పరినిర్వాణం అనే మాట భగవాన్ నోటిలోంచి రాగానే ఆనందుడికి తాము బయల్దేరేముందు ‘కుశీనగరం వెళ్ళాక ఎందుకో నీకే తెలుస్తుంది’ అని భగవానుడు అనడం గుర్తు వచ్చింది.

చుందుడికి నచ్చచెప్పి పంపించాక ఆనందుడు అడిగాడు, “భగవాన్, సుజాత పెట్టిన పాయసం సరే, మరి చుందుడు వడ్డించిన పంది మద్దవ వల్ల మీ ఆరోగ్యం పూర్తిగా పాడైంది కదా? అది అమృత తుల్యంగా పరిగణించడం ఎలా?”

“మొదటిసారి సుజాత ఇచ్చిన పాయసం వల్ల నా ప్రాణలు నిలిచి గౌతముడినైన నేను జ్ఞానోదయంతో ధర్మాన్ని కనుక్కోగలిగాను. ఆ రోజు సుజాత పాయసం ఇచ్చి ఉండకపోతే తథాగతుడే లేడు. బుద్ధత్వం పొందాక ప్రారంభించిన ధర్మ చక్ర పరివర్తనం ఈ రోజుకి దాదాపు పూర్తైంది. సృష్టిలో ఏదీ శాశ్వతం కాదు; ప్రతీ ప్రాణీ అంతమై తీరుతుంది. ఆ క్రమంలోనే ఈ పరివర్తనం అనేది ఎప్పుడో ఒకసారి అంతమవ్వవల్సిందే కదా? అనేకానేక జన్మలు ఎత్తి ఇప్పటికి జనన మరణాల చక్రంలోంచి తప్పించుకున్న నాకు ఈ శరీరం చీమూ రక్తంతో కూడిన అశుద్ధమైన ఒక పంజరం. ఈ పంజరం లోంచి బయటపడి అఖండానందంలో నిరంతరం తేలడానికి, ఈ శరీరం విడిచిపెట్టడానికి ఏదో ఒక అనారోగ్యం వచ్చి తీరాలి. దానికి చుందుడు సమర్పించిన ఆహారం ఓ సాధనం. ఇప్పుడు చెప్పు ఆనందా, చుందుడు నాకు సమర్పించిన ఆహారం పంది మద్దవ, ఎటువంటిది?”

“అమృతమస్తు!” ఈ సారి ఏమీ సంకోచం లేకుండా ఆనందుడు చెప్పేడు.
-----------------------------------------------------
రచన: ఆర్. శర్మ దంతుర్తి, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Tuesday, August 6, 2019

అభినవ పోతన అభివ్యక్తి సొగసు


అభినవ పోతన అభివ్యక్తి సొగసు



సాహితీమిత్రులారా!


సీ.
తనయను గౌగిట దార్చుచు జనని యౌ
దల మూర్కొనుచు వీపు కలయనిమిరి
యుప్పొంగి వచ్చు దుఃఖోర్మి మత్తడి దూక
నెన్నడు నను వీడి ఎఱుగదనుచు
గంటి నేనాడొ యత్తింటి సొమ్మిద్ది మా
యింటనుండిన దని యెంతుననుచు
గవ్వంబులన్ బెట్టి కడుపులో నెవ్వరో
చల్ల చేయుదురు నా యుల్లమనుచు
తే.
కుడుమనన్ బండుగను వట్టి గోలయనుచు
గాంచి ప్రాణమెత్తుగ బెంచి కన్న కడుపు
నీ చెయింబెట్టితిమి పాలనేని ముంచు
నీటనే ముంచు భారమ్ము నీదె యనుచు


సీ.
అంబికాసతియట్టు లాత్మేశ్వరున కెప్పు
డర్ధాంగివై ప్రేమ నలరుచుండి
వాణీసతి విధమ్ము ప్రాణవల్లభునోట
నాలుకవై కూర్మి గ్రాలుచుండి
శ్రీకాంత యట్టులు నీ కాంతు హృదయమ్ము
దమి నాక్రమించి నిత్యము వసించి
పూత గంగాసతీ పుణ్యవర్తనమట్లు
నాథుండు తలదాల్ప నడచుకొనుచు
తే.
ప్రియునికి దనుమనోవాక్య త్రికరణముల
నెలమి స్వాధీన మొనరించి యెంతొ భక్తి
యతిథి గురుబంధుజన పూజ లాచరించి
మించి యుభయవంశము లుద్ధరించవమ్మ!
ఇవి రెండూ అప్పగింత పద్యాలు. పిల్లను ఆప్యాయంగా దగ్గరకు తీసుకొని అత్తమామల చేతుల్లో ఉంచి, తల్లి ‘ఇక ఈ అమ్మాయి మా పిల్లగాదు, మీ పిల్ల! ఎట్లా చూసుకుంటారో. దీనికి ఏమీ తెలియదు, ఒట్టి అమాయకురాలు’ అని బాధను దిగమింగే ప్రయత్నం చేస్తూ చెప్పే సన్నివేశంలోది మొదటి పద్యం. కూతురుకు అత్తవారింట్లో ఎట్లా మెలగాలో, భర్తతో ఎలా ఉండాలో, కొత్త కోడలి బాధ్యతలెలాంటివో బోధించేది రెండో పద్యం. చక్కటి తెలుగుదనం శోభిస్తున్న పద్యాలు. తెలుగునాట అప్పగింతల వేళ ఇది సాధారణ దృశ్యమే. ఆ మాటకొస్తే లోకంలో ఎక్కడైనా, గువ్వలా పెంచుకున్న కూతుర్ని గూటి అవతలకి పంపేటప్పుడు కన్నవారి గుండెలు అలా బరువెక్కుతూ ఉండటం స్వాభావికమే. తెలుగు పెండ్లిళ్ళలో స్నాతకమనీ, నాగబలి అనీ, తలంబ్రాలు అనీ, మాంగల్యధారణ అనీ ఉండేవి కేవలం లాంఛనాలు అయితే కావచ్చునేమో గాని అప్పగింతల సమయం మాత్రం గొప్ప హృదయస్పర్శి అయిన సన్నివేశం. పెండ్లి చూడ్డానికి వచ్చినవాళ్ళకు అదొక తంతుగా కనిపించొచ్చు గాని, వధువుకూ, ఆమెని కన్నవారికీ మాత్రం అది వారికే అనుభవైకవేద్యమైన బాధ. కణ్వుని లాంటి మహర్షి కూడా పెంచిన మమకారంతో శకుంతలను అత్తవారింటికి పంపేటప్పుడు ఎంత ఆర్ద్రంగా విచలితుడైనాడో కాళిదాసు హృదయంగమంగా వర్ణించాడు. అమ్మాయి కూడా అంతే. కంటితడితో వధువు పుట్టింటి జ్ఞాపకాల ఇంద్రధనువు. అవంతే. కొన్ని అనుభవాలనూ బాధలనూ ఆనందాలనూ వింగడించలేము.

పద్యాల సందర్భం ఏమిటంటే, ఒక పెద్దాయన దేశ సంచారం చేస్తూ ఏకశిలానగర ప్రాంతంలోని బమ్మెర అనే గ్రామసమీపంలో పొలం పని చేసుకుంటున్న ఒక యువకుని పరిచయం చేసుకుంటాడు. పోతరాజు అనే ఆ యువకుడు నియోగి బ్రాహ్మణుడు. ఆయన్నూ, ఆయన పరివారాన్నీ ఆతిథ్యధర్మంగా తమ ఇంటికి తీసుకెళ్ళి తండ్రి కేసనమంత్రికి పరిచయం గావిస్తాడు. ఆ తండ్రీకొడుకులిద్దరికీ, వచ్చిన పెద్దాయన మూర్తితో అదే తొలి పరిచయమేమోగాని–ఆయన పేరు అప్పటికే జగద్విఖ్యాతమైనందున–ఆయన కీర్తితో బాగా పరిచయమే. ఎంతో గౌరవంతో వారు శ్రీనాథ మహాకవిని ఆహ్వానించి ఆతిథ్యం నెరపుతారు. పోతరాజు కూడా కవిత్వం వ్రాస్తాడు. సహజంగా కవులకుండే ఆసక్తితో తను వ్రాసిన పద్యాలు శ్రీనాథునికి చూపించడమూ, ఆయన మెచ్చుకొని ప్రశంసించడమూ జరుగుతుంది. పోతన వినయ విధేయతలనూ, సత్ప్రవర్తననూ చూసి, తినా కుడవా ఇబ్బంది లేని సంసారాన్ని చూసి, తన చెల్లెలును పోతనకు ఇవ్వాలని నిశ్చయించుకుంటాడు శ్రీనాథుడు. తానుండేదేమో తూర్పు సముద్ర తీరాన కాల్పట్టణం ప్రాంతాల్లో. ఈ వూరేమో పశ్చిమాంధ్ర ప్రాంతం మధ్యలోని ఏకశిలానగర సమీపాన. దూరాభారమైనా సంబంధం బాగుంది కాబట్టీ, తనకు తండ్రి లేనందున పెత్తనమూ బాధ్యతా తనదే అయినందునా, శ్రీనాథుడు అందరి అంగీకారంతో ఆ పెళ్ళి జరిపిస్తాడు. అప్పుడు వధువును అత్తమామలకు అప్పగించే సందర్భంలో చెప్పిన పద్యాలు అవి.

ఎంత స్వభావరమ్యంగా ఉన్నాయో చూడండి ఆ పద్యాలు. తల్లి కూతుర్ని కౌగిట్లోకి తీసుకుని, తలను ముద్దుపెట్టుకుంటూ, వీపు కలయ నిమురుతూ, ఆపుకోలేని దుఃఖం పైకి దూకుతుండగా వియ్యపురాలితో అంటుంది: ఎప్పుడూ నా కొంగు పట్టుకొని వీడదు. నన్నొదిలి నిముషం కూడా వుండలేదు. అసలిది మా పిల్ల కానే కాదు. మీ సొమ్ము. ఎల్లాగో మా ఇంట్లో నా కడుపున పడింది. మీ సొమ్మును మీకే అప్పగిస్తున్నాను. ఏందో తల్లీ, కడుపులో కవ్వంతో చిలుకుతున్నట్లు కలగుండు పడిపోతున్నది నా మనసంతా, పిల్లను వదిలి వుండాలంటే. కుడుమంటే పండగనే వట్టి అమాయకురాలు (గోల). ప్రాణానికొక ఎత్తుగా పెంచుకున్నాము. ఇవ్వాళ మీ చేతుల్లో పెడుతున్నాము. పాలముంచుతారో, నీట ముంచుతారో మీదే భారమిక.

కన్నవారి గుండెల్లోని వియోగ భయం ఎంతో బాగా వ్యక్తపరుస్తూ ఉన్నాయి. కౌగిట్లోకి తీసుకోవడమూ, మూర్థం ముద్దుపెట్టుకోవడమూ, వెన్ను కలయనిమరడమూ, కళ్ళనీళ్ళతో మాట్లాడటమూ ఎంతో స్వభావోక్తిరమ్యంగా కళ్ళముందు నిలుస్తాయి. ఆ తల్లి పలికే పలుకులూ ఎంతో సహజసుందరంగా కరుణాజనకంగా ఉన్నాయి. కడుపులో కవ్వం పెట్టి చిలుకుతున్నట్లున్నదని చెప్పడం అనే జాతీయం, వియోగ బాధా తీవ్రతను త్రవ్విపోస్తున్నాది. కుడుమంటే పండగనే గోల అట ఆ అమ్మాయి. ఇది అచ్చమైన తెలంగాణా పలుకుబడి. అలాగే ప్రాణమొక ఎత్తుగా పెంచుకొనడం, పాల ముంచుతారో నీట ముంచుతారో అనటమూ— అన్న జాతీయాలుకూడా ఎంత వేదనారమ్యంగానో ఉన్నాయి.

ఈ పద్యం, బాధ తొలిజల్లు సమయాన తల్లి అప్పగింతల వేళటి రోదనాగర్భిత వేదనార్భటి అయితే, రెండో పద్యం ఆ తొలి జల్లు కురిసిపోయిన తరువాత కొంత నిలకడగా వధువుకు మంచీచెడూ చెప్పే సన్నివేశం. పైగా తొలి పద్యంలోవి తల్లి పలుకులు. రెండో పద్యంలోవి అన్నగారి మాటలు. ఆ అన్నగారు మహాకవి గూడానూ. తొలి పద్యం సహజ సుందరంగా ఉంటే, ఈ పద్యం ఉపమాన రమ్యంగా ఉంది. భక్తితో ‘అతిథి, గురు, బంధుజన పూజలు’ ఆచరించి, దానివలన వచ్చే ఆశీర్వాద బలంవల్లా, కీర్తివల్లా ఉభయవంశాలనూ ఉద్ధరించమని చెపుతున్నారు అన్నగారు.

ఇక భర్తతో కలిసిమెలసి సహజీవనం సాగించడమే కదా దాంపత్య సాఫల్యం. సాధారణంగా భార్యాభర్తలు శివపార్వతుల్లాగా, లక్ష్మీనారాయణుల్లాగా, విరించీవాగ్దేవి లాగా, గంగాశంకరుల్లాగా ఉండాలని అంటూంటారు. అలా దీవిస్తారు. నీ భర్తతో నీవు వారిలాగా ఉండు తల్లీ అని చెప్పడం ముఖ్యం ఇక్కడ. అయితే ఈశ్వరునికి అర్ధాంగి లాగానూ, భర్త నోట్లో నాలుక లాగానూ, కాంతుని హృదయంలో నివాసముండే విధంగానూ, భర్త తనను తలదాల్చేటట్లూ సంసారం సాగించమని చెపుతున్నాడు అన్న. అన్నగారు మహాకవి. కవి ఏది చెప్పినా ధ్వనిపూర్వకంగానే చెపుతాడు. పార్వతి శివుని అర్ధాంగి. అర్ధాంగి అంటే భార్య అనేది సాధారణార్థం. నిజానికి భర్త సగం దేహం ఆక్రమించి అర్ధాంగి అనే పదాన్ని సార్థకం చేసిన సతి శివాని. ఇది విశేషార్థం. సరస్వతీదేవిని బ్రహ్మ తన నాలుక మీద ఉంచుకున్నాడనేది పురాణ ప్రసిద్ధం. వాగ్దేవిలాగా నువ్వూ తలలో నాలుకలాగా ఉండాలి అని చెప్పడం ధ్వనిసుందరంగా ఉండటమేకాక, ‘తలలో నాలుకగా ఉండటం’ అనే అందమైన జాతీయం అక్కడ పొంకంగా కుదిరిపోయింది. భర్త తనని గుండెల్లో దాచుకోవాలని చెప్పడానికి లక్ష్మీనారాయణుల పోలిక సరిగ్గా అతికింది. అలాగే భర్త తనను తలదాల్చే విధంగా ఉండాలి అనే సాధారణ భావాన్ని గంగను తలమీద ధరించిన శివునితో రూపించి చెప్పడం జరిగింది. అలా ఒక సామాన్యార్థమూ, ఒక విశేషార్థమూ, వాటితో కమ్మని జాతీయాల గుబాళింపూ–ఇలా ఈ పద్యం ఒక ముప్పేట గొలుసులాగా సొగసుగా నిర్మితమైంది. ఇలా ఈ రెండు పద్యాలూ ఒక మహాశిల్పి కల్పించిన చిత్రికలై శబ్దార్థాల సంయోగం సాధించాయి.

శ్రీమాన్ వానమామలై వరదాచార్యులు సృష్టించిన పోతన చరిత్రము అనే మహాకావ్యంలోని పద్యాలు ఇవి. ఆధునిక మహాకావ్యాలను లెక్కించాల్సివస్తే తొలి ఆరేడు కావ్యాల్లో నిస్సందేహంగా గణించి తీరవలసిన మహాకావ్యం పోతన చరిత్రము. 3705 గద్యపద్యాలతో, పన్నెండు ఆశ్వాసాల్లో విలసిల్లే బృహత్కావ్యం ఇది. ఎంత అద్భుతమైన పద్యాలండీ అన్నీనూ! ధార విషయంలో గానీ, సందర్భశుద్ధిలో గానీ, స్థానీయ పలుకుబడుల పరిమళపు గుబాళింపులో గానీ, సౌందర్య పరిపుష్టాలయిన జాతీయాలను యథేచ్ఛగా వాడటంలో గానీ–ఈ విశాల నిర్మితి సాధారణ కవిమాత్రునికి సాధ్యమయ్యేది కాదు. వారి వృత్తాలేమి, సీసాలేమి కొన్నిచోట్ల ఎంత ప్రౌఢంగా ఉంటవో, మరికొన్ని చోట్ల అంత సుకుమారంగానూ ఉంటాయి. అక్కడక్కడా ఉక్తి వైచిత్రి ముచ్చటగొలుపుతుంది. ఒక్కసారి ఈ పద్యం చూడండి.

హాసములందు ఫేనము లపాంగ నిరీక్షణలందు మీనముల్
భాసుర ఫాలమందున క్షపాకరునిన్ గురులందు శైవల
న్యాస మొనర్చి మన్మథుని హత్యయొనర్చిన కొండవీటి స
న్న్యాసి నిటాలవహ్ని శిఖలార్చి రతిం బతి గూర్చు నంబికా!

‘మన్మథుని హత్యయొనర్చిన కొండవీటి సన్న్యాసి’ అట. కామారి, అంగజవైరి, కంటిమంటతో కాల్చేశాడు లాంటి మాటలు వేలసార్లు విన్నాముగాని మన్మథుణ్ణి ‘హత్యయొనర్చడం’ అనే మాట ఎవరూ ప్రయోగించగా కనలేదు. వినలేదు. అభివ్యక్తి వైచిత్రి అలా చాలాచోట్ల తలలూపిస్తుంది.

నానృషిః కురుతే కావ్యం అనే వక్కణానికి నిక్కమైన చొక్కమైన ఇక్క ఈ మహాకావ్యం.

పోతన భోగినీ దండకం రచించాడనే ముచ్చట అందరికీ తెలిసిందే. భోగిని ఒక భోగకాంత. గొప్ప నర్తకి. ఆమె నాట్యాన్ని కవి రగడల్లో వర్ణించారు. రాగయుక్తంగా, తాళలయాన్వితంగా ఆ రగడలు దీర్ఘంగా వ్రాశారు. పుట్టపర్తివారి శివతాండవం గేయాల్లాగా ప్రసిద్ధి పొందాయి ఇవి. ఆచార్యులుగారు ఎప్పుడు ఏ సభలో కావ్యపఠనం చేసినా శ్రోతలు ఈ నాట్యభాగాలను అడిగి పాడించుకుని వినేవారట.

వెనువ్రాలి తన కాలి పెను వేలు స్పృశియించి
మునువ్రాలి రతిపతికి మ్రొక్కి శిరసును వంచి
విడిన పయ్యెద కొసలు పిఱుచుట్టురా జెక్కి
సడలు మువ్వలపేరు లెడనెడను ముడినొక్కి
యడలు చిఱు చెమ్మటల గడెగడెకు తడినద్ది
వడి జిక్కువడు సరము లొడుపుగా సరిదిద్ది
ఘలుఘల్లుమని కాలి గజ్జియలు రవళింప
తెలిచీరయంచు జలతారు ఝరి ప్రవహింప
గురులు కనుదమ్ములన్ బెరసె బంభరములై
కర మొరసె బిగి చనుల్ కంతు బొంగరములై

మరొకటి: వర్షార్భటి వర్ణన.

కొండగమిపై దండువెడలిన – సురల రథములె యురకలిడునో
వజ్రియే భండనమొనర్చునొ – వడి గిరుల ఖండనమొనర్చునొ
గిరిశిఖరములె దొరలిపడునో – కరులు ఘీంకృతి గలియబడునో

రివ్వుమని యిటువైపు పారుచు – జివ్వుమని యటువైపు దూగుచు
నుర్వినంతయు నూపివైచుచు – నుదధి జలముల నోపి వైచుచు

తెరపినీయక చరచికొట్టుచు – కరకసంహతి విసరిపెట్టుచు
మూగి కురియు ఘనాఘనమ్ములు – ముంచియెత్తె ధరం జలమ్ములు

శబ్దాలమీదా, ఛందస్సు మీదా గొప్ప ప్రభుత్వమున్న మహాకవి ఆచార్యులు. అంతేకాక కథాకథన నిర్మాణ నైపుణ్యం కూడా తెలిసిన కవి. అందుకే పోతన చరిత్రని కావ్యంగా నిర్మించగలిగారు. అయితే దీనిని వట్టి తారీఖులు దస్తావేజుల చరిత్రగా కాకుండా, భారతీయ పౌరాణిక సంప్రదాయ పద్ధతిలో తీర్చిదిద్దడం గొప్ప విశేషం. తెలుగులో భాగవతం అవతరించడాన్ని ఒక దైవకార్యంగా వారు చేసిన ఊహకి తెలుగు గుండెలు పులకరించక మానవు.

ఆచార్యులవారికి గానీ, వారి పోతన చరిత్రమునకు గానీ రావలసినంత గుర్తింపూ, కీర్తీ వచ్చాయా అంటే తృప్తికరమైన సమాధానం వస్తుందని నాకనిపించడంలేదు. అసలా మహాకావ్యాన్ని అచ్చు వేసుకోడానికే ఆయన చాలా శ్రమపడ్డారు. ఎంతకాలమో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారు. పుస్తకం చేతపట్టుకుని ఊరూరూ తిరిగి సభలు పెట్టించుకుని, కావ్యపఠనం చేసి, లభించిన తృణమో పణమో ఏ మూలకూ చాలక–తనకు కలిగిన క్షయరోగ నివృత్తికి కూడా కావలసిన డబ్బుకు బాధపడుతూ–చివరకు ఎలాగో ముద్రించుకోగలిగారు. ఆహా! తమరు అంతవారు, ఇంతవారు అన్నవారే కాని సహాయం చేసినవారు తక్కువ. పుస్తకం ముద్రణ ఐన తర్వాత ఆయనకు కొంత గుర్తింపు వచ్చి, ప్రభుత్వంవారు యం.ఎల్.సి.ని చేసి గౌరవించారు. కానీ ఆ గుర్తింపు మాత్రమే వారికి సరియైన గుర్తుకాదు. ఇది ప్రచార యుగం. ప్రచారం లేనిదే దేనికీ గుర్తింపు రాదు. ప్రచారము అంటే ప్రాపగాండా అనే అల్పార్థంలో నేను చెప్పడంలేదు. ఉదాహరణకు విశ్వనాథవారి రామాయణ కల్పవృక్షం గురించీ, నవలల గురించీ, నాటకాల గురించీ, ఆయన కవిత్వం గురించీ, ఆయన జయంతులకూ వర్ధంతులకూ ఎక్కడో ఒకచోట సాహిత్య సభలు జరుగుతాయి. సెమినార్లు జరుగుతాయి. కవనస్పర్థలు జరుగుతాయి. అలాగే జాషువాగారికి కూడాను. భావకవిత్వ ఉధృతి సమయంలో కృష్ణశాస్త్రిగారు తెలుగునాడు ఆ కొస నుంచి ఈ కొసదాకా పర్యటించి తనవే కాక చాలామంది కవుల పద్యాలు జనంలోకి తీసుకువెళ్ళినందుననే ఇవ్వాళ ఆ కవులంతా స్మరింపబడుతున్నారు. కానీ వరదాచార్యులవారూ, వారి కావ్యమూ తగినంత ప్రచారం పొందలేదనిపిస్తుంది. అందుకు ఏ వ్యక్తులో ప్రాంతమో కారణం అనుకోను. తెలుగువారు మహాకవులను గౌరవించుకోని అరసికులు కారు. మంచి కవిత్వం ఎక్కడున్నా ఆహ్వానించి గుండెలకద్దుకుంటారు. వరదాచార్యులవారిని గురించీ, వారి పోతన చరిత్రము గురించీ సభలు జరగాలి. విస్తృతంగా సాహిత్య సమావేశాలు జరగాలి. పెద్దలచేత ఉపన్యాసాలిప్పించాలి. సెమినార్లు నిర్వహించబడాలి. ప్రభుత్వాలకు ఇలాంటి పనులమీద ఆసక్తిగానీ, వారికంత తీరికగానీ ఉండవు. సాహిత్యప్రియులూ, రసికులూ, సంస్థలూ పూనుకొని ఆచార్యులవారిని కొద్దిపాటి సాహిత్య పరిజ్ఞానమున్నవారికి కూడా దగ్గరికి చేర్చాలి.

ఆచార్యులవారు మహాకవి. వారినీ వారి కవిత్వాన్నీ ఉపేక్షించడం తెలుగు జాతికి తగని పని. అది తెలుగువారి రసికతకు ఎంతమాత్రమూ కీర్తిప్రదం కాదు.
-------------------------------------------------------
రచన: చీమలమర్రి బృందావనరావు, 
ఈమాట సౌజన్యంతో

Sunday, August 4, 2019

కొలమానం


కొలమానం






సాహితీమిత్రులారా!

దూరాన్ని మైళ్ళలో చెబుతాం.

భారాన్ని కిలోల్లో తూస్తాం.

నీటిని లీటర్లలో కొలుస్తాం.

కాలాన్ని సెకండ్లలో లెక్కిస్తాం.

చావుని గణించడం ఎలా? బాధతోనా? వేదనతోనా? ఎలా? డౌటొచ్చింది కత్తిమేకకి. మీరు సరిగానే విన్నారు. అది ‘కత్తిమేకే’, ‘కంచిమేక’ కాదు.

కత్తిమేక పుట్టగానే బొడ్డుకోసి ఎవరూ దానికాపేరు పెట్టలేదు. దానికాపేరుని ఓ కుర్రమేక పెట్టింది. దాని వెనక పెద్ద ప్రహసనమే నడిచింది.

మేకకి సంబంధించినంతవరకూ చావు అనేది, కత్తికీ దాని కుత్తుకకీ మధ్య కార్యకారణ సంబంధం. ఇందులో వాదోపవాదాలకీ తర్కోపతర్కాలకీ తావు లేదన్నది కత్తిమేక ప్రగాఢ విశ్వాసం. చావుని దూరం లాగో, భారం లాగో, కాలం లాగో, వేగం లాగో కొలవడం సాధ్యం కాదని, అన్నీ కలగలిపిన ఓ క్రొత్త ప్రక్రియని కనిపెట్టాలని, చావుని బెత్తడు దూరం నుంచి తప్పించుకొన్నప్పుడే కత్తిమేక నిశ్చయించుకొంది.

మేకకి ఇలాటి అతి తెలివితేటలు ఎక్కడనుంచొస్తాయి, వెటకారం కాకపోతే? అని కొంతమందికి చాలా సందేహాలే రావొచ్చు.

ఏం… ఎందుకు రాకూడదు? అది అన్ని మేకల్లా నానాగడ్డీ తిని బలిసిన మేక కాదు. మఠంలో మేకవన్నెపులుల మధ్య మసిలిన అజ్ఞాని అంతకంటే కాదు. మేనిఫెస్టోల మహత్తు తెలిసిన ఆత్మజ్ఞాని.

దానికి మేషత్వం వుంది. దానికి దానమ్మాబాబూ ద్వారా సంక్రమించిన మెదడుంది. ఆ మెదడు ఎల్లప్పుడూ దాని మోకాళ్ళని తడుముకొంటుంది. దానికీ దేహముంది. అప్పుడప్పుడూ ఆ దేహం ఉప్పు, వర్ర వగైరా కలగలిసిన మసాలాని కోరుకొంటుంది. ఇంకా మనిషికి లేని తోక మేకకుంది. దానితో అది తన మానమర్యాదలని మసిపూసి మారేడురొట్ట చేసుకొంటుంది.

మేకకి ఇంకా అవీ ఇవీ బోలెడన్ని వున్నా… వాటి అవసరం దానికి ఇంతవరకూ రాలేదు. అందుకే, అవి వున్నాయన్న సంగతిని అది మర్చిపోయింది. ఆ అవసరం వస్తే… మరిచిపోయిన సంగతులేవో బహుశా అప్పుడు దానికి గుర్తుకురావచ్చేమో!

‘కస్సాక్… స్సాక్… స్సాక్… స్సాక్…’

కత్తికి సానబడుతున్న కఠోర సంగీతం. చావుకేక రాగం. నెత్తుటి కీర్తన.

ఒకటి కాదు రెండు కాదు, వందల కుంకుడు గింజల్లాటి కళ్ళు. వాటికి రెట్టింపు మడతబందుల్లాంటి కాళ్ళు. కత్తి పదునంచు కుంకుడు గింజల్లో తళుక్కుమంటోంది. బందులదొడ్డికీ, వధ్యస్థలికీ మధ్య వంద బారల దూరం. అక్కడి తెగనరుకుడు, ఇక్కడకి హారీపోటర్ సినిమాలా కనిపిస్తోంది.

‘కసా కసా’ పైకీ కిందకి కదులుతున్న కత్తి. అది మాత్రమే కనిపిస్తోంది మేకల కళ్ళకి. అంతకు మించి అవి పైకి ఎప్పుడూ చూడలేదు. చూసే సాహసం చేయలేదు. అది చావంటే వున్న భయంతోనా? కత్తి మీద వున్న భక్తితోనా? అన్నది వాటి విజ్ఞతకే వదిలెయ్యడం ఉత్తమం.

కత్తికీ, మేక మెడకీ మధ్య వున్నది కాలమా? వేగమా? భారమా? దూరమా? ఎప్పట్లాగే ఆలోచనల్లోకి జారిపోయింది కత్తిమేక.

సర్ మంటూ గాలిని చీల్చుకొస్తున్న కత్తికి స్పీడ్ బ్రేకర్‌లా, ఓ అనామక మేక మెడ అడ్డు తగిలింది. అంతే… మేక మెదడుకీ, దాని మడతబందులకీ మధ్య తంత్రులు తెగతెంపులయ్యాయి. గిలగిల్లాడుతున్న దాని దేహం మొగలాయీ కలలు కంటోంది.

అక్కడ జరుగుతున్న దాన్ని, ఏమీ జరగనట్టే చూస్తున్న కొన్ని అయోమయం మేకలు ఎప్పటిలాగే పోచుకోలు కబుర్లు చెప్పుకుంటున్నాయి.

“కటికోడు. టైటిల్ ఎలావుంది?” అడిగిందో బక్కమేక, ప్రక్కనున్న చుక్కమేకని.

“బాంది… కద రాత్నావా? కవిత్వం రాత్నావా?” కుతూహలం ప్రదర్శించింది చుక్కమేక.

వాటి మాటలకి గతాన్ని నెమరేస్తూ కులాసాగా కునుకుతీస్తున్న ముదరమేకకి మెలుకువ వచ్చేసింది. దిగ్గున లేచి, ‘యూ ఇడియట్స్!’ అన్నట్టు రెండిటి వైపూ ఉఱుముఱిమి చూసింది. ఎదరకాళ్ళని ముందుకి చాపి, వాటిని సగానికి వంచి, మెడని అటూ ఇటూ తిప్పి బద్ధకంగా వళ్ళు విరుచుకొంది. తర్వాత మామూలుగా నిలబడి బక్కమేకనీ చుక్కమేకనీ చూసి సన్నగా నవ్వింది. మేకనవ్వు భలేగుంటది మార్మికంగా. మేక నెమరేసినా నవ్వుతున్నట్టే వుంటుంది.

‘మెమ్మెమ్మే’ అని గొంతు సవరించుకొని… “కుర్రసన్నాసుల్లారా! కతలు, కవిత్వం రాయడమేటిరా? కత చెప్పాల! కవిత్వం చూడాల!” ఆవులిస్తూ ఖాళీగా వున్న మరోవైపు పడుకోవటానికి కదిలింది. అక్కడున్న మేకలన్నిటిలోకీ తానే పెద్ద మేధావినని ముదరమేకకి మహాబలుపు.

అది ఇలా కదిలిందో లేదో… అలా వచ్చిన రెండు చేతులు దాని చెవులు పట్టుకుని బరబరా కత్తిగారి దర్బార్‌లోకి లాక్కుపోయాయి. దాంతో బక్కమేకా చుక్కమేకా అవాక్కయ్యాయి. కాస్సేపు తలవంచి పైకీ కిందకీ ఖుషీగా కదులుతున్న కత్తి వైపు దొంగచూపులు చూశాయి. మళ్ళీ తామేమీ చూడనట్టే రెండూ ఒకదాని కళ్ళల్లో మరొకటి కళ్ళు పెట్టి మాటల్లో పడ్డాయి.

“ఇది నేనసలూహించలే!” ఆశ్చర్యం ప్రకటించింది బక్కమేక.

“దీని కాళ్ళు బలంగా కావిడిబద్దల్లా వున్నాయి, ‘పాయా’కి బాగుంటాయని… ఇందాకా వాళ్ళు అనుకుంటుంటే విన్నాను. అప్పటికైనా జాగ్రత్తపడాలి కదా! పేద్ద బడాయికి పోయి వాళ్ళ ముందుకెళ్లి మరీ అంగాంగ ప్రదక్షిణ చేసింది. తొందరపడి ముందరే పరమపదించింది,” నిట్టూర్చింది చుక్క మేక.

“నువ్వైనా, నేనైనా, ఇంకెవరైనా, మేక పుట్టుక పుట్టాకా… ఎవరోకరికోసం, వాళ్ళు వరడైనా, నరుడైనా గిట్టక తప్పదు.” వేదాంతం వల్లించింది బక్కమేక.

“ఏంటీ డైటింగా? మరీ సన్నబడ్డావు!” వాతావరణాన్ని తేలిక చేసే పనిలో పడింది చుక్కమేక.

“ఆ…” అంది బక్కమేక సిగ్గుపడుతూ.

“అయితే… నువ్వు కూడా నీ చావుని మా అందరికన్నా ముందరే ఆహ్వానిస్తున్నావు.”

“నేన్నాజూగ్గా వున్నానని నీక్కుళ్ళు!”

“నీ తలకాయ్.”

“హే… ఏం మాట్లాడ్తున్నావు?”

“మనల్ని ఇక్కడ కుక్కేసి, పొట్టలనిండా రొట్ట ఎందుకు కూరుతున్నారు?”

‘ఏమో’ అన్నట్టు తలెగరేసింది బక్కమేక.

“ఒబీసిటీ కోసం. నిరాహారదీక్ష చేసి నువ్విలా గంటకో గ్రాము తగ్గిపోతున్నావని తెలిస్తే, ముందే వేసేస్తారు.”

“హమ్మో…” గబగబా బక్కమేక, రొట్ట దగ్గరకి పరిగెడుతుంటే… ప్రక్కనే వున్న ఓ గొర్రె తుమ్మింది.

“శుభమా అని మేత మెయ్యడానికి వెళుతుంటే తుమ్ముతావా? యూ బ్లడీషీప్!” బక్కమేక మాటల్లో జాతివివక్ష బుస్సుమంది.

రోజుమారింది.

సీను మారలేదు.

కత్తి వేగంగా మెడని తాకబోతుంటే…

“ఆగు…” గద్దించింది కత్తి మేక.

దాని మాటలో బెరుకు లేకపోవడం, కళ్ళల్లో చురుకు తగ్గకపోవడం కత్తిని ఆశ్చర్యానికి గురిచేశాయి. ఇలా ఆఖరి నిమిషంలో మెడలు ప్రాధేయపడ్డం, కత్తికి కొత్తేమీ కాదు. ఆ సమయంలో కళ్ళల్లో బెదురూ, కాళ్ళల్లో వణుకూ కామన్. మాటలో ‘బాబ్బాబ్బన్న’ వేడుకోళ్లుంటాయి. అయితే కత్తిమేక వ్యవహారం కొంచెం కొత్తగా వుంది.

“ఏం…” మెడకి బెత్తెడు దూరంలో ఆగింది కత్తి.

“నా బదులు ఇంకో మేకనిస్తాను నన్నొదిలెయ్.”

“నువ్వేం చేస్తావ్?”

“డాక్టర్‌తో అపాయింట్‌మెంటుంది. ఆంత్రాక్స్ అని అనుమానం. అన్నట్టు ఇక్కడ డాక్టరుండాలికదా! కనబడడే?” మెడ పొడుగు చేసి అటూ ఇటూ చూసింది.

“ఆ… ఆ… వుండాలి. వాల్ పోస్టర్స్ వెయ్యడానికి బయటకి వెళ్లుంటాడు…” గతుక్కుమన్న కత్తి, మాటల కోసం తడుముకొంది.

“…”

“ఇంకా ఇక్కడే నిలబడ్డావే, పక్కకి తప్పుకో!”

కత్తిమేక క్రీగంట కత్తిని చూస్తూ స్టైల్‌గా అక్కడ నుంచి కదిలింది.

వరసగా మేకల తలలు తెగిపడుతున్నాయి.

కత్తికీ మెడకీ మధ్య వున్న అప్పు తీరిపోయాకా తలలకి బాధ తెలియడం లేదు.

వధ్యస్థలి నుంచి చాకచక్యంగా తప్పించుకొచ్చిన కత్తిమేకని చూసి, దాని మిత్రమేక చకితురాలయ్యింది. ‘ఇదెలా సాధ్యం?’ అని పడుకొని, వంగుని పరిపరి విధాల ఆలోచించింది. ఇక ఉండబట్టలేక…

“ష్… ష్, ఇదిగో బ్రదరూ” బందుల దొడ్డి బయట విహరిస్తూ లేత ఆకులని పలకరిస్తున్న కత్తిమేకని పిలిచింది.

“నాకూ… తప్పించుకునే కిటుకు చెప్పవా ప్లీజ్!” గుసగుసగా అడిగింది.

“ఇందులో ప్రత్యేకంగా చెప్పడానికి ఏం వుంది? ఏదో కట్టుకథ చెప్పడమే… ఫినిష్!”

కత్తిమేక చెబుతుంటే, మిత్రమేకతో పాటూ ఓ దొంగమేక కూడా ఆ రహస్యం వినేసింది. మొహంలో ఎక్కడా ఆ సంగతిని కనిపించనీయకుండా మనస్సులోనే గంతులేసింది. మిగతా మేకలన్నిటినీ తోసుకుని వెళ్ళి, ముందు వరసలో నిలబడి కనిపించిన ప్రతి మేకకీ కన్నుకొట్టడం మొదలెట్టింది.

రెండు చేతులొచ్చి దొంగమేకని బర్రుమని ఈడ్చుకువెళదామనుకునే లోపే… వాటికి ఆ అవకాశం ఇవ్వకుండా తనే జంకూ గొంకూ లేకుండా వెళ్ళి కత్తి కింద నిలబడి విజిలేసింది.

కత్తి మూరెడు దూరంలో వుండగా….

“ఆగు!” అంది దర్పంగా.

“ఏం… ” అంటూ హుంకరించింది ఆగిన కత్తి.

“ఇంకో మేకనిస్తాను నన్నొగ్గెయ్,”

“ఏం? ఎందుకలా?”

“ఇంటి దగ్గర మా మామగారున్నాడు. ఆయనకో కట్ట తంగేడు రొట్ట ఇచ్చి వస్తాను,” ఆవూ పులి కథని మోడ్రనైజ్ చేస్తూ చెప్పింది దొంగమేక.

ఏ మేక ఎలాటిదో, అది కథ చెబుతుందో, కహానీ చెబుతుందో, ఇలాటివన్నీ తెలుసుకోవడానికి కత్తికి కన్నూ ముక్కూ కాళ్ళూ వ్రేళ్లూ లాంటి పరికరాలేం లేవు. కానీ కనిపించని నాలుకుంది. అది చాలు, దేన్నయినా ఈజీగా పసిగట్టెయ్యడానికి.

“వావ్… నైస్!” అంటూ ఆగిపోయిన కత్తి నాలుక చప్పరిస్తూ పైకి లేచింది. నిజానికి నరికేటప్పుడు కరుగ్గా వున్నా, కత్తిది చాలా మెత్తటి మనస్సు. తోలు వలిచేటప్పుడు తరచూ ఆ సంగతి బయటపడుతూ వుంటుంది. కానీ చూసే మెడలకి తప్ప, తోలు వలిపించుకునే పీకలకి ఈ విషయం తెలీకపోవడం మేకతాళీయం.

‘నేనింక బయట పడ్డట్టే…’ అనుకున్న దొంగమేక, అక్కడనుంచి కదలబోతుంటే సర్ మంటూ కిందకి దిగిన కత్తి దాని మెడకి కనెక్ట్ అయ్యింది.

అది చూసి షాకైన మిత్రమేక కత్తిమేక వైపు బేలచూపులు చూసింది.

“కథ చెప్పమంటే… ఏకంగా సినిమా చూపించింది. అందుకే అసువులు బాసింది. యూ డోంట్ వర్రీ. నేను చెప్పినట్టు చెయ్యి.” ధైర్యం నూరిపోసింది కత్తి మేక.

కధలు చెప్పి తప్పించుకొన్న కత్తిమేక మిత్రబృందంతో బందులదొడ్డి వెలవెలబోతోంది.

బందులదొడ్డిని మళ్ళీ కళకళ్ళాడించడానికి వచ్చిన కొత్తమేకలు లారీల్లోంచి ‘మేమే’ పాటలు పాడుతున్నాయి.

“ఒకట్రెండు… మూన్నాలుగు… ఐదారు…”

“ఏంటి లెక్కపెడ్తున్నావు?” కుర్రమేకని అడిగింది గడ్డంమేక.

“మనం ఎంత మందిమి మిగిలామా అని…” చెప్పింది కుర్రమేక తమ జనగణనని ఆపకుండా.

“మిగలడమా? హ్హు… కత్తి నుంచి తప్పించుకోవడం అంటే చావునుంచి తప్పించుకోవడం కాదు. బతుకుని పొడిగించుకోవడం. చంపేవరకూ కత్తి మన మెడమీద వ్రేళ్ళాడుతూనే వుంటది,”

“ఈరోజుతో భూమ్మీద మనకి ఆకులు చెల్లిపోయినట్టేనా?”

“తప్పదు. కత్తికీ పీకకీ వున్న అనుబంధం అలాటిది. మౌనంగా వెళ్లి మెడ వంచడమే.”

“ఆకులు, అలములు, చెట్లు, చేమలు వీటన్నిటినీ వదిలి మనం అంతరించిపోతామా? నాకు భయమేస్తోంది మామా. ఈ కత్తి మనల్నే ఎందుకు చంపేస్తోంది? మనకంటే రెండుకాళ్ళ జంతువులు కోకొల్లలుగా వున్నాయి కదా! హాయిగా బతుకుతున్నాయి కదా?” గగ్గోలు పెడుతోంది కుర్రమేక.

“అవి చస్తే, ఎవరికి ఉపయోగంరా? ఎవడన్నా కోసి కూరొండుకోగలరా? మన చావులో పరోపకారం వుంది.” ఊరడించింది గడ్డంమేక.

“అంతేనా! ఉప్పూకారం, గడ్డీ గరంమసాలా కూడా వున్నాయా?” దూరంనుంచి ఆలకిస్తున్న కత్తిమేక గొణుక్కుంటూ అక్కడకి వచ్చింది.

“ఏంట్రా అల్లుడూ… పొద్దుపొద్దున్నే ఏంటి అల్లరి?”

“నాకు బతకాలని వుంది మామా!” బావురుమంటూ దాని పొట్టలో బుర్రెట్టింది కుర్రమేక.

“ఉరుకో… ఊరుకో…”

“నేను చూడాల్సింది, అనుభవించాల్సింది చాలా వుంది,” కుర్రమేక గారం గుడుస్తుంటే… దాని లేతకొమ్ములు కత్తిమేక మెత్తటి పొట్టలో చురుక్కుమని గుచ్చుకుంటున్నాయి. దాన్ని ఎలా ఓదార్చాలో అంతుబట్టక కత్తిమేక మీనమేషాలు లెక్కపెడుతోంది.

బక్కమేక, చుక్కమేక, కుర్రమేకని ప్రక్కకి తోసుకుంటూ పోయి కత్తిమేకకి వెసులుబాటు కల్పించాయి.

కత్తి యథాప్రకారం కొలువు దీరింది.

“అటు చూడండి,” గంభీరంగా అంది కత్తిమేక.

మేకలన్నీ కొలువుదీరిన కత్తివైపు కలవరంగా చూశాయి.

“రోజూ కనిపించేదే. ఏం వుంది చోద్యం?” వెక్కిరింపుగా అంది తిక్కమేక.

“మనం ఇప్పటిదాకా కత్తినే చూస్తున్నాం. దాన్ని చూసే భయపడుతున్నాం…”

మేకలు మౌనంగా కత్తినీ, కత్తిమేకనీ మార్చి మార్చి చూస్తూ వింటున్నాయి.

“…కానీ ఈరోజు కత్తిని పట్టుకున్నవాడు కనిపిస్తున్నాడు.”

“కొత్తగా వీడెందుకు వచ్చాడు మధ్యలో?” పాయింటు లాగింది చుక్కమేక.

“వీడు మధ్యలో వచ్చినవాడు కాదు. ఆది నుంచీ వున్నవాడే. మనం ఆపదలో పడితేగానీ అసలైనవాడు కనబడలేదు.”

మేకలన్నీ కొంచెం మెడలని పైకి లేపి చూశాయి.

కత్తితోపాటూ కత్తిని పట్టుకున్న చేయి కనబడింది.

“కత్తి దానంతట అది మనల్ని నరకడం లేదు. కత్తితో వాడు మనల్ని నరుకుతున్నాడు. తప్పు కత్తిదనుకున్నాం. కాదు మనదే. తలపైకెత్తి చూడకపోవడం. భయంతో తలదించుకోవడం. మన ఎముకల్లో మూలుగు బదులు భయం దూరింది.”

“దీన్నే సంధిప్రేలాపన అంటారు!” తిక్కమేక కోపంగా తలాడించింది. దాంతో దాని కొమ్ము గడ్డంమేకకి చురుక్కుమని గ్రుచ్చుకొంది.

“అబ్బ… చచ్చాను! తిక్కతిక్కగా వుందా?” బాధగా అరచింది గడ్డంమేక.

“చూసుకోలేదు…”

“తల తెగాకా ఇంక చూడ్డానికి ఏం ఉంటదిలే…”

“దీని కొమ్ముపోటు కన్నా ఆ కత్తివేటే నయం. మొన్న నన్నూ అలాగే పొడిచేసింది. చచ్చాననుకున్నాను.” బక్కమేక గడ్డంమేకకి వత్తాసు వచ్చింది.

బక్కమేక మాటలకి కత్తిమేక ఓసారి తలతిప్పి అర్థవంతంగా నవ్వి, మళ్ళీ కత్తి వైపు తల తిప్పింది.

“కత్తిని ఆడించేవాడొక్కడే. కానీ వేటేయించుకునేవాళ్లం వందలు, వేలు, లక్షలా!” చిర్రుబుర్రులాడింది కుర్రమేక.

“…”

“మనం పదిమందే కదా ఇక్కడ మిగులత! కత్తినైనా, కత్తినాడించేవాడినైనా ఇంక పీకేదేముంది? మన చావు మనం చస్తే, ఇంకో కొత్తమంద వచ్చి ఇక్కడ మెడ వంచుతుంది,” తిక్కమేక గుక్క తిప్పుకోకుండా ఉపన్యసిస్తోంది.

“…”

కత్తికి సానపెట్టి, పదును పరీక్షించిన కసాయి వచ్చి బందులదొడ్డి తలుపు తెరిచాడు.

“ఖామోష్!” గట్టిగా అరిచింది కత్తిమేక.

మేకలన్నీ గప్‌చిప్ అయిపోయాయి.

“అంతా నేను చేసినట్టే చెయ్యండి, కమాన్ క్విక్!” నాలుగడుగులు వెనక్కి వేసింది.

కసాయి మెల్లగా నడుచుకుంటూ వస్తున్నాడు. చేతిలో కత్తి విలాసంగా నాలుక ఆడిస్తోంది.

“రడీ…”

“రడీ. డీ.. డీ…” మేకలన్నీ కోరస్‌గా అరిచాయి.

“కుర్రమేక వన్ టూ త్రీ… అనగానే అందరం పరిగెత్తుకెళ్ళి కుమ్మేద్దాం, నా కొడుకుని… కే?”

“కె కె కె!” కేరింతలు కొట్టాయి మేకలన్నీ.

“వన్…”

కుర్రమేక లెక్క మొదలెట్టింది.

“టూ…”

కసాయి దగ్గరకొచ్చేస్తున్నాడు.

“త్రీ…”

అంతే! గేలప్ అందుకున్న మేకలన్నీ వెళ్ళి మూకుమ్మడిగా కసాయిని కసకసా పొడిచేశాయి.

జరిగిన దాడి చూసిన కత్తి బిత్తరపోయింది.

కసాయి బాధగా కత్తిని త్రిప్పుతూ మేకలని కట్టడి చెయ్యాలని ప్రయత్నిస్తున్నాడు. కానీ… లాభం లేకపోయింది. చేతిలోని కత్తి జారి కిందపడింది.

“మావా, నువ్వు కత్తి!” అంది కుర్రమేక.

కసాయినీ కత్తినీ తొక్కుకుంటూ మేకలు మేతకి బయలుదేరాయి.

ఇది జరిగిన చాన్నాళ్లకి కత్తికి, మళ్ళీ కత్తిమేక కనిపించింది. ముందు అది అదేనా? కాదా? అని అనుమానమొచ్చినా… గుర్తు పట్టింది. కానీ అదే కత్తిని గుర్తు పట్టలేక పోయింది. వార్ధక్యం వల్ల కత్తిమేక చూపు మందగించింది.

చుట్టూ వున్న నాలుగైదు మేకల మధ్య సాగిలబడి, సాధువులాగా ఏదో మేతోపదేశం చేస్తోంది.

“గురూగారూ… ఇంతకీ చావుకి నిర్వచనం కనిపెట్టారా? కొలమానం ఏంటి?” సందేహం వచ్చిన ఓ శిష్యమేక గొంతు సవరించుకొని అడిగింది.

“సందేహాలే చావుక్కారణం. చావంటే మెడకాయమీద తలకాయ లేకపోవడం. చచ్చేదాకా సాగదీయడమే దాని కొలమానం…” అంటూ ఏదో మకతికగా చెప్పడంతో మేషబృందం కత్తిమేక కాళ్ళని పరవశంతో నాకాయి.

“నీ మొహం. నువ్వూ నీ చావు తెలివితేటలూ! చావుకి కాలమానమే కానీ కొలమానం లేదు.” గంభీరంగా అంటూ తమ మధ్యకి వచ్చిన కత్తిని చూసి అక్కడున్న మేకలన్నీ తలోదిక్కుకీ పటాపంచలయ్యాయి.

లేచి పరిగెత్తే ఓపిక లేకపోవడంతో కళ్ళు విప్పార్చి చూసిన కత్తిమేక కత్తి ముందు మెడ వంచింది.

కత్తిమేక వైపు జాలిగా చూసిన కత్తి, దాని మానాన దాన్ని వదిలేసి పరిగెడుతున్న మేకల వెనకపడింది.
-----------------------------------------------------------
రచన: చిరంజీవి వర్మ అనే వత్సవాయి చిట్టివెంకటపతి రాజు, 
ఈమాట సౌజన్యంతో