Tuesday, January 2, 2018

సుభాషిత త్రిశతి ఆంధ్రీకరణ


సుభాషిత త్రిశతి ఆంధ్రీకరణ


సాహితీమిత్రులారా!

సంస్కృతంలో భర్తృహరి రచించిన
సుభాషిత త్రిశతిని తెనుగులో
అనువదించిన వారి సంఖ్య
20వ శతాబ్ది వరకు ఆరుగురు
ఈ మధ్యకాలంలో అనుదించిన
వారున్నారేమో తెలియరాలేదు

మొదటివారు ఎలకూచి బాలసరస్వతి (1620)
రెండవవారు ఏనుగు లక్ష్మణకవి              (1725)
మూడవవారు పుష్పగిరి తిమ్మన             (1750)
నాలుగవవారు పోచిరాజు వీరన్న            (1790)
ఐదవవారు గురురాజ కవి                           (1810)
ఆరవవారు వెల్లాల నరసింగకవి                (1830)

వీరిలో పోచిరాజు వీరన్నస, గురురాజకవి ఆంధ్రీకరణలు
లభించలేదు. వెల్లాల నరసింగకవి ఆంధ్రీకరణ మాత్రం
ఒక్కసారిమాత్రం అచ్చైంది. ఆంధ్రపరిషత్ కార్యాలయంవారి
శతక సముచ్ఛయం మొదటి భాగంలో లభిస్తుంది.
ఎలకూచి బాలసరస్వతిగారి కంటె,
పుష్పగిరి తిమ్మనగారి కంటె
ఏనుగు లక్ష్మణకవిగారి ఆంధ్రీకరణం
బహుళ ప్రజాదరణ పొందింది.

భర్తృహరి నీతిశతకంలోని 5వ శ్లోకం చూడండి
దాన్ని ఆంధ్రీకరణలో ఎవరు ఎలా చేశారో
గమనిద్దాం-

మూలశ్లోకం-
లభేత సికతాను తైలమపి యత్నతః పీడయన్
పిబేచ్చ మృగతృష్ణి కాసు సలిలం పిపాసార్దితః
కదాచిదపి పర్యటన్ శశవిషాణమాసాదయే
న్నతు ప్రతినివిష్టమూర్ఖజనచిత్తమారాధయేత్

ఎలకూచి బాలసరస్వతిగారి ఆంధ్రీకరణ-
వసుధం గుందేటికొమ్ము తెచ్చుకొనఁగా వచ్చుం బ్రయత్నం బునం
న్వెసఁద్రావన్జల మెండమావుల నెయేనిం గాంచ వచ్చు, న్నిజం
బిసుక న్నూనియఁ బిండ వచ్చుఁ బ్రతిభాహీనాత్ముఁడౌ మూర్ఖుఁదె
ల్ప సమర్థత్వము లేదిల, స్సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ

ఈయన నీతిశతకానికి - "సురభిమల్లా నీతివాచస్పతీ "- అని
శృంగారశతకానికి - "సురభిమల్లా మానినీ మన్మథా "- అని
వైరాగ్యశతకానికి - "సురభిమల్లా వైదుషీ భూషణా" - అని
మకుటాలను ఉపయోగించారు.

పుష్పగిరి తిమ్మన ఆంధ్రీకరణ-
ఈయన కేవలం ఒక నీతిశతకమే ఆంధ్రీకరించాడని
అంటున్నారు. మిగిలిన శతకాలు లభించక
అలా అంటున్నరేమో

ఇసుకబ్రయత్నత న్విడిచి హెచ్చుగఁ దైలముఁగ్రాచ వచ్చుఁబె
ల్లెసఁగెడుడస్సి స్రుక్కి మృగతృష్ణజలంబులు బ్రోలవచ్చు నల్
దెసలుఁ జరించి యొక్కపుడు దే దొఱకున్ శశపున్విషాణ ము
న్బొసఁగదు దుర్వివేకి యగు మూర్ఖుని చిత్తము ద్రిప్పనేరి కిన్

ఏనుగు లక్ష్మణకవి ఆంధ్రీకరణ-

తివిరి యిసుమునఁదైలంబుఁ దీయవచ్చుఁ
దవిలి మృగతృష్ణలో నీరు ద్రావవచ్చుఁ
దిరిగి కుందేటికొమ్ము సాధించవచ్చుఁ
జేరి మూర్ఖుల మనసు రంజింపరాదు

ఈ మూడింటిలో ఎవరి ఆంధ్రీకరణ బాగున్నదో
వేరు చెప్పక్కరలేదు అందుకే లక్ష్ణణకవి ఆంధ్రీకరణ
అంతగా ప్రజాదరణ పొందింది.