Tuesday, January 9, 2018

పురాణాల్లోని పేర్లు - వాటి అర్థాలు - 1


పురాణాల్లోని పేర్లు - వాటి అర్థాలు - 1



సాహితీమిత్రులారా!



ప్రతి వ్యక్తికి పేరుంటుంది దానికో అర్థం కూడా ఉంటుంది.
అర్థంలేని పేర్లను సాధారణంగా ఎవరూ పెట్టుకోరు కదా
అలాగే పురాణాల్లోని వ్యక్తులకు ఆ పేర్లు ఎందు అలా వచ్చాయో
ఇక్కడ కొన్నిటిని తెలుసుకుందాము-

పేరు              అర్థం
విష్ణువు -  అంతటా వ్యాపించినవాడు

లక్ష్మి - అన్నిటిని చూచేది

శివుడు - శుభం కలిగించేవాడు

స్థాణువు - ప్రళయకాలమున ఉండువాడు - శివుడు

పార్వతి - పర్వతరాజ పుత్రిక

భవాని - భవుని భార్య (పార్వతి)

హైమవతి - హిమవంతుని కూతురు - పార్వతి/గంగ

ధాత - సమస్తమును ధరించినవాడు - బ్రహ్మ

సరస్వతి - అంతటావ్యాపించి ఉండునది

బ్రాహ్మి - బ్రహ్మ యొక్క భార్య

అనసూయ - అసూయ లేనిది

అర్జునుడు - స్వచ్చమైన చాయ కలవాడు

అశ్వత్థామ - గుర్రము వలె సామర్ధ్యము/బలము కలవాడు, 
           ఇతను పుట్టగానే అశ్వము వలె పెద్ద ధ్వని 
           రావడం వలన అశ్వత్థామ అని పేరు

ఆంజనేయుడు - 'అంజన'కు పుట్టినవాడు.

ఇంద్రజిత్తు - ఇంద్రుని జయించినవాడు 
                         (జితమంగా విజయము)

ఊర్వశి - నారాయణుడి ఊరువు (తొడ) నుండి ఉద్భవించినది.

కర్ణుడు - పుట్టుకతో 'కర్ణ'కుండలాలు కలవాడు.

కుంభకర్ణుడు - ఏనుగు యొక్క 'కుంభస్థల' ప్రమాణముగల 
             కర్ణములు (చెవులు) కలవాడు.

కుచేలుడు - చినిగిన లేక మాసిన వస్త్రము కలవాడు 
           (చేలము అనగా వస్త్రము).

కుబేరుడు - నికృష్టమైన శరీరము కలవాడు 
                      (బేరమనగా శరీరము).

గంగ - గమన శీలము కలది .  

భాగీరధి - భగీరధునకు పుత్రికగా ప్రసిద్ధినొందినది - గంగ 

జాహ్నవి - జహ్నుమునికి పుత్రికగా ప్రసిద్ధి నొందినది - గంగ

గరుత్మంతుడు - విశిష్టమైన రెక్కలు కలవాడు

ఘటోత్కచుడు - కుండవలె గుబురైన జుట్టు కలవాడు 
                               (ఘటమనగా కుండ)

జరాసంధుడు - 'జర' అను రాక్షసి చేత శరీర భాగాలు 
                             సంధింపబడిన (అతికింపబడిన) వాడు.

తుంబురుడు - తుంబుర (వాద్య విశేషము) కలవాడు

దశరధుడు - దశ (పది) దిశలలో రధ గమనము కలవాడు.

ధృతరాష్ట్రుడు - రాష్ట్రమునంతటినీ అదుపులో ఉంచుకొనువాడు.

త్రిశంకుడు - 1. తండ్రిని ఎదిరించుట 
                        2. పరభార్యను అపహరించుట 
                        3. గోమాంసము తినుట అను మూడు
                               శంకువులు(పాపాలు) చేసినవాడు.

దమయంతి - 1. 'దమనుడు' అను ముని వరము వలన జన్మించినది.
                          2. తన అందముచే ఇతరులను దమించునది.(అణచునది).

దూర్వాసుడు - దుష్టమైన వస్త్రము కలవాడు. (వాసమనగా వస్త్రము)

దుర్యోధనుడు - (దుర్+యోధుడు) ఇతరులు సుఖముగా యుద్ధము చేయుటకు 
                                వీలుపడనివాడు.

దుశ్శాసనుడు - సుఖముగా శాసింప (అదుపు చేయ) సాధ్యము కానివాడు.

ద్రోణుడు - ద్రోణము(కుండ)నుండి పుట్టినవాడు.

ధర్మరాజు - సత్యము, అహింస మొదలగు ధర్మములను 
                      పాటించే రాజు/ 
                      (కుంతి భర్త అనుమతి పొంది ధర్ముని   
                      వలన(యమధర్మరాజు) కన్న సంతానము )

యుధిష్టరుడు -  యుద్ధమునందు స్థిరమైన పరాక్రమమును
                              ప్రదర్శించువాడు 

నారదుడు - 1.జ్ఞానమును ఇచ్చువాడు (నారమనగా జ్ఞానము) 
           2. కలహప్రియుడగుటచే నరసంధమును భేదించువాడు.