Wednesday, January 10, 2018

పురాణాల్లోని పేర్లు - వాటి అర్థాలు - 2


పురాణాల్లోని పేర్లు - వాటి అర్థాలు - 2




సాహితీమిత్రులారా!
నిన్నటి తరువాయి............



సాంబశివుడు - (స + అంబ = సాంబ)అంబతో కూడుకున్న శివుడు

శ్రీకంఠుడు - కంఠమునందు విషము కలవాడు - శివుడు

కృష్ణడు - నలుపు వర్ణము కలవాడు

జిష్ణుడు - జయశీలం కలవాడు - ఇంద్రుడు

గౌరి - గౌరవర్ణము కలది - పార్వతి

భవ్య - పూజించువారి కోరికలను తీర్చునది - పార్వతి

చతుర్దంతము - నాలుగు దంతాలుకలది - ఐరావతం

వాల్మీకి -పుట్టనుండి పుట్టినవాడు

వ్యాసుడు -వేదాల్ని వ్యాసం (విభజించి వ్యాప్తి చేయుట) చేసినవాడు.

విదురుడు - బుద్ధిమంతుడు , తెలివిగలవాడు

విభీషణుడు - దుష్టులకు విశేష భీతిని కలిగించువాడు

శంతనుడు - శం = సుఖము/శుభము; తను = విస్తరింపజేయుట ,
                       సుఖమును, శుభమును విస్తరింపజేయువాడు

శకుంతల - శకుంతలములచే (పక్షులచే) రక్షింపబడినది.

శూర్పణఖ - చేటల వంటి గోరులుకలది (శూర్పమనగా చేట, నఖ మనగా గోరు)

సగరుడు - విషముతో పుట్టినవాడు 
                  (గర/గరళ శబ్దాలకు విషమని అర్ధము) (గర్భములో ఉండగా 
                   విష ప్రయోగానికిగురై ఆ విషంతోనే పుట్టినవాడు)

సత్యభామ - నిజమైన కోపము కలది ( భామ - క్రోధే)

సీత - నాగటి చాలు (జనక చక్రవర్తి) భూమి దున్నుతుండగా నాగటి చాలులో 
          దొరికిన శిశువు కనుక సీత అయినది

ప్రద్యుమ్నుడు - ప్రకృష్టమైన (అధికమైన) బలము కలవాడు  
                                            (ధ్యుమ్నము :బలము)

ప్రభావతి - ప్రభ (వెలుగు)కలది.

ప్రహ్లాదుడు - భగవంతుని దర్శనముచే అధికమైన ఆహ్లాదము పొందువాడు

బలరాముడు - బలముచే జనులను రమింపచేయువాడు.

బృహస్పతి - బృహత్తులకు (వేదమంత్రాలకు) ప్రభువు (బృహస్పతి)

భరతుడు - అశేషమైన భూమిని భరించిన (పోషించిన) వాడు.

భీముడు - భయమును కలిగించువాడు

భీష్ముడు - భీషణమైన ప్రతిజ్ఞ చేసినవాడు

మండోదరి - పలుచని ఉదరము కలది (మండ-పలుచని)

మన్మధుడు - మనస్సు కలత పెట్టువాడు.

మహిషాసురుడు 1. రంభుడు మహిషంతో (గేదే) రమించగా పుట్టినవాడు
                               2. 'మహిష్మతి' అనే ఆమె శాపం వలన మహిషమై   
                                   (గేదె) ఉండి సింధు ధ్వీపుడనే రాజు రేతస్సును  
                                   మింగి గర్భాన్నిధరించి ఇతనికి జన్మనిస్తుంది.

యముడు - యమము (లయ)నుపొందించువాడు.

యశోద యశస్సును (కీర్తి) కలిగించునది.

రాముడు - రమంతే యోగినః అస్మెన్ = రామ(రమ్ -క్రీడించుట)

యోగులందరూ ఈ పరమాత్మునియందు విహరించెదరు/ఆనందించెదరు.

రావణాసురుడు - కైలాసమును రావణుడు ఎత్తగా దానిని శివుడు 
                               బొటనవేలితో నొక్కినప్పుడు గొప్ప రవము (ధ్వని) చేసినవాడు

రుక్మిణి - రుక్మము(బంగారము) కలది